Từ tiềm năng đến giá trị thực chất
Phát triển Quảng Trị bền vững là biến lợi thế về năng lượng, vị trí, di sản và cảnh quan thành hạ tầng vận hành, chuỗi sản xuất, việc làm và nguồn thu lâu dài cho người dân địa phương. Đây là đòi hỏi nổi bật trong kết luận của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu sau buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị chiều 21/10. Thông điệp ấy có cơ sở rõ ràng: GRDP chín tháng năm 2026 ước tăng 8,42%, thấp hơn kịch bản 9,26%, xếp thứ 24 trong 34 tỉnh, thành phố; áp lực hoàn thành mục tiêu vì thế dồn mạnh vào quý IV. Tỉnh có dư địa, nhưng chưa thể coi tiềm năng là kết quả. Muốn tăng trưởng bền vững, Quảng Trị phải giải quyết đồng thời tiến độ dự án, giải ngân đầu tư công và năng lực biến hạ tầng thành hoạt động kinh tế thực.
Năng lượng cần kéo theo chuỗi công nghiệp
Định hướng đưa Quảng Trị thành trung tâm năng lượng chỉ có ý nghĩa khi điện năng tạo thêm năng lực sản xuất, thay vì dừng ở các dự án phát điện. Phó Thủ tướng yêu cầu tận dụng nguồn năng lượng để thu hút công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ kỹ thuật, qua đó hình thành chuỗi giá trị mới, việc làm và nguồn thu bền vững. Các nhiệm vụ trước mắt gồm phối hợp bảo đảm hai tổ máy của Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I vận hành ổn định, đẩy nhanh LNG Quảng Trạch II, đồng thời khởi công LNG Quảng Trạch III và cụm công trình 500 kV Lao Bảo - Quảng Trị 2 trong tháng 12/2026. Tỉnh cũng cần tháo gỡ vướng mắc hợp đồng mua bán điện cho các dự án thủy điện, điện gió và hoàn tất thỏa thuận mua bán điện từ Lào. Đây là phép thử về năng lực điều phối: dự án chậm không chỉ làm lỡ tiến độ ngành điện mà còn kéo tụt động lực tăng trưởng.
Hạ tầng phải mở đường cho dòng hàng và dòng khách
Mốc được giao cho sân bay Quảng Trị là đưa giai đoạn 1 vào vận hành trong quý I/2027. Nhưng sân bay không thể tự tạo ra hiệu quả nếu thiếu kết nối với khu công nghiệp, cảng biển và các tuyến giao thương. Chính phủ cũng yêu cầu hoàn thiện hạ tầng kết nối, thu hút dự án thứ cấp vào Khu công nghiệp Quảng Trị và liên kết nguồn hàng quá cảnh từ Lào, Đông Bắc Thái Lan để tạo nguồn hàng ổn định cho Cảng Mỹ Thủy và Cảng Hòn La. Vì vậy, thước đo không nên chỉ là công trình hoàn thành đúng hạn, mà còn là lượng hàng hóa, doanh nghiệp và hoạt động dịch vụ thực sự được kết nối. Cùng với đó, giải ngân đầu tư công được xác định là nhiệm vụ chính trị hàng đầu; tỉnh cần xử lý vướng mắc giải phóng mặt bằng, điều chuyển vốn theo quy định và chấn chỉnh nhà thầu trì trệ. Hạ tầng chỉ trở thành động lực khi tiến độ xây dựng đi cùng kế hoạch khai thác.
Du lịch liên hoàn, lợi ích lan tới cộng đồng
Hướng nâng tầm du lịch Quảng Trị là kết nối thay vì khai thác từng điểm đến rời rạc. Phó Thủ tướng đề nghị liên kết Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng với di tích lịch sử cách mạng, điểm đến tâm linh, biển đảo, sinh thái và nghỉ dưỡng để hình thành tuyến, sản phẩm liên hoàn, kéo dài thời gian lưu trú và tăng giá trị thu được từ mỗi chuyến đi. Cách làm này có sức thuyết phục vì đặt trải nghiệm của du khách và lợi ích địa phương vào cùng một bài toán: lưu trú lâu hơn có thể mở rộng nhu cầu về vận chuyển, ăn uống và dịch vụ tại chỗ. Tuy nhiên, kết nối trên bản đồ chưa đủ; sản phẩm cần được tổ chức thuận tiện, có chất lượng và gắn với sinh kế cộng đồng. Kết luận của Chính phủ còn yêu cầu xử lý dự án tồn đọng, tài sản công dôi dư, đẩy nhanh đưa dự án vào hoạt động và cụ thể hóa quy hoạch bằng các hành lang kinh tế, chuỗi sản xuất - thương mại - logistics. Thành công của phát triển Quảng Trị sẽ được quyết định bởi khả năng biến những nhiệm vụ ấy thành kết quả đo được, chứ không phải số lượng lợi thế được nhắc đến.
