Ca sinh nhiều nguy cơ được xử trí an toàn
Sinh mổ lần ba trong thai kỳ nguy cơ cao là cuộc phẫu thuật cần cân nhắc đồng thời tiền sử sẹo mổ, tình trạng của mẹ và thai nhi, cũng như khả năng ứng phó với biến chứng trong và sau sinh. Trường hợp sản phụ 33 tuổi, nặng 150 kg tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho thấy vì sao sự chuẩn bị liên chuyên khoa quan trọng không kém quyết định mổ.
Ngày 23/10, bệnh viện cho biết ê-kíp đã phẫu thuật lấy thai thành công, đón bé trai nặng 5,4 kg chào đời khỏe mạnh. Sản phụ từng sinh mổ hai lần; ở lần mang thai thứ ba, thai kỳ xuất hiện đa ối gần 5 lít. Đây không phải một ca sinh chỉ đáng chú ý vì trẻ sơ sinh cân nặng lớn: nhiều yếu tố nguy cơ cùng hiện diện, khiến từng bước từ gây mê đến kiểm soát chảy máu đều cần được tính toán.
Nguy cơ chồng lấp khiến quyết định mổ trở nên cấp thiết
Sản phụ nhập viện ở tuần thai 37 tuần 6 ngày trong tình trạng chuyển dạ và vỡ ối sớm. Huyết áp ghi nhận ở mức 160/100 mmHg. Hai lần mổ lấy thai trước đó để lại sẹo tử cung; ở những lần sinh trước, hai trẻ lần lượt nặng 4,3 kg và 4,4 kg. Lần này, thai nhi được dự kiến nặng 5,4 kg, trong khi lượng nước ối tăng cao.
Khi tử cung căng giãn quá mức do đa ối thai kỳ và thai lớn, các cơn co chuyển dạ có thể làm tăng nguy cơ nứt hoặc vỡ tử cung tại sẹo mổ cũ. Băng huyết sau sinh cũng là mối lo, nhất là khi tử cung có thể co hồi kém. Trước chuyển dạ, vỡ ối sớm và các nguy cơ sản khoa nghiêm trọng, bác sĩ quyết định phẫu thuật lấy thai khẩn cấp. Với sản phụ béo phì, đây là lựa chọn đòi hỏi đánh giá nhanh nhưng không thể xem nhẹ an toàn gây mê và phẫu thuật.
Phối hợp chuyên môn là điểm mấu chốt
Trong mổ, ê-kíp hút ra gần 5 lít nước ối. Lớp mỡ thành bụng dày khiến việc tiếp cận tử cung và thao tác khó khăn hơn; tử cung bị căng giãn kéo dài làm tăng nguy cơ đờ tử cung và băng huyết. Những thách thức này đòi hỏi nhóm phẫu thuật kiểm soát chảy máu đồng thời với nhóm gây mê hồi sức theo dõi sát đường thở, tuần hoàn và hô hấp.
Giai đoạn sau mổ cũng cần được tính đến, trong đó có dự phòng huyết khối tĩnh mạch. Nhờ phối hợp chặt chẽ, ê-kíp kiểm soát được chảy máu, bảo tồn tử cung cho người mẹ; bé trai nặng 5,4 kg cất tiếng khóc khỏe mạnh. Kết quả này không xóa đi mức độ nguy hiểm của ca sinh, nhưng cho thấy chuẩn bị giữa sản khoa và gây mê hồi sức có vai trò quyết định trong xử trí những tình huống nguy cơ chồng lấp.
Theo dõi thai kỳ và nhận biết dấu hiệu cảnh báo
Béo phì khi mang thai có thể đi cùng tăng huyết áp, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, thai to và biến chứng trong hoặc sau sinh. Khi kết hợp với sẹo mổ lấy thai, đa ối và thai lớn, việc quản lý thai nghén tại cơ sở chuyên khoa càng cần chặt chẽ, với theo dõi sức khỏe mẹ và bé cùng sàng lọc các bệnh lý đi kèm.
Điều thiết thực với các gia đình là khám thai định kỳ, kiểm soát cân nặng và bệnh nền theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời chọn cơ sở sinh phù hợp. Cần đến cơ sở y tế ngay nếu có đau đầu dữ dội, nhìn mờ, đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải, khó thở, co giật, đau bụng bất thường, ra máu âm đạo, vỡ ối hay thai máy giảm; không nên tự theo dõi hoặc trì hoãn thăm khám.
Ca sinh này khép lại an toàn, nhưng bài học không nằm ở việc xem một cuộc mổ phức tạp như điều có thể chủ quan. Với thai kỳ có nhiều yếu tố nguy cơ, phát hiện sớm, theo dõi chuyên khoa và phối hợp đúng lúc mới là nền tảng bảo vệ cả mẹ lẫn trẻ.
