Lựa chọn thực phẩm và sức khỏe tinh thần
Dinh dưỡng thanh thiếu niên là những lựa chọn thực phẩm và đồ uống hằng ngày trong giai đoạn các em phát triển thể chất, hình thành thói quen độc lập và đối mặt với những thay đổi về sức khỏe tinh thần. Nghiên cứu của Đại học Sydney cho thấy chế độ ăn có thể liên quan đến nguy cơ xuất hiện triệu chứng trầm cảm và lo âu thấp hơn, nhưng chưa chứng minh rằng ăn uống trực tiếp ngăn ngừa các vấn đề này.
Công trình được công bố trên một tạp chí chuyên ngành về sức khỏe tâm thần trẻ em và thanh thiếu niên, với 6.537 học sinh từ 71 trường trung học tại New South Wales, Queensland và Tây Australia. Nhóm nghiên cứu theo dõi các em từ lớp 7 đến lớp 10; tuổi trung bình khi bắt đầu là khoảng 12,5. Quy mô và thời gian theo dõi khiến kết quả đáng chú ý hơn một khảo sát chụp nhanh, nhưng không biến mối liên hệ thành lời khẳng định về nguyên nhân.
Tín hiệu từ trái cây và đồ uống có đường
Trong thời gian nghiên cứu, mỗi phần trái cây ăn thêm mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ xuất hiện triệu chứng trầm cảm thấp hơn 13% và triệu chứng lo âu thấp hơn 7%. Kết quả này không phụ thuộc vào loại trái cây; mức tiêu thụ trung bình của học sinh là khoảng 2–2,5 phần mỗi ngày.
Chiều ngược lại, học sinh thường xuyên uống nhiều nước ngọt, đồ uống pha siro và nước thể thao có đường có nguy cơ gặp triệu chứng trầm cảm và lo âu cao hơn. Mối liên hệ xuất hiện ở cả nam lẫn nữ, rõ hơn ở nam giới, nhất là với lo âu. Đây là một lý do hợp lý để quan tâm đến chế độ ăn lành mạnh, nhưng không nên biến những con số thành lời hứa rằng thêm trái cây sẽ bảo vệ mọi em khỏi trầm cảm, hay một lon nước ngọt sẽ gây ra lo âu.
Điểm mạnh của nghiên cứu là theo dõi học sinh hằng năm trong bốn năm, thay vì chỉ hỏi về ăn uống và tâm trạng tại một thời điểm. Các nhà nghiên cứu cũng loại khỏi phân tích ban đầu những học sinh đã có triệu chứng trầm cảm hoặc lo âu ở ngưỡng xác định, rồi xem xét sự xuất hiện triệu chứng về sau. Cách làm này giúp làm rõ trình tự thời gian, song vẫn không đủ để xác lập quan hệ nhân quả.
Không phải thực đơn thay thế chăm sóc sức khỏe tâm thần
Cần phân biệt nguy cơ xuất hiện triệu chứng với chẩn đoán rối loạn. Nghiên cứu đánh giá triệu chứng theo các ngưỡng khảo sát; điều đó không có nghĩa mọi học sinh được tính trong kết quả đều mắc rối loạn trầm cảm hoặc lo âu. Vì thế, bằng chứng hiện có không cho phép kết luận rằng thay đổi thực đơn trực tiếp phòng ngừa hay điều trị trầm cảm.
Các câu trả lời về lượng trái cây, rau củ và đồ uống có đường do học sinh tự báo cáo, nên chưa cung cấp bức tranh đầy đủ về khẩu phần hoặc chất lượng tổng thể của chế độ ăn. Phân tích có tính đến hoạt động thể chất, tuổi, giới tính và điều kiện kinh tế - xã hội, nhưng sức khỏe tinh thần còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Lo âu ở thanh thiếu niên và triệu chứng trầm cảm không thể được giải thích chỉ bằng những gì các em ăn uống.
Bước tiếp theo cần xác định rõ hơn loại thực phẩm nào có liên quan, cách đo chế độ ăn chính xác hơn và những yếu tố khác có thể tác động đến tâm lý. Nghiên cứu tiếp theo cũng cần kiểm tra liệu chủ động tăng trái cây và giảm đồ uống có đường có cải thiện sức khỏe tinh thần hay không. Trong lúc chờ bằng chứng về nguyên nhân, phụ huynh và nhà trường có thể khuyến khích lựa chọn ăn uống cân bằng như một phần của chăm sóc sức khỏe tổng thể, chứ không xem dinh dưỡng là giải pháp đơn lẻ cho trầm cảm hay lo âu.
