Trả lại biển là khôi phục quyền tiếp cận của cộng đồng
Tháo dỡ hàng quán lấn chiếm bãi biển là việc gỡ bỏ các hạng mục xây dựng trái phép trên hành lang bờ biển và lối ra bãi tắm, nhằm trả lại không gian đi lại, vui chơi và tiếp cận biển cho cộng đồng. Tại vịnh Lăng Cô, lực lượng chức năng cùng người dân đang tháo dỡ công trình ở Bình An, Loan Lý và Đồng Dương, sau khi tình trạng chiếm dụng kéo dài khiến lối đi chung bị thu hẹp. Đây không chỉ là chỉnh trang cảnh quan: quyền ra biển không nên phụ thuộc vào việc khách có đi xuyên qua một cơ sở kinh doanh hay không. Vịnh Lăng Cô được công nhận là thành viên Câu lạc bộ Các vịnh đẹp nhất thế giới năm 2009, nên giữ bãi biển thông thoáng cũng là bảo vệ giá trị mà địa phương muốn đón du khách đến thưởng ngoạn.
Sáu hàng quán, nhiều hạng mục chiếm không gian chung
Theo thông tin công bố ngày 24/10, tại các khu vực liên quan có tổng cộng 6 hàng quán ven biển với nhiều công trình phụ trợ lấn chiếm không gian công cộng. Một số cơ sở dựng cột bê tông trên cát, làm sàn và mái che để kinh doanh; tại Đồng Dương, có nhà hàng chắn ngang cuối đường ra biển, buộc người dân đi vòng hoặc qua hàng quán mới xuống được bãi cát. Những hạng mục sát mép nước còn thu hẹp nơi đi bộ, vui chơi ven bờ.
Quy mô vi phạm không thể được xem nhẹ chỉ vì công trình đã tồn tại nhiều năm. Khi một lối xuống biển bị biến thành lối đi qua khu kinh doanh, không gian công cộng trên thực tế đã mất đi một phần. Người dân cũng từng phản ánh tình trạng rác sinh hoạt trên bãi cát, làm xấu cảnh quan; vì thế, xử lý phần lấn chiếm cần đi cùng việc duy trì vệ sinh, thay vì dừng lại ở một đợt tháo dỡ.
Tháo dỡ có tiến độ, nhưng cần kiểm tra để tránh tái lấn chiếm
Việc tháo dỡ đang được triển khai với sự tham gia của lực lượng chức năng và người dân. Tại bãi biển thôn Cảnh Dương, 2 hàng quán đã tháo dỡ 50% công trình sai phạm; các khu vực còn lại tiếp tục thực hiện, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/10. Các hộ liên quan được vận động tự tháo dỡ, hoàn trả mặt bằng; một số chủ cơ sở đã cam kết chấp hành trước thời hạn 30/10/2026.
Mốc hoàn thành chỉ có ý nghĩa nếu sau đó lối xuống biển vẫn mở. Chính quyền địa phương cho biết sẽ giám sát quá trình tháo dỡ và tiếp tục kiểm tra để ngăn tái lấn chiếm. Đây là bước cần thiết: nếu không có kiểm tra thường xuyên, cột, sàn hay mái che có thể xuất hiện trở lại, và người dân lại phải nhường đường trên chính bãi biển công cộng.
Quy hoạch dịch vụ không thể đánh đổi lối ra biển
Trả lại mặt bằng không đồng nghĩa phủ nhận nhu cầu mưu sinh của các hộ kinh doanh. Một số chủ quán mong địa phương nghiên cứu, quy hoạch lại khu vực dịch vụ để hoạt động đúng quy định. Hướng giải quyết hợp lý là bố trí dịch vụ có trật tự, đồng thời giữ thông suốt đường ra bãi tắm và bảo đảm phần bãi cát phục vụ mọi người. Chính quyền địa phương cho biết sẽ nghiên cứu phương án tổ chức không gian dịch vụ ven biển phù hợp với quy hoạch và quy định, vừa tạo điều kiện kinh doanh, phát triển du lịch, vừa bảo đảm quyền tiếp cận biển của cộng đồng.
Lợi ích của đợt tháo dỡ không nên chỉ được đo bằng số công trình bị dỡ bỏ. Thước đo quan trọng hơn là người dân và du khách có thể xuống biển thuận tiện, đi dọc bờ cát và sử dụng bãi tắm mà không bị hàng quán chắn lối. Với vịnh Lăng Cô, giữ cảnh quan và không gian biển công cộng chính là nền tảng để du lịch phát triển mà không tước mất lợi ích của cộng đồng.
