Thành công đến nhanh, tranh cãi cũng vậy
A2O LITE là nhóm nhạc nữ K-pop đa quốc tịch gồm chín thành viên, gây chú ý khi có ba thành viên mới 13 tuổi và cả đội hình đều chưa đến tuổi trưởng thành; trường hợp Aijing cũng được nêu là ra mắt ở tuổi 13. Nhóm vừa ra mắt đã vướng tranh cãi vì tuổi còn rất nhỏ của các thành viên. Ca khúc đầu tay “Neon” đứng đầu bảng xếp hạng Top 100 của Melon sau khoảng 29 giờ phát hành. Thành tích ấy khiến nhóm nhanh chóng thành tâm điểm, nhưng không thể khiến câu hỏi về quyền lợi của các em trở nên thứ yếu. Trái lại, khi công chúng chú ý, ngành giải trí càng phải chứng minh rằng một màn debut ấn tượng không được đánh đổi bằng việc học, sức khỏe và tuổi thơ của nghệ sĩ.
Tuổi debut K-pop ngày càng thấp không phải chuyện mới: các thần tượng thiếu niên đã xuất hiện qua nhiều thế hệ, và nhà phê bình văn hóa Jung Duk Hyun nhận định rằng ra mắt sớm có thể kéo dài thời gian phát triển sự nghiệp vốn thường có đỉnh cao ngắn. Lập luận này giải thích sức hút của việc tuyển chọn tài năng trẻ, nhưng không đủ để biện minh cho mọi điều kiện làm việc. Cơ hội nghề nghiệp chỉ có ý nghĩa nếu người chưa thành niên được bảo vệ như trẻ em trước khi được xem là sản phẩm giải trí.
Luật đặt giới hạn, thực thi mới là phép thử
Theo quy định được nêu trong các tư liệu, người biểu diễn dưới 15 tuổi thường không được làm quá 35 giờ mỗi tuần và bị cấm làm việc từ 22 giờ đến 6 giờ sáng; có ngoại lệ đến nửa đêm khi nghệ sĩ cùng cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý và hôm sau không phải đi học. Một sửa đổi có hiệu lực từ tháng 8/2025 bổ sung các biện pháp bảo vệ, trong đó có yêu cầu không ép nghệ sĩ nghỉ học, hạn chế quản lý ngoại hình quá mức và chỉ định cán bộ bảo vệ trẻ em. Những rào chắn này là cần thiết, nhưng quy định trên giấy không tự bảo đảm an toàn.
Điểm đáng lo là hiệu quả thực thi vẫn bị đặt dấu hỏi: tư liệu cho biết luật chưa quy định hình phạt cụ thể đối với một số vi phạm giới hạn giờ làm và làm đêm, chủ yếu dựa vào biện pháp hành chính. Với ca sĩ vị thành niên, trách nhiệm không thể dừng ở việc có người lớn ký đồng ý. Cơ quan quản lý cần kiểm tra lịch trình thực tế; công ty phải chịu trách nhiệm về học tập, nghỉ ngơi và sức khỏe; còn người giám hộ cần được cung cấp thông tin để đưa ra quyết định vì lợi ích của trẻ. Nếu không có giám sát độc lập và hậu quả rõ ràng, các giới hạn có nguy cơ chỉ tồn tại trên văn bản.
Đừng để danh tiếng của trẻ gánh hệ quả người lớn
Một tranh cãi khác quanh Aijing cho thấy người hâm mộ cũng có thể bị kéo vào những rắc rối không thuộc về trẻ. Tư liệu ghi nhận cha mẹ cô bị cáo buộc nợ lương nhân viên trong công ty giáo dục; thông tin về khoản nợ và đề xuất người hâm mộ góp tiền để giải quyết đã vấp phản ứng gay gắt vì có nguy cơ bỏ qua quyền lợi của những người lao động bị ảnh hưởng. Dưới sức ép dư luận, mẹ Aijing công khai xin lỗi trên mạng xã hội và nói con gái không liên quan đến hoạt động công ty hay tranh chấp nợ. Đây là lời nhắc rằng một nghệ sĩ tuổi teen không nên bị buộc gánh trách nhiệm thay người lớn, cũng không nên trở thành lý do để công chúng hợp thức hóa việc gây quỹ thiếu cân nhắc.
A2O LITE không phải trường hợp cá biệt để có thể giải quyết bằng cách phán xét riêng một nhóm hay một gia đình. Điều cần thiết là ranh giới rõ: trẻ có thể theo đuổi nghệ thuật, nhưng công ty không được đặt lịch quảng bá cao hơn quyền học tập và nghỉ ngơi; người giám hộ không thể thay thế sự giám sát độc lập; và thành tích trên bảng xếp hạng không phải bằng chứng rằng mọi thứ phía sau hậu trường đều ổn. Khi tuổi debut K-pop tiếp tục giảm, thước đo đúng không chỉ là tài năng được phát hiện sớm, mà còn là liệu các em có thể làm nghề mà không bị tước mất những quyền cơ bản của tuổi thơ.
