LifePort: từ thiết bị bảo quản thận đến bước ngoặt ghép tạng đường dài
Máy LifePort bảo quản là hệ thống tưới dung dịch lạnh liên tục qua mạch máu của thận hiến, giúp duy trì tình trạng mô ổn định và hạn chế tổn thương tế bào trong thời gian chờ ghép, từ đó kéo dài đáng kể khả năng sống của thận ngoài cơ thể và mở rộng phạm vi vận chuyển tạng đến những bệnh viện ở xa trung tâm lấy tạng. Bệnh viện Trung ương Huế đã chứng minh rất rõ điều này khi thực hiện thành công liên tiếp hai ca ghép thận có ứng dụng công nghệ bảo quản tạng bằng máy LifePort vào ngày 4 và 15/10/2026, nâng tổng số ca ghép thận sử dụng công nghệ này tại bệnh viện lên 5 trường hợp. Đây không chỉ là một thành tích chuyên môn, mà là tín hiệu cho thấy hệ thống ghép tạng Việt Nam đang dịch chuyển sang mô hình dựa trên công nghệ ghép tạng hiện đại, thay vì bị bó buộc bởi giới hạn địa lý và thời gian. Khi thời gian bảo quản không còn là “chiếc đồng hồ đếm ngược” quá ngắn, các bác sĩ có thêm cơ hội chọn người nhận phù hợp nhất, thay vì người ở gần nhất.
Kỷ lục 18 giờ thiếu máu lạnh: thận vẫn hồng hào sau hành trình hơn 1.800 km
Điểm gây ấn tượng mạnh nhất trong hai ca ghép là quả thận được vận chuyển xuyên Việt hơn 1.800 km với thời gian thiếu máu lạnh khoảng 18 giờ, nhưng vẫn hoạt động tốt ngay trên bàn mổ. Ê-kíp từ Huế phải đi ô tô xuyên đêm khoảng 9 giờ vào Gia Lai để tiếp nhận thận từ người hiến chết não 22 tuổi, sau đó đưa ngay vào máy LifePort bảo quản và vận chuyển bằng đường hàng không qua hai chặng Pleiku – Tân Sơn Nhất – Huế. Toàn bộ hành trình kéo dài khoảng 35 giờ 30 phút với quãng đường hơn 1.800 km, trong đó thời gian thiếu máu lạnh lên đến khoảng 18 giờ – một cột mốc y học cho vận chuyển tạng đường dài kết hợp nhiều phương tiện. Dù vậy, sau khi tái tưới máu, thận ghép hồng hào, căng chắc và bài tiết nước tiểu ngay trên bàn mổ, chức năng thận của người nhận phục hồi tốt và sức khỏe ổn định. Câu chuyện này cho thấy: nếu có máy LifePort bảo quản, ghép thận xuyên Việt không còn là ý tưởng mạo hiểm, mà là lựa chọn khả thi để cứu thêm nhiều bệnh nhân.
Công nghệ tưới máy hạ thân nhiệt: vì sao LifePort thay đổi cuộc chơi?
Điểm khác biệt của LifePort nằm ở cơ chế tưới máy hạ thân nhiệt (Hypothermic Machine Perfusion – HMP). Thay vì rửa thận bằng dung dịch rồi ngâm lạnh thụ động như cách bảo quản truyền thống, máy LifePort sử dụng bơm đưa dung dịch bảo quản lạnh liên tục qua hệ thống mạch máu của quả thận. Nhờ đó, quá trình tưới máu mô phỏng được duy trì, giúp hạn chế tổn thương tế bào trong thời gian chờ ghép và giảm nguy cơ thận “thức dậy” chậm sau phẫu thuật. Theo PGS.TS Phạm Ngọc Hùng, LifePort là hệ thống bảo quản thận bằng phương pháp tưới dung dịch bảo quản liên tục ở nhiệt độ thấp, có ý nghĩa đặc biệt trong những trường hợp nguồn tạng được hiến ở xa cơ sở ghép. Thực tế lâm sàng tại Huế cho thấy: ở ca ghép thứ 4, bé trai 12 tuổi nhận thận từ người hiến chết não 26 tuổi tại Hà Nội, thận ghép phục hồi chức năng tức thì, bài tiết khoảng 3.000 ml nước tiểu trong 24 giờ đầu và duy trì 2.000–2.500 ml mỗi 24 giờ sau đó. Những con số này là minh chứng sống động cho hiệu quả của công nghệ ghép tạng dựa trên tưới máy hạ thân nhiệt, chứ không chỉ là lý thuyết trên giấy.
Ghép thận xuyên Việt: mở rộng bản đồ người nhận và cơ hội sống
Khi thời gian bảo quản tạng được kéo dài lên đến 18 giờ, bài toán ghép thận không còn bị giới hạn trong bán kính vài trăm kilomet quanh nơi hiến tạng. Với máy LifePort bảo quản, mỗi quả thận hiến có thể “du hành” xuyên Việt mà vẫn giữ chất lượng đủ tốt để ghép, giúp các trung tâm ghép thận chủ động hơn trong việc tìm người nhận phù hợp về miễn dịch, nhóm máu, tình trạng bệnh, thay vì chỉ ưu tiên người ở gần để kịp thời gian. Việc ứng dụng công nghệ này có ý nghĩa quan trọng trong những trường hợp nguồn tạng được hiến ở xa cơ sở ghép; mỗi tạng được hiến tặng, bảo quản và vận chuyển kịp thời có thể mang lại cơ hội sống cho người bệnh mắc các bệnh lý cơ quan giai đoạn cuối. Thành công của hai ca ghép cũng cho thấy sức mạnh của phối hợp liên viện: mạng lưới điều phối, các cơ sở y tế, đơn vị vận chuyển và đội ngũ chuyên môn cùng tham gia để nối dài cơ hội sống cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, bất kể họ đang ở Gia Lai, Hà Nội hay Huế.
Từ kỷ lục 18 giờ đến chiến lược quốc gia về ghép tạng
Hai ca ghép thận liên tiếp trong tháng 10 không chỉ giúp Bệnh viện Trung ương Huế nâng tổng số ca ghép thận ứng dụng máy LifePort lên 5, mà còn đặt ra một chuẩn mới cho ghép thận xuyên Việt. Tính đến ngày 26/10, cả hai bệnh nhân đều ổn định, tiếp tục được theo dõi và điều trị, cho thấy hiệu quả bền vững chứ không phải thành công nhất thời. Thời gian tới, bệnh viện cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện năng lực ghép tạng, tăng cường liên kết giữa các bệnh viện và ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, đồng thời lan tỏa thông điệp hiến tặng mô, tạng vì sự sống cộng đồng. Đây là hướng đi đúng: công nghệ ghép tạng chỉ phát huy hết ý nghĩa khi được đặt trong một hệ sinh thái gồm mạng lưới điều phối quốc gia, hành lang pháp lý rõ ràng và văn hóa hiến tặng được xã hội chấp nhận. Kỷ lục 18 giờ thiếu máu lạnh không nên dừng lại ở con số, mà phải trở thành bước khởi đầu cho chiến lược ghép tạng đường dài, nơi mỗi tạng hiến dù ở vùng xa vẫn có cơ hội đến đúng bệnh nhân cần nó nhất, vào đúng thời điểm.
