Từ công trình hạ tầng đến tham vọng kết nối khu vực
Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình là dự án hạ tầng hàng không được định hướng trở thành trung tâm kinh tế hàng không mới, kết nối Việt Nam với các mạng lưới thương mại và hàng không quốc tế. Đây là tham vọng lớn hơn việc bổ sung một sân bay: Gia Bình được giới thiệu như cửa ngõ có thể gắn lưu chuyển hành khách, hàng hóa và dòng vốn với các cơ hội kinh tế xuyên biên giới. Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise, ông Vũ Hoàng Long, nêu định hướng này trong cuộc phỏng vấn tại Routes World 2026, diễn ra từ ngày 21 đến 23/10, về vai trò của hạ tầng hàng không đối với tăng trưởng và kết nối Việt Nam với thế giới. Cách định vị ấy có lý do: chuỗi cung ứng, dòng vốn và các trung tâm tăng trưởng toàn cầu đang dịch chuyển. Nhưng một lời hứa về cửa ngõ quốc tế chỉ có sức nặng khi được chuyển thành mạng đường bay và dịch vụ vận hành cụ thể.
Routes World là nơi mở đối thoại, chưa phải bằng chứng về đường bay
Routes World tạo cơ hội để Gia Bình giới thiệu tầm nhìn với cộng đồng hàng không quốc tế và trao đổi về nhu cầu thị trường, quan hệ đối tác dài hạn cũng như khả năng phát triển mạng đường bay. Đây là bước đi đáng chú ý: các hãng hàng không và sân bay cần phối hợp để xác định điểm đến, tần suất và mô hình kết nối phù hợp, chứ một công trình mới không tự động tạo ra khách bay hay đường bay quốc tế. Theo lãnh đạo chủ đầu tư, những diễn đàn như Routes World giúp lắng nghe thị trường và định hình cách phát triển sân bay. Bối cảnh Việt Nam có thêm cơ hội nhờ tăng trưởng kinh tế, đầu tư quốc tế và nhu cầu du lịch, thương mại, logistics. Tuy vậy, cuộc phỏng vấn hay hoạt động quảng bá tại diễn đàn không đồng nghĩa các hãng đã cam kết khai thác. Giá trị của sự kiện nằm ở khả năng mở đầu những cuộc trao đổi cần thiết, không phải xác nhận kết quả khai thác.
Quy mô quy hoạch và lợi ích người đi lại còn ở phía trước
Quy hoạch đặt mục tiêu phục vụ 30 triệu lượt hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030; đến năm 2050, quy mô dự kiến tăng lên 50 triệu lượt khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa. Dự án cũng được định hướng theo tiêu chuẩn ICAO Code 4F, nhằm tiếp nhận máy bay thân rộng và mở rộng khả năng kết nối hàng không quốc tế. Với hành khách, kỳ vọng là thêm lựa chọn đường bay thẳng và dịch vụ theo chuẩn quốc tế, trong đó chủ đầu tư đặt mục tiêu hướng tới xếp hạng 5 sao Skytrax. Dự án dẫn phân tích cho biết khoảng 892.000 lượt khách đi hoặc đến Hà Nội trong năm 2025 phải nối chuyến qua các trung tâm quốc tế; con số này gợi ý dư địa cho đường bay thẳng, nhưng không chứng minh nhu cầu ấy sẽ tự động chuyển thành chuyến bay từ Gia Bình. Các chỉ tiêu quy hoạch và mục tiêu dịch vụ vì thế cần được phân biệt rõ với thành tích khai thác đã xác nhận.
Tiến độ xây dựng sẽ quyết định độ tin cậy của tham vọng
Giai đoạn đầu tập trung vào các hạng mục phục vụ APEC, gồm khu bay, nhà khách VIP, tháp kiểm soát không lưu, hạ tầng kỹ thuật cùng hệ thống thông tin, dẫn đường và giám sát hàng không. Công tác xây dựng được triển khai song song với mua sắm, lắp đặt và chuẩn bị vận hành, hướng tới các mốc hoàn thành trước APEC 2027. Đến cuối tháng 8/2026, tháp kiểm soát không lưu đã hoàn thành phần kết cấu chính ở độ cao thiết kế 127 m. Đây là tiến triển xây dựng cụ thể, nhưng chưa thể thay thế bằng chứng về năng lực khai thác, chất lượng kết nối hay số đường bay thực tế. Kỳ vọng của chủ đầu tư là Gia Bình trở thành trung tâm kết nối khu vực, hỗ trợ lưu chuyển hàng hóa và phát triển thương mại; hiện thực hóa mục tiêu đó còn phụ thuộc vào tiến độ, độ tin cậy vận hành, đối tác hàng không và kết nối đa phương thức. Gia Bình có thể nâng vị thế hàng không Việt Nam, nhưng chỉ khi tham vọng được chứng minh bằng dịch vụ và mạng bay hoạt động.
