Điện mặt trời mái nhà gắn với nhu cầu sản xuất
Điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ là mô hình tạo điện tại chỗ từ các tấm quang điện, sau đó tích trữ một phần sản lượng để dùng khi nguồn mặt trời giảm hoặc nhu cầu nhà máy tăng. VinEnergo đã đưa mô hình này vào vận hành tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh, với công suất điện mặt trời 22 MWp và dung lượng lưu trữ 45 MWh.
Nguồn điện sạch được cung cấp cho nhà máy sản xuất xe VinFast, nhà máy pin VinES và liên doanh sản xuất pin V-G. Đây là lựa chọn đáng chú ý vì điện tái tạo không còn chỉ là phần bổ sung mang tính hình ảnh cho doanh nghiệp: khi gắn với phụ tải công nghiệp cụ thể, nó có thể góp phần đáp ứng nhu cầu điện của cả chuỗi sản xuất. Dự án cũng được triển khai theo cơ chế mua bán điện trực tiếp, đánh dấu dự án DPPA đầu tiên VinEnergo vận hành.
Pin lưu trữ giúp nguồn điện hữu ích hơn
Điểm đáng quan tâm không chỉ là quy mô tấm pin, mà là hệ thống BESS đi cùng. Điện mặt trời phụ thuộc vào thời điểm có nắng; pin lưu trữ năng lượng có thể giữ điện để sử dụng vào thời điểm khác, giúp nguồn cung phù hợp hơn với nhịp vận hành của nhà máy. BESS không tự tạo ra điện, nhưng có thể giảm độ lệch giữa lúc sản xuất và lúc cần dùng điện.
Với tổ hợp 22 MWp và 45 MWh, VinEnergo đặt mục tiêu cung cấp điện ổn định, giảm áp lực lên lưới và tăng khả năng tự chủ năng lượng cho các đơn vị thụ hưởng. Đây là vai trò thực tế của lưu trữ trong chuyển dịch năng lượng công nghiệp: không thay thế hoàn toàn lưới điện, mà bổ sung một nguồn tại chỗ có thể điều phối tốt hơn. Hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách hệ thống được vận hành và sự ăn khớp giữa sản lượng, dung lượng pin cùng nhu cầu tiêu thụ.
Sản lượng dự kiến và lợi ích cho nhà máy
Theo ước tính, trong năm đầu vận hành, hệ thống dự kiến tạo ra khoảng 39 triệu kWh điện sạch và giúp giảm hơn 25.000 tấn khí thải CO₂. Con số này cho thấy dự án có quy mô đủ để tạo tác động đáng kể tại chỗ, dù mức giảm phát thải thực tế cần được nhìn nhận theo sản lượng vận hành và nguồn điện được thay thế.
Các nhà máy dự kiến giảm áp lực lên lưới điện, tăng tự chủ năng lượng và tối ưu gần 3,5 tỷ đồng chi phí mỗi năm. Với doanh nghiệp sản xuất, lợi ích không chỉ nằm ở mục tiêu môi trường: nguồn điện bổ sung ổn định hơn có thể hỗ trợ kế hoạch vận hành và sức cạnh tranh. Tuy nhiên, điện mặt trời mái nhà cùng pin lưu trữ không xóa bỏ mọi rủi ro về cung ứng. Ý nghĩa của dự án nằm ở việc đa dạng hóa nguồn điện cho ba cơ sở đang hoạt động trong cùng một cụm công nghiệp.
Bước khởi đầu cho nhu cầu điện lớn hơn
Vũng Áng đang hình thành thêm các dự án công nghiệp, nên nhu cầu điện ngày càng tăng khiến những giải pháp tại chỗ như tổ hợp này có ý nghĩa vượt ra ngoài ba nhà máy ban đầu. Việc VinEnergo cung cấp điện cho ba đối tác là bước khởi đầu; doanh nghiệp cho biết muốn tiếp tục kết hợp năng lượng tái tạo, lưu trữ và hạ tầng phân phối để phục vụ các phụ tải trong khu vực.
VinEnergo cũng đặt mục tiêu trong vòng ba năm tới phát triển danh mục dự án năng lượng tái tạo lên tổng công suất 100 GW. Dù mục tiêu này còn ở phía trước, dự án tại Hà Tĩnh cho thấy một hướng đi cụ thể: điện sạch nhà máy cần được thiết kế gắn với nhu cầu sử dụng và khả năng lưu trữ, thay vì chỉ tính bằng công suất lắp đặt. Tổ hợp 22 MWp và 45 MWh vì thế là một bước tiến thực dụng, nhưng hiệu quả dài hạn sẽ được quyết định bởi khả năng duy trì nguồn cung và vận hành hệ thống ổn định.
