Vật liệu quyết định nhịp thi công
Cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng là tuyến đường bộ dài hơn 188 km, được đầu tư phân kỳ với quy mô bốn làn xe và tổng vốn gần 44.700 tỷ đồng, giữ vai trò trục ngang quan trọng trong mạng lưới cao tốc miền Tây. Vì vậy, nguy cơ chậm tiến độ ở đoạn qua Cần Thơ không thể xem là chuyện riêng của từng gói thầu: đây là phép thử về khả năng bảo đảm vật liệu và tổ chức thi công đồng bộ. Ngày 31/10, lãnh đạo Thành ủy, UBND thành phố làm việc với các sở, ngành, ban quản lý, nhà thầu và đơn vị khai thác vật liệu để rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn. Tín hiệu đáng lo nằm ở chỗ một số đoạn đường chậm vì cát tập kết chưa đáp ứng yêu cầu, dù các cầu cơ bản đạt hoặc vượt kế hoạch. Nút thắt nguồn cát cao tốc vì thế cần được xử lý ngay tại công trường, không chỉ bằng thêm cuộc họp.
Khoảng cách giữa khối lượng và nguồn cung
Ba dự án thành phần 2, 3 và 4 qua Cần Thơ dài khoảng 132,47 km, có tổng mức đầu tư 31.288 tỷ đồng; giá trị xây lắp đã đạt hơn 12.210 tỷ đồng, tương đương khoảng 62%. Đây là mức tiến triển đáng kể, nhưng không đủ để yên tâm khi phần việc còn lại phụ thuộc vào nguồn vật liệu chưa ổn định. Nhu cầu cát san lấp của ba dự án khoảng 16,6 triệu m³, trong khi mới đưa về công trường gần 12 triệu m³; đá xây dựng cũng còn thiếu. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà yêu cầu Cần Thơ chủ động cân đối nguồn cát, tăng cường khai thác và sử dụng cát biển theo quy định, đồng thời tháo gỡ khó khăn về cát, đá để tránh gián đoạn thi công. Chỉ đạo này đúng trọng tâm, nhưng hiệu quả sẽ được đo bằng vật liệu đến công trường và khối lượng hoàn thành, không phải bằng kế hoạch trên giấy.
Tăng tốc phải đi cùng trách nhiệm
Lãnh đạo Cần Thơ yêu cầu ban quản lý và nhà thầu bám sát tiến độ, chủ động xử lý vướng mắc và xác định rõ trách nhiệm từng đơn vị; nhà thầu phải bổ sung nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công. Bộ Xây dựng cũng yêu cầu huy động đủ nguồn lực, tận dụng thời gian, tổ chức thi công ba ca, bốn kíp và rà soát từng gói thầu để xử lý các hạng mục chậm. Đây là cách thúc đẩy cần thiết, nhưng tăng ca sẽ không bù được thiếu cát nếu thủ tục khai thác và khả năng cung ứng không theo kịp. Cần Thơ đặt mục tiêu đưa tiến độ lên ít nhất 70% trong tháng 12/2026 và giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn năm nay; dự án phải hoàn thành, khai thác chính thức vào tháng 12/2027. Muốn giữ mốc đó, địa phương cần biến chỉ đạo thành nguồn vật liệu ổn định, còn nhà thầu phải chứng minh năng lực bằng sản lượng thực tế. Kết luận: gỡ nút thắt vật liệu là điều kiện tiên quyết để tiến độ không tiếp tục bị kéo lùi.
