Kết nối để khoa học quốc tế gần hơn
Kết nối khoa học là việc tạo cơ hội để nhà nghiên cứu, giảng viên và người học trao đổi trực tiếp, chia sẻ chuyên môn và tìm đối tác cho những vấn đề nghiên cứu chung. VinFuture đang biến cách kết nối ấy thành những cuộc gặp cụ thể, thay vì để tri thức quốc tế chỉ hiện diện qua sách vở hay bài giảng. Cuối tháng 9/2026, chuỗi InnovaConnect do VinFuture tổ chức tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM có sự tham gia của GS. David MacMillan, chủ nhân Giải Nobel Hóa học năm 2021, cùng GS. Nguyễn Thành Vinh từ Đại học New South Wales, Australia. Các chương trình đưa nhà khoa học quốc tế đến gặp sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu trong nước. Tính đến năm 2026, InnovaConnect đã triển khai 12 chuỗi sự kiện tại 10 trường đại học, viện nghiên cứu, với 35 chuyên gia quốc tế và hơn 6.000 người tham dự. Quy mô ấy đáng chú ý, nhưng giá trị cốt lõi nằm ở cơ hội đối thoại trực tiếp.
Trao đổi chuyên môn mở ra hướng nghiên cứu mới
Gặp gỡ nhà khoa học hàng đầu không chỉ giúp sinh viên nghe về thành tựu; điều có ích hơn là được hiểu cách một câu hỏi nghiên cứu hình thành, vì sao một hướng đi được lựa chọn và thất bại được xử lý ra sao. GS. Nguyễn Thành Vinh nhận xét rằng khi sinh viên có thể trực tiếp đặt câu hỏi, khoảng cách giữa khoa học quốc tế và lĩnh vực các em có thể theo đuổi trở nên nhỏ hơn. Đây là kiểu tiếp xúc có thể thay đổi cách người trẻ hình dung về nghề nghiên cứu. Với giới chuyên môn, trao đổi còn giúp tiếp cận tri thức và góc nhìn mới. Tại InnovaConnect năm 2025 ở Đà Nẵng, PGS.TS. Võ Thắng Nguyên trao đổi chuyên sâu về vật liệu và điện hóa gắn với kinh tế tuần hoàn. Một ví dụ khác về độ rộng của mạng lưới là InnovaTalk: đến năm 2026, chương trình đã tổ chức 26 hội thảo trực tuyến, thu hút hơn 5.000 chuyên gia từ 72 quốc gia và vùng lãnh thổ. Những con số ấy cho thấy trao đổi không dừng ở một buổi gặp.
Từ cuộc gặp đến hợp tác xuyên biên giới
Thước đo thuyết phục nhất của một chương trình kết nối không phải số người dự, mà là điều diễn ra sau khi sự kiện khép lại. Trường hợp của PGS.TS. Võ Thắng Nguyên cho thấy một cuộc trao đổi chuyên môn có thể đi tiếp thành hợp tác nghiên cứu cụ thể: ông phát triển dự án cùng TS. Dư Hoàng Long, nhà nghiên cứu tại Đại học Monash, Australia, về sản xuất ammonia từ nước thải bằng phương pháp điện hóa. Đây là một ví dụ rõ ràng về cách kết nối tại InnovaConnect mở ra cơ hội nghiên cứu xuyên biên giới. Tiềm năng tiếp nối còn thể hiện ở lĩnh vực y tế số. Sau chương trình tháng 10/2026 về an toàn dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong y tế số, PGS. Nguyễn Thị Thu Trâm dự kiến duy trì liên hệ với chuyên gia quốc tế, hướng tới phát triển nhóm nghiên cứu tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, tổ chức đào tạo về dữ liệu sức khỏe và đạo đức AI, đồng thời tìm cơ hội hợp tác quốc tế. Những kế hoạch này cho thấy gặp gỡ có thể tạo ích lợi thiết thực cho đào tạo và nghiên cứu.
Xây dựng quan hệ lâu dài, không chỉ sự kiện
VinFuture có vai trò kết nối ban đầu, nhưng để mạng lưới khoa học bền vững, các nhóm nghiên cứu cần duy trì trao đổi và cùng triển khai công việc sau sự kiện. Chuỗi Đối thoại Khám phá Tương lai đã đến với 30 trường đại học kể từ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2023, kết nối cộng đồng trong nước với 45 nhà khoa học quốc tế. Cùng với InnovaConnect và InnovaTalk, những hoạt động này tạo nhiều điểm tiếp xúc giữa giới khoa học Việt Nam và đối tác toàn cầu. Bước kế tiếp không nên chỉ là thêm nhiều cuộc gặp, mà là hỗ trợ các ý tưởng hình thành thành dự án chung, trao đổi sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, cũng như xây dựng đề xuất tài trợ. GS. Nguyễn Thành Vinh kỳ vọng có một mạng lưới rộng mở liên kết các nhóm khoa học Việt Nam với đối tác quốc tế. Đó là hướng đi đáng theo đuổi: VinFuture có thể giúp mở cửa, còn những quan hệ nghiên cứu được duy trì mới quyết định cánh cửa ấy dẫn đến đâu.
