Một phương án huy động vốn đang được khảo sát
Trái phiếu đồng Yên là công cụ vay vốn quốc tế được phát hành bằng đồng tiền Nhật Bản, giúp bên phát hành tiếp cận nhà đầu tư tại thị trường Nhật và bổ sung một kênh tài trợ trung, dài hạn. Đây là hướng VIFC-HCMC đang khảo sát, chưa phải một đợt phát hành đã được quyết định.
Ngày 9/11, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cho biết đang trao đổi với các định chế tài chính Nhật Bản về khả năng phát hành trái phiếu bằng đồng Yên. Trong chuyến công tác tại Tokyo, đoàn trung tâm đã làm việc với Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) và Công ty Chứng khoán Mitsubishi UFJ Morgan Stanley (MUMSS), thảo luận về hỗ trợ phát hành và kết nối nhà đầu tư.
Các đối tác Nhật Bản được nhắc đến là những đầu mối đang trao đổi, không đồng nghĩa đã cam kết bảo lãnh hay thu xếp một giao dịch cụ thể. Điểm đáng chú ý lúc này là VIFC-HCMC đang thử mở cửa tiếp cận thị trường vốn Nhật Bản, thay vì chỉ trông vào một nhóm nguồn vốn.
Kỳ hạn và lãi suất mới chỉ là tham khảo
Phương án được đưa ra thảo luận hướng đến nhà đầu tư Nhật Bản, với kỳ hạn trái phiếu dự kiến từ 5 đến 10 năm và mức lãi suất tham khảo khoảng 3%. Hai con số này giúp hình dung sơ bộ cấu trúc có thể được xem xét, nhưng không nên hiểu là điều khoản đã chốt hoặc mức vay chắc chắn sẽ đạt được.
Lãi suất thực tế, nếu giao dịch tiến tới phát hành, còn cần được xác định theo cấu trúc trái phiếu, nhu cầu của nhà đầu tư và điều kiện thị trường tại thời điểm huy động. Các buổi làm việc cũng đề cập mặt bằng lãi suất quốc tế, kinh tế vĩ mô và đặc điểm nhu cầu đầu tư của từng nhóm nhà đầu tư; đó là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc thiết kế đợt phát hành.
Vì vậy, cách diễn đạt thận trọng là VIFC-HCMC đang nghiên cứu khả năng huy động vốn Nhật Bản, chứ chưa công bố một khoản vay có giá vốn cố định. Nhà đầu tư và công chúng vẫn cần chờ thông tin về quy mô, chủ thể phát hành, mục đích sử dụng vốn, cơ chế bảo đảm và các rủi ro liên quan.
Cơ sở pháp lý mở đường, nhưng chưa thay thế phương án phát hành
Thời điểm khảo sát có ý nghĩa vì cuối tháng 10/2026, HĐND TP. Hồ Chí Minh thông qua Nghị quyết số 76/2026/NQ-HĐND, quy định việc phát hành trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình tại VIFC-HCMC. Nghị quyết tạo cơ sở để thành phố nghiên cứu và chuẩn bị phương án huy động vốn, nhưng tự nó không xác nhận rằng trái phiếu đồng Yên sẽ được phát hành.
Thành phố vẫn đang hoàn thiện cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết cho hoạt động phát hành qua Trung tâm. VIFC-HCMC dự kiến phối hợp với Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, HFIC và các đối tác để tiếp tục nghiên cứu, kết nối và tìm kiếm khả năng hợp tác. Trình tự này cho thấy giai đoạn hiện tại chủ yếu là chuẩn bị, đánh giá cấu trúc và tìm hiểu sức mua.
Do đó, bước tiếp theo cần theo dõi không chỉ là việc có phát hành hay không, mà còn là cách đề án đáp ứng quy định, xác định chủ thể chịu nghĩa vụ trả nợ và gắn nguồn vốn với dự án cụ thể. Những chi tiết ấy mới cho phép đánh giá mức độ khả thi và trách nhiệm tài chính.
Đa dạng hóa nguồn vốn có ích nếu quản trị rủi ro rõ ràng
Tiếp cận thị trường Nhật Bản có thể mở rộng mạng lưới nhà đầu tư và bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn cho các dự án phát triển của thành phố. Với người dân, lợi ích tiềm năng không nằm ở tên đồng tiền phát hành, mà ở khả năng nguồn vốn được chuyển thành hạ tầng và dịch vụ công thiết thực. Tuy nhiên, lợi ích ấy chỉ có thể đánh giá khi dự án sử dụng vốn, tiến độ và hiệu quả được công khai.
Vay bằng đồng Yên cũng khiến quản trị rủi ro tỷ giá trở thành câu hỏi không thể bỏ qua: nguồn thu trả nợ sẽ bằng đồng tiền nào, và ai chịu tác động nếu tỷ giá biến động? Các nguồn thông tin hiện có chưa đưa ra cấu trúc phòng ngừa rủi ro, quy mô phát hành, lịch trả nợ hay mức lãi suất cuối cùng. Không nên xem mức tham khảo khoảng 3% là bằng chứng rằng chi phí vay đã được khóa.
Kết luận, kế hoạch trái phiếu đồng Yên là tín hiệu đáng chú ý về nỗ lực đa dạng hóa kênh huy động vốn Nhật Bản, nhưng vẫn đang ở giai đoạn trao đổi. Giá trị của phương án sẽ phụ thuộc vào điều khoản phát hành được công bố, cơ chế kiểm soát rủi ro và khả năng gắn vốn với các dự án có lợi ích rõ ràng cho TP. Hồ Chí Minh.
