Mốc 70% mở cửa trước khi tốt nghiệp
Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là chương trình đào tạo bổ sung dành cho người muốn trở thành giáo viên phổ thông, trang bị kiến thức và thực hành sư phạm phù hợp với môn học, cấp học dự kiến giảng dạy. Từ ngày 08/12/2026, Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT cho phép người đã có bằng cấp phù hợp hoặc sinh viên tích lũy ít nhất 70% chương trình thuộc ngành đào tạo phù hợp đăng ký học. Đây là thay đổi đáng chú ý: sinh viên chưa tốt nghiệp không còn phải chờ nhận bằng đại học mới bắt đầu bồi dưỡng, nhưng mốc 70% không tự động biến người học thành giáo viên. Quy định chỉ mở cơ hội tham gia chương trình; ứng viên vẫn cần đáp ứng các yêu cầu tuyển dụng và điều kiện nghề nghiệp liên quan.
Với nguyện vọng dạy THCS hoặc THPT, sinh viên phải đang theo học chương trình đại học có ngành phù hợp với môn và cấp học. Sinh viên hướng tới dạy Giáo dục thể chất ở tiểu học cũng cần học ngành phù hợp ở trình độ đại học. Một số môn đặc thù có phạm vi đầu vào rộng hơn: người học chương trình cao đẳng trở lên có thể đăng ký nếu ngành phù hợp với Mĩ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ hoặc tiếng dân tộc thiểu số. Vì thế, trước khi tính số tín chỉ đã tích lũy, người học nên xác định rõ môn và cấp học muốn giảng dạy.
Ngành phù hợp mới là điều kiện quyết định
Điểm dễ hiểu nhầm là xem đủ 70% như chiếc vé đương nhiên vào nghề. Thực tế, điều kiện làm giáo viên theo hướng này còn phụ thuộc vào mức độ phù hợp giữa ngành đang học và môn, cấp học dự kiến giảng dạy. Việc đối chiếu dựa trên chuẩn đầu ra, nội dung và khối lượng kiến thức chuyên môn của chương trình đào tạo so với yêu cầu môn học, cấp học; người đứng đầu cơ sở tổ chức bồi dưỡng quyết định và chịu trách nhiệm về kết quả xác định. Vì vậy, hai sinh viên có cùng tỷ lệ tích lũy vẫn có thể khác nhau về khả năng đăng ký nếu ngành học không tương ứng.
Cũng cần phân biệt quyền đăng ký bồi dưỡng với việc đủ điều kiện tuyển dụng giáo viên. Người học phải hoàn thành chương trình và đáp ứng các yêu cầu để được cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm tương ứng với cấp học. Chứng chỉ là kết quả của khóa bồi dưỡng, không thay thế bằng cấp chuyên môn hay các tiêu chí tuyển dụng khác. Cách hiểu này giúp sinh viên lên kế hoạch thực tế hơn: kiểm tra ngành có phù hợp, hỏi cơ sở tổ chức bồi dưỡng về hồ sơ và lộ trình, rồi mới chọn thời điểm đăng ký.
Lộ trình 32 tín chỉ và ý nghĩa của chính sách
Theo chương trình mới, khóa bồi dưỡng có 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành cùng thực tập sư phạm. Thời gian học tối thiểu là 6 tháng, tối đa 18 tháng. Người học có thể đăng ký bồi dưỡng cho một hoặc nhiều cấp học nếu đáp ứng điều kiện; kết quả học tập trước đó có thể được xem xét công nhận, chuyển đổi hoặc miễn trừ học phần trên cơ sở đối sánh. Cấu trúc gọn hơn và khả năng linh hoạt này tạo điều kiện để sinh viên chuẩn bị năng lực nghề nghiệp song song với việc hoàn tất chương trình chuyên môn.
Giá trị lớn nhất của Thông tư 91 là mở rộng nguồn ứng viên ngoài nhóm đã tốt nghiệp sư phạm, trong khi vẫn giữ bộ lọc chuyên môn. Chính sách có thể giúp trường học tiếp cận người đang học ngành liên quan, đặc biệt ở những môn như Âm nhạc, Mĩ thuật và Tin học vốn thiếu nguồn tuyển. Với sinh viên, cơ hội đến sớm hơn nhưng không đồng nghĩa chắc chắn có việc làm: lựa chọn ngành phù hợp, hoàn thành bồi dưỡng và đáp ứng yêu cầu tuyển dụng vẫn là những chặng riêng. Tóm lại, từ 08/12/2026, người học đủ 70% có thể bắt đầu chuẩn bị con đường vào nghề, miễn là ngành đào tạo khớp với vị trí giảng dạy dự kiến.
