Đổi mới là thay đổi cách ngân hàng tạo giá trị
Đổi mới sáng tạo tại ngân hàng là quá trình điều chỉnh đồng bộ sản phẩm, quy trình, dữ liệu, công nghệ, năng lực nhân sự và quản trị để nâng giá trị cho khách hàng, tăng hiệu quả vận hành mà vẫn bảo đảm an toàn. Đây là điểm mấu chốt để nhìn nhận đúng đổi mới Vietcombank: không thể đo bằng số ứng dụng mới, mà bằng việc dịch vụ có tiện hơn, quy trình có gọn hơn và rủi ro có được kiểm soát tốt hơn hay không. Công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, định danh điện tử và tự động hóa đang thay đổi cách ngân hàng phục vụ. Khách hàng muốn giao dịch liền mạch trên thiết bị di động, trong khi công ty công nghệ tài chính mở rộng lựa chọn và sức ép cạnh tranh. Cơ hội đi cùng rủi ro lừa đảo, giả mạo, gián đoạn dịch vụ, lộ dữ liệu và phụ thuộc nhà cung cấp công nghệ. Vì thế, chuyển đổi số ngân hàng phải đi cùng thiết kế lại quy trình và quản trị rủi ro, không chỉ mua sắm hệ thống.
Sản phẩm số đã đi vào nghiệp vụ cốt lõi
Thực tiễn Vietcombank cho thấy các kênh số đang đảm nhiệm nhiều hơn vai trò giao dịch phụ trợ. Hệ sinh thái Digibank được giới thiệu tại sự kiện chuyển đổi số ngành ngân hàng năm 2025 có gần 16 triệu khách hàng cá nhân, hơn 260 tiện ích, liên kết hơn 1.700 nhà cung cấp và xử lý khoảng 300 triệu giao dịch mỗi tháng. Khách hàng cá nhân có thể phát hành chứng chỉ tiền gửi trực tuyến trên VCB Digibank; doanh nghiệp đủ điều kiện có thể thực hiện giải ngân trực tuyến qua Online Lending, ra mắt ngày 28/2/2025. Hơn 900 doanh nghiệp đã sử dụng nền tảng Online Lending, với tổng dư nợ hơn 31.000 tỷ đồng; giải ngân qua kênh số chiếm trên 75% lượng giải ngân được chuyển từ quy trình truyền thống sang nền tảng này. Đây là dấu hiệu đáng chú ý: số hóa đã gắn với nghiệp vụ tài chính thực, chứ không dừng ở giao diện. Tuy nhiên, quy mô sử dụng chưa tự chứng minh trải nghiệm tốt hơn; cần đo thời gian hoàn tất, giao dịch tự phục vụ thành công, chuyển kênh và khiếu nại theo từng nhóm khách hàng.
Từ chủ trương đến chương trình có thể kiểm chứng
Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo cơ sở để ngân hàng đầu tư năng lực số và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số. Chính phủ tiếp tục cập nhật chương trình hành động, gần nhất là Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/1/2026. Nhưng chủ trương chỉ tạo tác động khi được chuyển thành nhiệm vụ có người phụ trách, chỉ số đánh giá và nguồn lực phù hợp với chiến lược Vietcombank đến năm 2030. Báo cáo thường niên 2024 cũng có giá trị làm căn cứ nhìn lại định hướng và hoạt động của ngân hàng; khi đặt cạnh các văn bản chính sách và thông tin triển khai, báo cáo giúp liên kết mục tiêu với năng lực thực tế, thay vì xem đổi mới như một dự án riêng lẻ. Mức độ hài lòng là một tín hiệu, không phải kết luận cuối cùng: năm 2024, Vietcombank thực hiện 65 khảo sát, thu hơn một triệu phản hồi, trong đó 94% người trả lời hài lòng hoặc rất hài lòng.
Lộ trình cần có thử nghiệm, thước đo và quyền dừng
Hướng đi hợp lý là xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất, an toàn và có thể khai thác; tăng dịch vụ hoàn toàn trên môi trường số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm; đồng thời nâng năng lực số cho cán bộ. Muốn tránh đổi mới thành phong trào, Vietcombank cần ban hành quy chế tiếp nhận, sàng lọc và thẩm định sáng kiến về nghiệp vụ, công nghệ, pháp lý; thử nghiệm trong phạm vi kiểm soát rồi quyết định điều chỉnh, nhân rộng hoặc dừng. Lộ trình được đề xuất chia hai chặng: 2026–2027 kiểm kê sáng kiến, xác lập đường cơ sở, hoàn thiện quy chế và thí điểm quy trình ưu tiên; 2028–2030 nhân rộng giải pháp đã chứng minh hiệu quả, củng cố dữ liệu và phát triển dịch vụ tích hợp. Các chỉ tiêu cụ thể phải dựa trên hiện trạng và kế hoạch được phê duyệt, thay vì đặt mục tiêu thiếu căn cứ. Kết luận, Vietcombank đã có nền tảng và sản phẩm số đáng kể; bước quyết định tiếp theo là biến chúng thành cải thiện đo được, an toàn và bền vững.
