Học suốt đời bắt đầu từ năng lực thực hành
Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời là hoạt động cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức về tự học, học tập thường xuyên và xây dựng xã hội học tập, đồng thời khuyến khích mỗi người chủ động tiếp thu kiến thức ở mọi giai đoạn cuộc đời. Hai lễ khai mạc tại các trường THCS ở Nghi Xuân và Hương Sơn đầu tháng 10 cho thấy thông điệp năm nay không dừng ở lời kêu gọi: học sinh được khuyến khích đọc, thực hành và sử dụng công nghệ có mục đích. Cùng chọn chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”, hai sự kiện đặt kỹ năng số và AI vào trung tâm của việc học. Đây là hướng đi đáng ghi nhận: công nghệ chỉ có ý nghĩa giáo dục khi người học biết vận dụng kiến thức, chứ không chỉ nghe nói về công cụ mới.
Hai trường, một thông điệp chung
Chiều 1/10/2026, UBND xã Nghi Xuân tổ chức khai mạc Tuần lễ tại Trường THCS Nghi Xuân; sáng 2/10, Trường THCS Nguyễn Tuấn Thiện ở xã Hương Sơn tiếp nối hoạt động tại Phân hiệu Trung Hà. Thành phần tham dự ở Hương Sơn gồm cán bộ, giáo viên và đông đảo học sinh; lễ ở Nghi Xuân có đại diện chính quyền, các cơ sở giáo dục và cộng đồng địa phương. Việc hai trường cùng nhấn mạnh thực học, thực hành và làm chủ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo tạo nên một điểm chung rõ ràng giữa các hoạt động. Tuần lễ học tập suốt đời không nên khép lại trong khuôn khổ lễ khai mạc: giá trị của nó nằm ở việc biến tinh thần tự học thành thói quen lâu dài, trong trường học lẫn đời sống.
Tại Nghi Xuân, chương trình diễn ra từ ngày 1 đến 7/10, hướng tới nâng cao nhận thức về học tập thường xuyên trong thời đại chuyển đổi số. Thông điệp được gửi tới cán bộ, công chức, giáo viên, học sinh và người dân: chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng số, biết sử dụng công nghệ và AI hiệu quả, an toàn, có trách nhiệm.
Từ văn hóa đọc đến công nghệ số trong trường học
Các hoạt động tại hai trường cho thấy công nghệ số trường học có thể gắn với những thực hành gần gũi thay vì chỉ là khẩu hiệu. Ở THCS Nguyễn Tuấn Thiện, học sinh giới thiệu sách và trình bày ứng dụng công nghệ số, kết hợp lan tỏa văn hóa đọc với việc rèn kỹ năng sử dụng công nghệ hiệu quả, an toàn. Nhà trường cũng được đề nghị tăng cường trao đổi chuyên môn về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học, kiểm tra, đánh giá, quản trị; khuyến khích sản phẩm STEM/STEAM, robotics và học liệu số. Đây là cách tiếp cận thiết thực cho trí tuệ nhân tạo giáo dục: gắn công cụ với mục tiêu học tập và năng lực thực hành. Tại Nghi Xuân, học sinh giới thiệu cuốn sách về ChatGPT, còn đại biểu và học sinh tham quan thư viện, tiếp cận không gian đọc và học liệu mở.
Một điểm nhấn cụ thể tại Nghi Xuân là UBND xã trao 30 suất quà cho học sinh có thành tích trong phong trào văn hóa đọc. Con số này gắn hoạt động khuyến đọc với tinh thần học tập suốt đời, thay vì xem AI là chủ đề tách rời khỏi những nền tảng như đọc sách và tự học.
Để tinh thần học tập không dừng ở tuần lễ
Điểm đáng lưu ý trong các thông điệp khai mạc là yêu cầu chuyển từ nhận thức sang việc làm cụ thể. Lãnh đạo Nghi Xuân kêu gọi mỗi giáo viên đổi mới thêm một phương pháp, mỗi học sinh đọc thêm một cuốn sách hoặc học một kỹ năng, còn mỗi người dân lựa chọn một nội dung mới để học và một công cụ số để làm chủ. Ở Hương Sơn, nhà trường nhấn mạnh học để biết, để làm, để sáng tạo và làm chủ công nghệ. Những lời kêu gọi này đặt trách nhiệm học tập ở cả cá nhân, nhà trường và cộng đồng, phù hợp với mục tiêu xây dựng xã hội học tập. Học tập suốt đời 2026 vì thế nên được nhìn như điểm khởi đầu cho thói quen bền bỉ: học có mục tiêu, thực hành điều đã học và sử dụng công nghệ một cách an toàn, có trách nhiệm.
Hai lễ khai mạc đã đưa chủ đề công nghệ số và AI vào không gian trường học bằng hoạt động đọc sách, giới thiệu ứng dụng và định hướng đổi mới dạy học. Kết quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc những hoạt động ấy có tiếp tục thành thực hành thường ngày hay không. Khi học sinh biết đọc, thử nghiệm và vận dụng công nghệ, tinh thần học tập suốt đời mới có nền tảng vững chắc.
