Mạo danh cơ quan công an để gây chú ý
Tài khoản TikTok giả là tài khoản sử dụng tên, hình ảnh hoặc danh nghĩa của một tổ chức để khiến người xem tưởng nội dung đến từ kênh chính thức, dù chưa có căn cứ xác nhận điều đó. Vụ việc tại xã Phùng Nguyên cho thấy sự nhầm lẫn này không phải nguy cơ xa vời: L.Q.H., 16 tuổi, lập trang mang tên “Công an xã Phùng Nguyên” và dùng hình ảnh lực lượng Công an nhân dân làm ảnh đại diện, tạo dấu hiệu giống tài khoản chính thức của đơn vị. Theo thông tin công an cung cấp, H. khai lập tài khoản để đăng nội dung không lành mạnh, ra oai với bạn bè và thu hút chú ý bằng cách lợi dụng danh nghĩa cơ quan công an, qua đó gây hiểu lầm cho người dùng. Đây không chỉ là trò đùa trên mạng. Khi một tài khoản tự khoác danh nghĩa cơ quan công quyền, người xem có thể nhầm nội dung cá nhân với thông tin đáng tin cậy.
Công an xã Phùng Nguyên đã xử phạt vi phạm hành chính đối với H. về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật và xâm phạm uy tín cơ quan, tổ chức hoặc danh dự cá nhân. Sau khi được tuyên truyền, giải thích, thiếu niên này tự nguyện gỡ tài khoản và cam kết không tái phạm. Việc người vi phạm còn nhỏ tuổi không làm mất đi hệ quả của hành vi: tên và hình ảnh cơ quan nhà nước không phải công cụ để tạo vẻ đáng tin hay gây chú ý với bạn bè. Vụ việc cũng là lời nhắc rằng ranh giới giữa nội dung giải trí và mạo danh công an không thể được quyết định chỉ bằng ý định của người đăng; tác động gây nhầm lẫn đến người xem cần được xem xét nghiêm túc.
Nội dung vi phạm không chỉ đến từ tài khoản mạo danh
Một tài khoản công an giả dễ đánh vào phản xạ tin tưởng của người xem, nhưng các nội dung sai lệch trên TikTok còn có thể xuất hiện từ tài khoản không giả danh cơ quan nào. Tại An Giang, lực lượng chức năng phát hiện hai tài khoản “C.X.O.N.C” và “N.N.C” thường xuyên đăng, chia sẻ bài viết, hình ảnh và video tuyên truyền, cổ súy mê tín dị đoan nhằm thu hút người xem và trục lợi. Qua xác minh, hai chủ tài khoản là Đ.M.C., sinh năm 1988, và N.T.N., sinh năm 1996; cả hai được mời làm việc, giáo dục, nhắc nhở rồi tự gỡ nội dung vi phạm và cam kết không tái phạm. Hai vụ việc khác nhau về cách thức, nhưng cùng cho thấy lượt xem và sự chú ý có thể trở thành động lực phát tán nội dung gây hại.
Công an tỉnh An Giang cảnh báo tình trạng lợi dụng mạng xã hội để lan truyền nội dung mê tín có chiều hướng gia tăng và diễn biến tinh vi, phức tạp. Những bài viết, video kiểu xem bói, gọi hồn hay trừ tà có thể gieo lo lắng, làm sai lệch nhận thức và tác động tiêu cực đến giới trẻ. Vì vậy, nhận biết tài khoản giả không nên dừng ở việc nhìn tên hiển thị hay ảnh đại diện: đó chỉ là những dấu hiệu người dùng có thể tự tạo. Quan trọng hơn là cân nhắc nội dung và nguồn phát tán, nhất là khi bài đăng tự nhận thay mặt cơ quan công an hoặc đưa ra thông tin khiến người xem hoang mang. Không nên coi vẻ ngoài chính thức là bằng chứng xác thực.
Kiểm tra nguồn trước khi tin và chia sẻ
Cách phòng ngừa thiết thực nhất là không vội tin hoặc chia sẻ nội dung chỉ vì tài khoản dùng tên “công an”, gắn biểu tượng ngành hay viết bằng giọng điệu có vẻ chính thức. Hãy kiểm tra xem tài khoản có được liên kết từ kênh chính thức của cơ quan hay không, đối chiếu thông tin với nguồn xác thực và cảnh giác nếu bài đăng yêu cầu lan truyền gấp, khẳng định điều gây sốc hoặc chuyển sang nội dung mê tín, sai sự thật. Đây là những bước kiểm tra nguồn, không phải căn cứ để tự kết luận tài khoản vi phạm. Nếu chưa xác minh được, lựa chọn có trách nhiệm là dừng chia sẻ và hỏi cơ quan liên quan qua kênh chính thức. Một lần kiểm tra có thể ngăn nội dung giả mạo tiếp tục được khuếch đại.
Với cha mẹ và nhà trường, hai vụ việc cũng nhấn mạnh nhu cầu trò chuyện với thanh thiếu niên về hậu quả của việc dùng tên, hình ảnh cơ quan nhà nước để gây chú ý. Công an Phú Thọ khuyến cáo người dân không tạo tài khoản dễ gây nhầm lẫn với kênh chính thức; Công an An Giang đề nghị báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện nội dung có dấu hiệu tuyên truyền mê tín hoặc thông tin sai sự thật. Đơn vị an ninh nội địa của tỉnh này cho biết sẽ tiếp tục theo dõi không gian mạng và kịp thời xử lý vi phạm. Tuy nhiên, việc xử lý sau khi phát hiện không thể thay thế sự thận trọng của người dùng. Đừng để tên gọi và ảnh đại diện quyết định thay mình điều gì là thật.
