Mục tiêu tăng trưởng 13%: tham vọng hợp lý nhưng đang bị điểm nghẽn níu chân
Hải Phòng tăng trưởng GRDP 12,08% sau 9 tháng, nhưng để đạt mục tiêu cả năm 13%, thành phố phải tăng 15,39% trong quý IV, trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn gặp khó về đơn hàng, lao động, vốn và mặt bằng sản xuất, cho thấy khoảng cách giữa con số tăng trưởng và sức khỏe thực sự của nền kinh tế địa phương. Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật về kịch bản tăng trưởng, mà là bài kiểm tra năng lực tháo gỡ điểm nghẽn kinh tế Hải Phòng. Khi Chính phủ giao mục tiêu GRDP quý IV tăng 15,39% theo Nghị quyết 312/NQ-CP, thành phố buộc phải nhìn thẳng vào các nút thắt đang kìm hãm doanh nghiệp. Nếu không xử lý, tham vọng tăng trưởng bình quân từ 13% trở lên giai đoạn 2026-2030 sẽ khó trở thành hiện thực.
Đơn hàng, lao động, vốn, đất đai: bốn nút thắt đang bào mòn dư địa tăng trưởng
Điểm nghẽn kinh tế Hải Phòng hiện lên rất rõ khi soi vào đời sống doanh nghiệp. Dù GRDP 9 tháng tăng cao nhất 6 năm, nhiều doanh nghiệp Hải Phòng khó khăn về đơn hàng, lao động, vốn và mặt bằng sản xuất. Với công nghiệp Hải Phòng, đặc biệt nhóm công nghiệp hỗ trợ, đơn hàng là điều kiện tiên quyết để dám đầu tư thiết bị, nhân lực, hệ thống quản lý; nhưng cơ hội thị trường lại chưa đủ rõ để họ mạnh dạn mở rộng. Trên thị trường lao động, tuyển dụng tại chỗ ngày càng khó, doanh nghiệp phải đi xa tới vùng nông thôn, miền núi, trong khi nhà ở và dịch vụ cho công nhân chưa theo kịp. Về vốn và đất, lãi vay, chi phí đất đai, thời gian thực hiện thủ tục cùng yêu cầu đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, tiêu chuẩn xanh đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Công nghiệp là trụ cột, nhưng không thể gánh hết nếu doanh nghiệp nhỏ bị bỏ lại
Thành phố đặt cược vào công nghiệp Hải Phòng như trụ cột tăng trưởng: chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 15,23%, riêng chế biến, chế tạo tăng 15,47% và đóng góp 14,31 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Theo kịch bản, IIP quý IV phải tăng 18% để cả năm đạt 15,5–16%. Đây là mục tiêu có cơ sở nếu hơn 300 doanh nghiệp doanh thu trên 1.000 tỷ đồng được tháo gỡ vướng mắc về đơn hàng, nguyên liệu, lao động để chạy tối đa công suất. Nhưng nếu chỉ dựa vào FDI và doanh nghiệp lớn, tăng trưởng sẽ thiếu bền vững. Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp thành phố đã chỉ ra sự chênh lệch: doanh nghiệp FDI, xuất khẩu, cảng biển tăng nhanh, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thương mại, dịch vụ, xây dựng, bất động sản phải vật lộn với sức mua yếu và cạnh tranh hàng nhập khẩu. Bỏ quên khu vực này đồng nghĩa bỏ quên phần nền của tăng trưởng GRDP.
Dự án mới, cải cách thủ tục: dư địa tăng trưởng chỉ có ý nghĩa nếu được biến thành năng lực sản xuất
Theo tính toán, dư địa tăng trưởng quý IV nằm ở việc đưa khoảng 10 dự án mới vào sản xuất, cùng với nâng công suất các nhà máy hiện hữu, tạo thêm khoảng 13.500 tỷ đồng giá trị sản phẩm và đẩy giá trị sản xuất công nghiệp quý IV tăng 25,3% so với cùng kỳ. Thành phố đã chấp thuận chủ trương, khởi công và phê duyệt hàng loạt khu công nghiệp mới, đồng thời chuẩn bị quỹ đất tại các khu như DEEP C 2A, DEEP C 3, Xuân Cầu, Nam Đình Vũ, Tiên Lãng 1, Sân bay Tiên Lãng khu B. Từ ngày 15/10, Hải Phòng chủ trương cắt giảm tối thiểu 50% thời gian xử lý thủ tục liên quan đến đầu tư, sản xuất, kinh doanh, và công khai quỹ đất 5% cùng quỹ đất từ 2 ha trở lên trong các khu, cụm công nghiệp để doanh nghiệp nhỏ, khởi nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất. Câu hỏi không phải là có dư địa hay không, mà là các cải cách này có được thực thi nhanh và nhất quán để kịp tạo ra năng lực sản xuất trong quý IV.
Muốn đạt 13% và hơn thế nữa: chính quyền phải trở thành “trợ lực” thực sự của doanh nghiệp
Tại hội nghị gặp mặt doanh nghiệp ngày 13/10, lãnh đạo thành phố cam kết luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư theo phương châm “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”. Đây là tuyên bố đúng tinh thần, nhưng doanh nghiệp Hải Phòng khó khăn cần trợ lực cụ thể: đào tạo gắn với việc làm, phát triển nhà lưu trú giá phù hợp, hỗ trợ tiếp cận vốn đổi mới thiết bị, rút ngắn thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy. Từ nay đến cuối năm, dư địa tăng trưởng phụ thuộc vào việc khai thác công suất nhà máy hiện hữu, đưa dự án mới vào sản xuất, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và biến cải cách thủ tục thành tiến độ thực tế. Nếu chính quyền làm đúng phần việc của mình như lời Bí thư Thành ủy: “Những gì thuộc trách nhiệm của chính quyền thì thành phố phải chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ, những gì thuộc về doanh nghiệp thì doanh nghiệp cũng phải chủ động đổi mới, vươn lên”, mục tiêu 13% không chỉ là con số trên nghị quyết mà có thể trở thành bước đệm cho một quỹ đạo tăng trưởng bền vững hơn.
