Từ đầu tàu kinh tế đến cực tăng trưởng có uy tín
Cực tăng trưởng TPHCM là vai trò thành phố kết nối vốn, tri thức, công nghệ và đối tác để tạo ra hoạt động kinh tế, hợp tác và giá trị mới, đồng thời nâng cao năng lực hội nhập. Đây không chỉ là mục tiêu về quy mô mà còn là phép thử về khả năng biến vị thế sẵn có thành đóng góp có sức lan tỏa.
Chiều 28/10, tại phiên tham luận chuyên sâu “Nhận diện các động lực tăng trưởng mới” trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở TPHCM, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng kỳ vọng thành phố phát huy vai trò đầu tàu kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam. Thông điệp ấy đáng chú ý vì đặt trọng tâm không chỉ vào việc thu hút nguồn lực, mà vào khả năng kết nối và chuyển hóa chúng thành hợp tác có kết quả.
Thành phố được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng uy tín, có trách nhiệm và sẵn sàng hội nhập cùng đối tác quốc tế. Uy tín vì thế phải được xây dựng bằng năng lực hợp tác và khả năng tạo giá trị, chứ không thể chỉ dựa vào danh xưng hay vị thế hiện có.
Cơ hội mở ra cùng sức ép tái cấu trúc
Kỳ vọng này xuất hiện khi kinh tế thế giới tái cấu trúc dưới tác động đan xen của xung đột địa chính trị, đột phá công nghệ và chuyển đổi kép. Cùng lúc, tiêu chí lựa chọn điểm đến đầu tư ngày càng vượt khỏi bài toán chi phí, hướng tới an toàn, linh hoạt và những liên kết chiến lược dài hạn. Với TPHCM, đây là cơ hội để mở rộng quan hệ hợp tác, nhưng cũng là lời nhắc rằng lợi thế cũ không tự bảo đảm sức cạnh tranh.
Trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị đang trở thành điều kiện quan trọng để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Trong bối cảnh đó, tham gia vào chuỗi sẵn có là chưa đủ: thành phố cần có năng lực cùng đối tác góp mặt sâu hơn trong quá trình sáng tạo và kiến tạo giá trị mới. Nếu chỉ là nơi dòng vốn và công nghệ đi qua, TPHCM khó tạo được vị thế tăng trưởng đáng tin cậy.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Cơ hội chỉ trở thành tăng trưởng khi mỗi quốc gia đủ năng lực để dẫn dắt và nắm bắt”. Với thành phố, thông điệp này đặt ra yêu cầu chủ động định vị và củng cố nội lực, thay vì trông chờ cơ hội bên ngoài tự chuyển thành thành quả.
Kết nối nguồn lực phải tạo ra giá trị mới
Điểm cốt lõi trong định hướng dành cho TPHCM là kết nối nguồn lực không nên dừng ở việc quy tụ vốn, tri thức hay công nghệ. Thành phố cần chuyển các đầu mối ấy thành khuôn khổ hợp tác, đổi mới và giá trị mới. Đó là bước chuyển từ vai trò điểm đến sang vai trò đối tác có năng lực cùng kiến tạo.
Để làm được điều đó, Phó Thủ tướng gợi mở bốn hướng: xây dựng năng lực nội sinh về nhân lực, công nghệ và quản trị; hoàn thiện thể chế ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và mở không gian thử nghiệm; tăng cường hợp tác đa phương, khu vực; đồng thời huy động hiệu quả vốn, tài chính xanh và công nghệ, gắn với liên kết doanh nghiệp trong nước và nâng cấp chuỗi giá trị. Đây là một chương trình hành động có logic: năng lực tốt hơn giúp thành phố hấp thụ hợp tác, còn thể chế rõ ràng giúp đối tác yên tâm tham gia.
Bốn hướng này cũng cho thấy đổi mới sáng tạo không thể tách rời năng lực thực thi. Nếu thiếu nhân lực, quản trị và cơ chế thử nghiệm, công nghệ mới khó tạo tác động; nếu doanh nghiệp trong nước đứng ngoài liên kết, cơ hội hợp tác khó lan vào nền kinh tế. Thước đo nên là những khuôn khổ và dự án cụ thể, thay vì số lượng cam kết được công bố.
Hội nhập là thước đo của tham vọng
Diễn đàn đặt ra một yêu cầu thiết thực: đưa đối thoại và tinh thần hợp tác thành cam kết, khuôn khổ chính sách và dự án cụ thể giữa các bên. Đây là bước tiếp theo cần thiết nếu TPHCM muốn biến kỳ vọng thành năng lực hội nhập có thể nhận diện qua kết quả hợp tác, thay vì dừng ở những tuyên bố định hướng.
Tham vọng trở thành cực tăng trưởng uy tín sẽ chỉ thuyết phục khi thành phố chứng minh được khả năng kết nối đối tác quốc tế với doanh nghiệp, tri thức và năng lực trong nước; đồng thời bảo đảm hợp tác tạo ra giá trị lâu dài. Trọng tâm vì thế không phải là thu hút nguồn lực bằng mọi giá, mà là lựa chọn cách kết nối giúp nâng cấp năng lực và vị trí của thành phố trong chuỗi giá trị.
TPHCM có nền tảng để đảm nhận vai trò đầu tàu và trung tâm đổi mới sáng tạo, nhưng vị thế tương lai sẽ phụ thuộc vào cách thành phố tổ chức hợp tác và chuyển hóa cơ hội. Kết luận cần rõ: muốn trở thành cực tăng trưởng uy tín, TPHCM phải biến kết nối nguồn lực thành hành động có chiều sâu, để hội nhập không chỉ mở cửa mà còn giúp thành phố cùng tạo ra giá trị mới.
