Đề cử tại Toruń CAMERIMAGE: khi MV K-pop được nhìn như tác phẩm điện ảnh
MV ‘SWIM’ của BTS là video âm nhạc chủ đề thuộc album phòng thu thứ năm ‘ARIRANG’, được đạo diễn Tanu Muino thực hiện với bối cảnh biển cả và con tàu như một phim ngắn điện ảnh, và việc tác phẩm được đề cử hạng mục Video âm nhạc xuất sắc nhất tại Liên hoan phim quốc tế EnergaCAMERIMAGE lần thứ 34 ở thành phố Toruń, Ba Lan, cho thấy K-pop không chỉ là âm nhạc mà còn là nghệ thuật hình ảnh có chiều sâu. Điểm mấu chốt của tin vui này không nằm ở việc BTS có thêm một đề cử, mà ở chỗ MV K-pop lần đầu tiên được đặt cạnh những sản phẩm được đánh giá bằng tiêu chí quay phim và ngôn ngữ thị giác, thay vì thành tích thương mại. Theo danh sách công bố ngày 19/10, ‘SWIM’ lọt vào top 18 video âm nhạc xuất sắc nhất, được chọn từ khoảng 300 tác phẩm gửi về từ khắp nơi trên thế giới. Đây là một bước ngoặt: K-pop bước vào liên hoan phim vốn được xem như “Oscar của nghệ thuật quay phim”, buộc giới làm phim phải nhìn lại sức nặng hình ảnh trong các MV Hàn Quốc.
Đại diện K-pop duy nhất giữa Madonna, Ariana Grande và Harry Styles
Việc MV ‘SWIM’ trở thành đại diện K-pop duy nhất trong vòng đề cử cuối cùng không phải là may mắn, mà là kết quả của một chiến lược hình ảnh nhất quán mà BTS theo đuổi suốt nhiều năm. Vượt qua hàng trăm tác phẩm từ nhiều quốc gia, ‘SWIM’ giờ đây cạnh tranh trực diện với ‘Confessions II’ của Madonna, ‘Hate That I Made You Love Me’ của Ariana Grande và ‘American Girls’ của Harry Styles ở cùng một hạng mục. Sự xuất hiện của BTS bên cạnh những biểu tượng nhạc pop toàn cầu cho thấy giới chuyên môn không còn xem MV K-pop như sản phẩm phụ trợ cho ca khúc, mà như một thực thể nghệ thuật độc lập. Đề cử này là lời khẳng định rằng K-pop cinematography đã đạt đến ngưỡng có thể đối thoại bình đẳng với các nền nhạc pop Âu – Mỹ về cách sử dụng ánh sáng, khung hình và kể chuyện bằng hình ảnh. Trong cuộc chơi này, BTS không chỉ đại diện cho chính mình, mà còn mang theo kỳ vọng của cả ngành MV Hàn Quốc.
‘SWIM’: từ con tàu giữa biển đến ngôn ngữ thị giác của hy vọng
Ra mắt cùng album ‘ARIRANG’ vào tháng 3, ‘SWIM’ được xây dựng như một câu chuyện điện ảnh hơn là một MV trình diễn. Tanu Muino đặt bảy thành viên BTS trên một con tàu giữa biển, với những khung hình rộng, ánh sáng thiên nhiên và chuyển động máy quay tạo cảm giác lênh đênh nhưng không tuyệt vọng; nhiều nguồn tin cho rằng quá trình quay được thực hiện tại Bồ Đào Nha. Trong câu chuyện đó, BTS xuất hiện như những nhân vật mang đến sự động viên cho người đang đối mặt khó khăn, dùng hình ảnh con người vượt qua thử thách để minh họa cho thông điệp không bỏ cuộc. Thay vì nhấn vào vũ đạo, MV dùng bối cảnh, nhân vật và những khung hình giàu tính biểu đạt để kể chuyện. Theo Big Hit Music, MV ‘SWIM’ đã đạt hơn 169 triệu lượt xem trên YouTube, vượt mốc 100 triệu chỉ trong một tháng, cho thấy khán giả không chỉ nghe ca khúc mà còn bị cuốn vào thế giới hình ảnh mà BTS dựng nên.
EnergaCAMERIMAGE: sân chơi của nghệ thuật quay phim và ý nghĩa với K-pop
EnergaCAMERIMAGE, được thành lập năm 1993, là liên hoan phim quốc tế hiếm hoi tập trung gần như toàn bộ vào nghệ thuật quay phim, kỹ thuật hình ảnh và ngôn ngữ thị giác trong phim truyện lẫn video âm nhạc. Sự kiện lần thứ 34 sẽ diễn ra từ ngày 7 đến 14/11 tại Toruń, Ba Lan; các tác phẩm đề cử sẽ được giới thiệu trong khuôn khổ liên hoan trước khi kết quả được công bố tại lễ bế mạc ngày 14/11. Khác với các giải thưởng âm nhạc vốn ưu tiên doanh số và sức ảnh hưởng thị trường, Toruń CAMERIMAGE đánh giá MV bằng tiêu chuẩn của điện ảnh: cách dùng ánh sáng, chuyển động máy quay, bố cục khung hình và khả năng kể chuyện bằng hình ảnh. Việc ‘SWIM’ bước vào vòng đề cử vì thế mang ý nghĩa riêng: nó cho BTS cơ hội được ghi nhận ở một khía cạnh khác ngoài thành tích âm nhạc, và chứng minh rằng K-pop cinematography đủ tầm để góp mặt trong những cuộc thảo luận nghiêm túc về nghệ thuật quay phim quốc tế.
Từ âm nhạc đến điện ảnh: bước tiến dài trong di sản văn hóa của BTS
Dù ‘SWIM’ mới dừng ở vòng đề cử và kết quả chiến thắng còn phải chờ đến lễ bế mạc ngày 14/11, tác động của đề cử này đã rõ ràng: BTS đang dịch chuyển hình ảnh của mình từ nhóm nhạc thần tượng sang những người kể chuyện bằng điện ảnh. Sau nhiều năm xây dựng vị thế bằng âm nhạc và các sân khấu quy mô lớn, nhóm ngày càng đầu tư vào cấu trúc hình ảnh, tạo nên những MV có thể đứng riêng như tác phẩm phim ngắn. Việc được Toruń CAMERIMAGE chú ý cho thấy âm nhạc đại chúng hoàn toàn có thể kết hợp với nghệ thuật hình ảnh theo những cách phức tạp và tinh tế hơn, nếu nghệ sĩ coi MV là không gian sáng tạo chứ không chỉ là công cụ quảng bá. Về lâu dài, đây có thể là tiền đề để BTS – và cả K-pop – bước sâu hơn vào lĩnh vực phim ảnh, từ hợp tác với các đạo diễn quốc tế đến những dự án điện ảnh độc lập. Dù có giành giải hay không, ‘SWIM’ đã làm được điều quan trọng nhất: mở rộng biên giới văn hóa mà BTS có thể chạm tới.
