Một mái trường gắn với lịch sử Cố đô
Trường Quốc Học Huế là cơ sở giáo dục ra đời tại Huế vào cuối thế kỷ XIX, trở thành nơi nối liền truyền thống hiếu học của Cố đô với những đổi thay trong lịch sử đất nước. Thành lập ngày 23/10/1896 theo sắc dụ của vua Thành Thái, trường đã trải qua nhiều thăng trầm cùng dân tộc. Lịch sử Quốc Học Huế vì thế không chỉ được kể bằng tuổi đời, mà còn qua những thế hệ học trò trưởng thành trong tri thức, nhân cách và khát vọng cống hiến. Trong dòng chảy ấy, mái trường gắn với tên tuổi nhiều nhân vật tiêu biểu, từ Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến các nhà cách mạng Trần Phú, Hà Huy Tập và nhà thơ Tố Hữu. Nhìn Quốc Học như một di tích của quá khứ sẽ là chưa đủ: giá trị của trường nằm ở việc truyền thống ấy vẫn được tiếp nối trong giáo dục hôm nay.
130 năm được ghi nhận, nhưng cũng đặt ra trách nhiệm
Ngày 23/10/2026, UBND thành phố Huế phối hợp với nhà trường tổ chức lễ kỷ niệm 130 năm thành lập, đồng thời đón nhận Huân chương Độc lập hạng Ba. Tại buổi lễ, Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung thừa ủy quyền Chủ tịch nước trao tặng huân chương cho Trường THPT Chuyên Quốc Học - Huế. Đây là sự ghi nhận đáng kể, nhưng ý nghĩa của dịp kỷ niệm không nên dừng ở nghi thức và danh hiệu. Lãnh đạo thành phố xem đây là dịp tri ân những thế hệ vun đắp truyền thống, đồng thời khẳng định trách nhiệm của hiện tại và gửi gắm niềm tin vào tương lai nhà trường. Kỷ niệm 130 năm Quốc Học vì thế vừa nhìn lại một hành trình đã qua, vừa đặt ra câu hỏi thực chất: làm thế nào để một ngôi trường giàu di sản tiếp tục đào tạo nhân tài trong bối cảnh giáo dục đổi thay?
Thành tích hôm nay là phần nối dài của truyền thống
Những con số trong giai đoạn 2016–2026 cho thấy truyền thống học tập tại Quốc Học không chỉ là ký ức được nhắc lại trong lễ kỷ niệm. Tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông đạt 100% qua các năm; học sinh giành 2.750 giải cấp tỉnh, thành phố và 629 giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 27 giải Nhất. Ở các kỳ Olympic quốc tế, các em đạt 2 huy chương vàng, 5 huy chương bạc và 1 huy chương đồng; tại Olympic châu Á có 3 huy chương bạc, 2 huy chương đồng cùng 1 bằng khen. Những kết quả ấy là minh chứng cụ thể cho năng lực đào tạo, nhưng cũng cần được nhìn như trách nhiệm: thành tích chỉ có ý nghĩa lâu dài khi đi cùng giáo dục toàn diện, nghiên cứu và tinh thần phục vụ cộng đồng. Từ năm 1995, trường được định hướng xây dựng thành trung học chất lượng cao; đến năm 2009, trường chính thức chuyển thành trường chuyên.
Di sản sống cần được trao tiếp
Với Huế, Quốc Học không chỉ là một trường lâu đời mà còn là một phần di sản giáo dục Huế, gắn với văn hóa và tinh thần của vùng đất Cố đô. Chính sự kết nối ấy khiến trách nhiệm bảo tồn không thể chỉ nằm ở việc gìn giữ kiến trúc hay nhắc lại danh nhân; di sản cần được làm mới bằng chất lượng dạy học và cơ hội để thế hệ sau phát triển. Chuỗi hoạt động kỷ niệm từ ngày 22 đến 24/10 có triển lãm về hành trình 130 năm, hội trại cựu học sinh, giao lưu thể thao, hoạt động văn hóa, nghệ thuật và hội thảo chuyên môn. Thành phố cũng bày tỏ sẽ tiếp tục tạo điều kiện để trường phát huy truyền thống và thực hiện sứ mệnh đào tạo nhân tài. Đó là hướng đi đúng: tôn vinh quá khứ chỉ trọn vẹn khi đi cùng đầu tư cho tương lai. Quốc Học xứng đáng được xem là di sản sống—một mái trường gìn giữ bản sắc Huế bằng chính những thế hệ đang học tập và trưởng thành tại đây.
