Teen Safety School Tour: từ lễ khởi động đến thông điệp “Có Vaccine Số”
Teen Safety School Tour là chương trình giáo dục an toàn mạng dành cho học sinh tuổi teen, kết hợp kiến thức, trải nghiệm và tiếng nói của các em để xây dựng môi trường số an toàn, tăng cường kỹ năng bảo vệ trực tuyến, đồng thời khuyến khích sự tham gia của nhà trường, gia đình, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ngày 19/10/2026, tại Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội), chiến dịch “Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em” chính thức khởi động, mở đầu hành trình đến 10 trường học tại 5 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Lào Cai, TP.HCM, Quảng Trị và Đà Nẵng, dự kiến tiếp cận khoảng 9.000 học sinh và giáo viên. Điều đáng nói là chương trình không coi học sinh là đối tượng bị động cần bảo vệ, mà là những công dân số tương lai cần được trao “vaccine số” để tự tin khám phá và làm chủ thế giới trực tuyến. Thông điệp “Có Vaccine Số, tự tin khám phá - làm chủ thế giới số!” vì thế không chỉ là khẩu hiệu truyền thông, mà là định hướng rõ ràng cho cách tiếp cận an toàn số học sinh trong nhà trường hiện đại.
Giáo dục an toàn mạng: không thể chỉ dừng ở cảnh báo
Teen Safety School Tour nhấn mạnh một sự thật: cảnh báo nguy cơ là chưa đủ, học sinh cần được trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân trên không gian mạng một cách hệ thống. Theo kế hoạch, hành trình giáo dục và trải nghiệm an toàn số diễn ra từ tháng 10 đến tháng 12/2026, tiếp cận trực tiếp khoảng 9.000 học sinh và giáo viên tại 10 trường thuộc 5 tỉnh, thành phố. Điểm đáng giá là nội dung tại mỗi trường được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi, điều kiện thực tế và nhu cầu của học sinh, thay vì áp dụng một bộ tài liệu chung cho tất cả. Một câu nói đáng nhớ tại lễ khởi động là phát biểu của Đại tá Hà Văn Bắc: “Chúng ta không thể bảo vệ thế hệ trẻ bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng, tách các em khỏi dòng chảy công nghệ số. Cách thức đúng đắn là chủ động trang bị ‘kháng thể số’, đó là kiến thức pháp luật, là kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ trên không gian mạng”. Đây chính là tinh thần mà mọi chương trình giáo dục an toàn mạng trong trường học cần noi theo: dạy học sinh cách sống an toàn trong thế giới số, không phải né tránh nó.
Ba trụ cột: an toàn số, sức khỏe số và tiếng nói thiếu niên
Điểm khác biệt của Teen Safety School Tour nằm ở thiết kế ba trụ cột: an toàn số, sức khỏe số và thiếu niên nói. Thay vì chỉ nói về nguy cơ lừa đảo, bắt nạt hay xâm hại trên mạng, chương trình mở rộng sang sức khỏe số – cách sử dụng thiết bị, mạng xã hội và nội dung trực tuyến một cách cân bằng, lành mạnh – và đặc biệt là tạo không gian để học sinh lên tiếng. Ở mỗi điểm trường, hoạt động không dừng ở việc nghe giảng, mà còn là nơi các em bày tỏ quan điểm, chia sẻ ý tưởng và cùng tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề an toàn số học sinh đang đối mặt. Viện trưởng MSD United Way Vietnam, bà Nguyễn Phương Linh, nhấn mạnh rằng xây dựng không gian số an toàn không phải là công việc “làm cho trẻ em”, mà là “làm cùng trẻ em”, để mỗi học sinh có cơ hội nêu vấn đề, cùng tìm giải pháp và nhận thấy mình có vai trò trong việc tạo ra thay đổi tích cực. Đây là bước chuyển quan trọng: coi học sinh là chủ thể của thay đổi, không phải chỉ là đối tượng cần bảo vệ.
Sức mạnh của hợp tác đa bên trong bảo vệ học sinh trên mạng
Teen Safety School Tour không phải là nỗ lực đơn lẻ của một tổ chức, mà là kết quả của hợp tác đa bên: Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok và MSD United Way Vietnam đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ và chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, cùng phối hợp với PA05 tại các địa phương và Liên minh Niềm tin số (DTA). Sự kết nối này cho thấy an toàn số học sinh là vấn đề không thể giao phó cho riêng nhà trường hay phụ huynh. Ở góc độ bảo vệ quyền trẻ em, bà Nguyễn Thị Nga – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế – nhấn mạnh việc xây dựng môi trường số an toàn cần sự đồng hành của cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và chính các em học sinh. Bà cũng lưu ý khi gặp nguy cơ hoặc cảm thấy không an toàn trên mạng, học sinh cần chủ động lên tiếng, tìm đến cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy, và có thể gọi Tổng đài 111 để được hỗ trợ. Điều này đặt ra yêu cầu rõ ràng: muốn giáo dục an toàn mạng hiệu quả, chúng ta phải xây dựng cả một hệ sinh thái hỗ trợ, không chỉ vài buổi nói chuyện chuyên đề.
Từ tour trường học đến chiến lược dài hạn bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng
Teen Safety School Tour không chỉ là một chuỗi sự kiện, mà còn gắn với chiến lược dài hạn bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Chương trình được triển khai nhằm góp phần thực hiện các mục tiêu của Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 – 2030” theo Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Điều này cho thấy giáo dục an toàn mạng và kỹ năng bảo vệ trực tuyến đã được nhìn nhận như một phần của chính sách công, không chỉ là sáng kiến rời rạc. Từ góc nhìn người viết, Teen Safety School Tour là lời nhắc mạnh mẽ gửi tới các trường: nếu chương trình này có thể điều chỉnh nội dung theo từng độ tuổi, từng nhu cầu, thì bản thân nhà trường cũng hoàn toàn có thể tích hợp an toàn số vào hoạt động giáo dục thường xuyên. Kết luận rõ ràng là: muốn thế hệ trẻ trở thành công dân số có kiến thức, bản lĩnh và trách nhiệm, chúng ta phải coi an toàn số học sinh là một năng lực cốt lõi, được dạy bài bản như toán, văn hay ngoại ngữ – và những tour như Teen Safety School Tour nên là điểm khởi đầu, không phải điểm kết thúc.
