Long Thành – cửa ngõ hàng không mới và bước ngoặt chuỗi giá trị
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới của Việt Nam, được thiết kế để phục vụ cùng lúc vận chuyển hành khách và hàng hóa quy mô lớn, đồng thời trở thành hạt nhân cho một hệ sinh thái logistics, tài chính và dịch vụ hàng không gắn với mạng lưới giao thương khu vực và chuỗi giá trị toàn cầu.
Sân bay Long Thành dự kiến khai thác thương mại từ ngày 24/12/2026, với công suất giai đoạn đầu khoảng 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng giao thông mới, mà là tuyên bố tham vọng của Việt Nam muốn bước ra khỏi vai trò “công xưởng lắp ráp” để trở thành điểm trung chuyển và kết nối khu vực. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, sân bay Long Thành mở ra cơ hội để Việt Nam trở thành trung tâm logistics, tài chính và dịch vụ hậu cần hàng không của khu vực, qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nếu nhìn Long Thành chỉ như một sân bay, chúng ta sẽ bỏ lỡ phần quan trọng nhất: nó là công cụ tái định vị nền kinh tế trên bản đồ thương mại thế giới.
Động lực mới cho logistics Việt Nam và dịch vụ giá trị gia tăng
Điểm khác biệt của sân bay Long Thành nằm ở vai trò trung tâm logistics Việt Nam chứ không dừng ở vận chuyển hành khách. Khi trở thành một điểm trung tâm trong dòng chảy giao thương giữa các quốc gia và lục địa, Việt Nam không chỉ được nhìn nhận là nơi sản xuất hàng hóa mà còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào hệ thống logistics toàn cầu. Điều này mở đường cho sự dịch chuyển từ khâu gia công, lắp ráp sang các mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng.
Các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp không chỉ là vận tải hàng không mà còn gồm sản xuất, kho vận, dịch vụ hậu cần, tài chính, bảo hiểm và R&D. Đặc biệt, Long Thành có tiềm năng trở thành trung tâm hàng hóa hàng không (air cargo) cho điện tử, chất bán dẫn, dược phẩm, thời trang, nông sản và sản phẩm công nghệ cao – những ngành đòi hỏi vận chuyển nhanh, ổn định và kết nối quốc tế. Nếu được đầu tư và tổ chức đúng, Long Thành có thể trở thành trung tâm dịch vụ hàng không và logistics của Đông Nam Á, giúp logistics Việt Nam thoát khỏi tình trạng “đi sau” và tiến lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Hạ tầng giao thông và “thành phố sân bay” đang thành hình
Long Thành chỉ có thể trở thành cực tăng trưởng nếu hạ tầng giao thông và không gian đô thị – công nghiệp phát triển đồng bộ. Việc đưa sân bay vào khai thác được xem là dấu mốc chiến lược, nhưng giá trị thực sự nằm ở khả năng kết nối với TP.HCM, Đồng Nai và toàn vùng kinh tế phía Nam. Không thể chỉ xây sân bay rồi để hành khách, hàng hóa “tự bơi” trên những tuyến đường tắc nghẽn.
Khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành bước vào giai đoạn nước rút trước khi dự kiến chính thức khai trương vào 24/12, cao tốc Bến Lức – Long Thành đã thông xe toàn tuyến từ ngày 1/10/2026, tạo cú hích kết nối liên vùng và rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM. Theo các chuyên gia, Việt Nam cần song song phát triển hạ tầng kết nối, bảo đảm hành khách, hàng hóa di chuyển thuận tiện giữa Long Thành với các trung tâm kinh tế, đô thị và khu công nghiệp; trong đó, các tuyến đường sắt đô thị hoặc hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn kết nối trực tiếp sân bay với TP.HCM được xem là giải pháp then chốt. Khi hành khách có thể di chuyển thuận tiện bằng metro hoặc phương tiện công cộng, khả năng tiếp cận sân bay sẽ được cải thiện rõ rệt.
Đô thị – công nghiệp bùng nổ: Long Thành bước vào giai đoạn phát triển thực tế
Tác động của sân bay Long Thành lên phát triển kinh tế khu vực đã hiện rõ trên mặt đất. Khi sân bay chuẩn bị đi vào khai thác, những chuyển động thực tế về hạ tầng, đô thị và công nghiệp đang định hình diện mạo và nhịp phát triển tiếp theo của Long Thành. Sự hình thành đồng thời của đô thị – công nghiệp – hạ tầng giao thông và sân bay cho thấy thị trường đã chuyển từ giai đoạn kỳ vọng sang giai đoạn phát triển thực tế.
Long Thành đang chứng kiến sự hình thành đồng bộ của các khu đô thị vệ tinh kết nối trực tiếp với sân bay và giao thông liên vùng, trong đó có STC Long Thành quy mô 23,4 ha tập trung phát triển đất nền, nhà phố và shophouse, với mặt bằng và hạ tầng cơ bản đã hoàn thiện. Các dự án như iD Junction, Century City hay Gem Sky World quy mô 92,2 ha với gần một nửa diện tích dành cho cây xanh và công trình công cộng đang dần tạo nên môi trường sống và dịch vụ cho cư dân “thành phố sân bay”. Việc nhiều dự án hoàn thiện hạ tầng, bàn giao nhà và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hàng trăm khách hàng cho thấy nhu cầu ở thực và dịch chuyển dân cư đã bắt đầu, chứ không còn là câu chuyện đầu cơ ngắn hạn.
Cơ hội cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và điều kiện để Long Thành cất cánh bền vững
Song song với đô thị, Long Thành đang xây dựng nền tảng công nghiệp vững chắc, tạo nên sự gắn kết hài hòa giữa công nghiệp – đô thị và hạ tầng. Hai khu công nghiệp lớn Lộc An – Bình Sơn và Long Thành đã hoàn thiện hạ tầng cốt lõi và đang thu hút mạnh các nhà đầu tư FDI trong lĩnh vực logistics, công nghệ cao và sản xuất. Long Đức 3 – khu công nghiệp thế hệ mới theo tiêu chuẩn Nhật Bản – đang triển khai mạnh mẽ từ tháng 4/2026, hướng tới công nghiệp xanh, bền vững trên diện tích 244 ha và được kỳ vọng trở thành trung tâm thu hút đầu tư công nghệ cao.
Với nhà đầu tư và doanh nghiệp, Long Thành là bài kiểm tra về tầm nhìn dài hạn. Cơ hội không nằm ở “sóng” ngắn hạn mà ở khả năng tham gia vào hệ sinh thái đô thị – công nghiệp – logistics gắn với sân bay và hạ tầng liên vùng, hướng tới mục tiêu trở thành “thành phố sân bay” của Việt Nam. Tuy vậy, để Long Thành thực sự cất cánh, Việt Nam cần đồng bộ nhiều yếu tố: nâng cao năng lực khai thác sân bay, hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối, cải thiện thủ tục nhập cảnh và hải quan, nâng chất lượng dịch vụ, cùng với chính sách thu hút hãng hàng không quốc tế và doanh nghiệp logistics. Nếu làm được, Long Thành sẽ không chỉ là một sân bay mới, mà là cực tăng trưởng chiến lược đưa Việt Nam tiến sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng cao.
