Thử nghiệm UAV phải bắt đầu từ nhiệm vụ thật
UAV là thiết bị bay không người lái được thử nghiệm trong các nhiệm vụ cụ thể để đánh giá khả năng vận hành, tính năng kỹ thuật và mức độ phù hợp với nhu cầu của người sử dụng. Giá trị của thử nghiệm vì thế không nằm ở màn bay đẹp mắt, mà ở việc thiết bị có giúp lực lượng tại hiện trường làm việc hiệu quả hơn hay không. Ngày 29/10/2026, Viện Công nghệ Thông tin thuộc ĐHQGHN phối hợp với HTI Group tổ chức thực nghiệm thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ tại Hòa Lạc, dành cho các đơn vị thuộc Công an TP. Hà Nội và Công an tỉnh Lào Cai. Hơn 150 cán bộ nghiệp vụ trực tiếp theo dõi hoạt động bay, trình diễn tính năng và các phương án cứu hộ, cứu nạn. Cách làm này đáng chú ý vì đưa người sử dụng vào quá trình đánh giá ngay từ đầu. Một UAV tích hợp AI chỉ có ý nghĩa khi khả năng nhận diện, phát hiện và theo dõi đối tượng đáp ứng được yêu cầu công tác, chứ không chỉ tồn tại trên bảng thông số.
Hòa Lạc: kiểm tra thiết bị và lấy phản hồi nghiệp vụ
Các dòng UAV tại Hòa Lạc đảm nhiệm những vai trò khác nhau: mẫu vận tải nặng 194 kg, bay với tốc độ 50 km/giờ; mẫu trinh sát nặng 12 kg, đạt 70–100 km/giờ và tích hợp AI hỗ trợ nhận diện, phát hiện, theo dõi đối tượng. Việc đặt các thiết bị vào tình huống thực nghiệm giúp cán bộ đánh giá trực tiếp khả năng vận hành, tính năng kỹ thuật và mức độ đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ. Mục tiêu của chương trình không dừng ở việc chứng minh UAV có thể cất cánh hay thực hiện một thao tác đã định sẵn. Phản hồi từ đơn vị sử dụng được kỳ vọng giúp nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp nhận diện điểm cần khắc phục, rồi hoàn thiện thiết kế, thuật toán và tính năng sản phẩm theo nhu cầu thực tế. Đây là hướng thử nghiệm UAV thiết thực hơn việc phát triển công nghệ trong phòng kín rồi mới tìm cách ghép vào công việc. Khu thử nghiệm UAV VNU - HTI tại Hòa Lạc được khánh thành ngày 25/10/2026, hướng tới phục vụ nghiên cứu, chế tạo, tích hợp, bay thử và đánh giá thiết bị trong điều kiện thực tế.
Long Sơn: UAV bước vào kịch bản cháy nổ và cứu nạn
Khác với hoạt động đánh giá thiết bị ở Hòa Lạc, cuộc diễn tập tại Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn đặt UAV vào một kịch bản ứng phó khẩn cấp. Sáng 31/10, Bộ Công an và UBND TP.HCM tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ tại đây. Tình huống giả định gồm bồn chứa Butene-1 phát nổ sau khi bị sét đánh, trong khi naphtha cháy lan ở cầu cảng và 24 thủy thủ rơi xuống biển. UAV HERA được giao nhiệm vụ tìm kiếm và hỗ trợ cứu nạn theo lệnh của chỉ huy hiện trường. Từ trên cao, camera mở rộng vùng quan sát nơi tàu và ca nô khó nhìn rõ; hình ảnh quang học và ảnh nhiệt được truyền về xe chỉ huy theo thời gian thực. Với khả năng nâng 14 kg, thiết bị có thể mang camera, đèn chiếu sáng và túi cứu thương trong cùng chuyến bay. Trong bối cảnh này, UAV chữa cháy không thay thế lực lượng ứng cứu. Giá trị của nó là cung cấp thông tin và đưa dụng cụ tới khu vực nguy hiểm, giúp người chỉ huy có thêm căn cứ trước khi điều động người.
Hai bối cảnh, một phép thử về khả năng ứng dụng
Hòa Lạc và Long Sơn cùng kiểm tra UAV ngoài môi trường trình diễn, nhưng phục vụ hai mục tiêu khác nhau. Ở Hòa Lạc, ĐHQGHN, HTI Group và hơn 150 cán bộ nghiệp vụ tập trung đánh giá nhiều dòng thiết bị, từ thông số và khả năng vận hành đến mức phù hợp với yêu cầu công tác; trọng tâm là tạo phản hồi để cải tiến sản phẩm. Tại Long Sơn, lực lượng tổ chức diễn tập cứu nạn trong một tình huống cháy nổ cụ thể, còn UAV HERA được kiểm tra qua các nhiệm vụ hỗ trợ tìm kiếm, truyền hình ảnh và vận chuyển vật dụng. Sự khác biệt này cần được nhìn nhận rõ: thử nghiệm thiết bị giúp phát hiện giới hạn và điều chỉnh công nghệ, còn diễn tập kiểm tra cách thiết bị phối hợp với chỉ huy và lực lượng tại hiện trường. Cả hai đều cho thấy bước tiếp theo không nên chỉ là thêm tính năng, mà phải duy trì thử nghiệm cùng đơn vị sử dụng để cải thiện thiết kế, thuật toán và khả năng vận hành. Kết luận, UAV chỉ chứng minh được ích lợi khi giúp người làm nhiệm vụ quan sát tốt hơn, ra quyết định có căn cứ hơn hoặc hỗ trợ cứu nạn trong điều kiện khó. Hòa Lạc đặt câu hỏi thiết bị có đáp ứng công việc không; Long Sơn cho thấy câu trả lời phải được kiểm nghiệm giữa một tình huống đủ sát thực tế.
