Kết nối đường sắt Gia Bình vẫn ở giai đoạn nghiên cứu
Đường sắt Gia Bình là nhóm phương án đang được xem xét nhằm nối sân bay Gia Bình với Hà Nội và mạng lưới giao thông vùng, chưa phải tuyến đã được phê duyệt hoặc chốt hướng đầu tư. Tại cuộc họp sáng 29/10 về kết nối giao thông sân bay, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu quy hoạch các tuyến trong tổng thể mạng lưới Hà Nội và những địa phương liên quan, tránh đầu tư rời rạc, thiếu kết nối. Đây là yêu cầu đúng trọng tâm: một tuyến đến sân bay chỉ có giá trị khi hành khách có thể đi tiếp thuận tiện tới điểm đến, thay vì đổi tuyến nhiều lần. Vì vậy, đề xuất kéo dài metro số 8 cần được đặt cạnh phương án kết nối trực tiếp và đánh giá theo hành trình thực tế, không chỉ theo ranh giới địa phương.
Kéo dài metro số 8: có hướng nối, còn vướng trung chuyển
Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết thành phố đang nghiên cứu kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 qua Bắc Ninh đến sân bay Gia Bình; hai địa phương cơ bản thống nhất hướng kết nối. Nhưng đó mới là phương án nghiên cứu. Theo hướng đang xem xét, khách từ sân bay muốn đến một số khu vực trung tâm Hà Nội vẫn phải chuyển sang tuyến khác. Điểm này không nhỏ: với hành khách mang hành lý, thêm một lần đổi tàu có thể làm chuyến đi kém thuận tiện, dù đã có đường sắt tới sân bay. Hà Nội dự kiến nghiên cứu thuê tư vấn độc lập để rà soát hướng tuyến và dự báo lượng khách. Việc thẩm định nên trả lời rõ tuyến phục vụ những khu vực nào, cần trung chuyển ở đâu và liệu có thể giảm vòng vèo cho người đi từ sân bay vào trung tâm.
Metro số 8 theo quy hoạch dài khoảng 91 km, kết nối Hòa Lạc qua Sơn Đồng, Mai Dịch, Lĩnh Nam đến Dương Xá; phần tuyến thuộc Hà Nội có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 317.393 tỷ đồng. Quy mô lớn khiến việc tính toán phần kéo dài qua Bắc Ninh càng cần gắn với kế hoạch toàn tuyến, năng lực vận hành và các điểm trung chuyển. Con số quy hoạch không đồng nghĩa với quyết định đầu tư cho nhánh tới sân bay.
Kết nối trực tiếp phải được cân nhắc cùng toàn mạng lưới
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Ngọc Lâm nhấn mạnh yêu cầu kết nối trực tiếp, thuận tiện giữa sân bay Gia Bình và trung tâm Hà Nội, đồng thời đề nghị các cơ quan phối hợp rà soát phương án đường sắt để hạn chế hành khách phải đi vòng hoặc đổi nhiều tuyến. Đây là tiêu chí đáng đặt ngang với khả năng kéo dài metro số 8: một kết nối trực tiếp có thể giảm bất tiện, nhưng phải được so sánh trong tổng thể quy hoạch, khai thác và liên thông với các tuyến khác. Sân bay dự kiến phục vụ 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030; đến năm 2050, con số dự kiến tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa. Với quy mô ấy, nhu cầu không chỉ là đưa tàu đến sân bay, mà còn tổ chức tốt kết nối Hà Nội, Bắc Ninh và các hướng liên vùng.
Phạm vi rà soát cũng rộng hơn đường sắt đô thị: hệ thống kết nối đang được nghiên cứu theo các hướng Hà Nội, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, Hải Phòng và Quảng Ninh, gồm đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt liên vùng. Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh cùng các cơ quan liên quan để rà soát tổng thể và đề xuất phương án. Bộ sẽ tổng hợp danh mục công trình, thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư, nguồn lực, tiến độ và trách nhiệm thực hiện. Bước tiếp theo vì thế là so sánh các phương án trên cùng tiêu chí phục vụ hành khách và tính đồng bộ; hiện chưa có căn cứ để coi tuyến kéo dài hay đường sắt trực tiếp là lựa chọn đã được quyết định.
