Song Mai - Nghĩa Trung: mảnh ghép mới trong bản đồ khu công nghiệp Bắc Ninh
Khu công nghiệp Song Mai - Nghĩa Trung là một khu công nghiệp Bắc Ninh quy mô gần 200 ha, được quy hoạch với hạ tầng công nghiệp đồng bộ, định hướng thu hút doanh nghiệp công nghệ cao và sinh thái, đóng vai trò mảnh ghép chiến lược trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế và nâng sức cạnh tranh thu hút đầu tư khu công nghiệp của địa phương.
Điểm đáng chú ý nhất lúc này là khu công nghiệp Song Mai Nghĩa Trung đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và toàn bộ hạ tầng kỹ thuật cho 50 ha thuộc giai đoạn 1, sau hơn một năm kể từ khi khởi công. Trong bối cảnh Bắc Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng 12,5% trong năm 2026, việc một dự án hạ tầng công nghiệp quy mô 197,1 ha được đẩy nhanh tiến độ không chỉ là tin tốt cho chủ đầu tư, mà còn là tín hiệu tích cực cho cả thị trường khu công nghiệp Bắc Ninh. Đây là bước chuyển từ “tiềm năng trên giấy” sang “sẵn sàng đón nhà đầu tư”, tạo khác biệt so với nhiều dự án còn loay hoay ở khâu chuẩn bị.
50 ha đầu tiên hoàn tất: hạ tầng sẵn, pháp lý cần chạy kịp tốc độ thi công
Theo hồ sơ được công bố, khu công nghiệp Song Mai - Nghĩa Trung có quy mô khoảng 197 ha, chia hai giai đoạn: giai đoạn 1 khoảng 139,8–140 ha và giai đoạn 2 hơn 53–57,3 ha. Dự án được khởi công từ tháng 8/2025 và đến ngày 11/9/2026 đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật trên diện tích 50 ha đầu tiên thuộc giai đoạn 1, bao gồm giao thông nội bộ, cấp nước, thoát nước, cấp điện, chiếu sáng, san nền và hệ thống xử lý nước thải công suất thiết kế 6.000 m³/ngày đêm.
Nhìn ở góc độ nhà đầu tư thứ cấp, 50 ha đã có hạ tầng công nghiệp hoàn chỉnh là lợi thế cạnh tranh rõ rệt so với nhiều dự án mới khởi công. Tuy nhiên, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho diện tích này vẫn chưa được giải quyết, trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng ký kết với nhà đầu tư thứ cấp và tiến độ lấp đầy. Nói cách khác, công trường đã chạy nhanh hơn bàn giấy. Nếu nút thắt pháp lý không được tháo kịp thời, lợi thế “đi trước một bước” về hạ tầng có nguy cơ bị bào mòn.
Giải phóng mặt bằng: điểm nghẽn cũ vẫn là bài kiểm tra năng lực điều hành
Dù đã hoàn thành giải phóng mặt bằng cho 50 ha đầu tiên, phần diện tích còn lại của khu công nghiệp Song Mai Nghĩa Trung vẫn chịu tác động từ những vướng mắc trong bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng. Một số hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, chưa phối hợp kiểm đếm; tình trạng xây dựng, cơi nới công trình và trồng cây sau khi có thông báo thu hồi đất vẫn phát sinh. Đây không phải câu chuyện mới, mà là “bài kiểm tra” quen thuộc với mọi dự án hạ tầng công nghiệp quy mô lớn.
Chiều 15/10, Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái đã trực tiếp kiểm tra thực địa, yêu cầu các sở, ngành và địa phương phối hợp xử lý khó khăn phát sinh, bảo đảm triển khai dự án phù hợp quy hoạch và định hướng phát triển công nghiệp của thành phố. Việc lãnh đạo cấp thành phố “xuống hiện trường” cho thấy quyết tâm khơi thông điểm nghẽn giải phóng mặt bằng, nhưng cũng đặt ra áp lực phải có phương án xử lý cụ thể, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa người dân, chính quyền và nhà đầu tư. Nếu không, tiến độ những hecta còn lại sẽ là phép thử cho năng lực điều hành chứ không chỉ là vấn đề kỹ thuật.
Vai trò của Fuji, Kang Long và tham vọng khu công nghiệp sinh thái
Khu công nghiệp Song Mai - Nghĩa Trung có tổng mức đầu tư hơn 2.800 tỷ đồng, do Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Khu công nghiệp Hà Nội - Bắc Giang làm chủ đầu tư, với vốn góp của nhiều cổ đông, trong đó có CTCP Phát triển Fuji Bắc Giang và CTCP Đầu tư Đô thị Kang Long. Fuji Bắc Giang là hạt nhân trong hệ sinh thái bất động sản công nghiệp tại khu Bắc Giang cũ, từng tham gia các dự án như KCN Song Khê - Nội Hoàng phía Nam, KCN Đức Giang giai đoạn 1, KCN Việt Hàn mở rộng và nhiều khu nhà ở công nhân. Sự hiện diện của các tên tuổi này giúp dự án có thêm kinh nghiệm triển khai và mạng lưới khách hàng tiềm năng trong lĩnh vực đầu tư khu công nghiệp.
Ở chiều ngược lại, lãnh đạo thành phố định hướng phát triển khu công nghiệp sinh thái, tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng; yêu cầu chủ đầu tư ưu tiên thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sinh thái và khai thác năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời áp mái. Đây là bước nâng tiêu chuẩn cho khu công nghiệp Bắc Ninh, biến Song Mai - Nghĩa Trung từ một dự án hạ tầng công nghiệp thông thường thành “sân chơi” của các nhà đầu tư có chiến lược dài hạn, thay vì chỉ tìm kiếm mặt bằng giá rẻ.
Từ nút thắt hạ tầng đến lợi thế cạnh tranh vùng
Các vấn đề liên quan đến trạm bơm, tuyến đường kết nối và sự đồng bộ của hệ thống hạ tầng đang buộc cơ quan chức năng phải rà soát tổng thể quy hoạch khu công nghiệp Song Mai Nghĩa Trung. Đây là rủi ro ngắn hạn nhưng lại mở ra cơ hội dài hạn: nếu được xử lý bài bản, khu công nghiệp này có thể trở thành điểm sáng về kết nối hạ tầng công nghiệp trong vùng, thay vì lặp lại tình trạng “đường vào khu công nghiệp là điểm nghẽn” như nhiều nơi khác.
Bí thư Thành ủy đã yêu cầu các cơ quan chức năng nghiên cứu phương án xử lý cụ thể các vướng mắc về quy hoạch và hạ tầng, báo cáo cấp có thẩm quyền; đồng thời đề nghị địa phương phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, Ban Quản lý các khu công nghiệp tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng. Nếu những chỉ đạo này được thực thi nhất quán, Song Mai - Nghĩa Trung có cơ hội trở thành hình mẫu mới cho cách Bắc Ninh khơi thông các điểm nghẽn hạ tầng công nghiệp, qua đó nâng sức cạnh tranh trong cuộc đua thu hút nhà đầu tư khu công nghiệp với các địa phương lân cận.
