Một giải thưởng, tám nhóm ngành
Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam là chương trình tôn vinh sinh viên nữ có thành tích nổi bật trong học tập và nghiên cứu ở các lĩnh vực khoa học, công nghệ. Năm 2026, Ban Bí thư Trung ương Đoàn quyết định trao giải cho 20 nữ sinh thuộc 8 nhóm ngành, từ công nghệ thông tin, máy tính, cơ khí, điện tử đến hóa học, sinh học ứng dụng và xây dựng.
Con số đáng chú ý không chỉ là 20 gương mặt được chọn, mà còn là độ rộng của cuộc tuyển chọn: giải thưởng nhận 132 hồ sơ từ 40 trường đại học, học viện; 80 hồ sơ được xác định hợp lệ. Quy mô ấy cho thấy nữ sinh khoa học công nghệ đang theo đuổi nhiều hướng chuyên môn khác nhau, thay vì tập trung vào một vài ngành quen thuộc. Việc ghi nhận các lĩnh vực từ máy tính đến công trình xây dựng cũng gửi đi tín hiệu đúng lúc: ngành khoa học công nghệ cần mở rộng cánh cửa cho người học có năng lực, không phân định cơ hội bằng định kiến về giới.

Những hồ sơ phía sau danh sách vinh danh
Các ứng viên đến từ nhiều năm học khác nhau, nhưng phần lớn là sinh viên năm ba và năm tư: trong 80 hồ sơ hợp lệ có 44 sinh viên năm thứ tư, 27 sinh viên năm thứ ba và 9 sinh viên năm thứ năm. Thành tích học tập cũng nổi bật: 33 nữ sinh đạt mức xuất sắc theo tiêu chí điểm trung bình được công bố. Tuy vậy, giải thưởng không chỉ phản ánh điểm số. Ban tổ chức ghi nhận những người chủ động nghiên cứu, có bài báo, tham gia đề tài, cuộc thi đổi mới sáng tạo hoặc sở hữu sáng chế.
Đó là điểm làm nên giá trị của giải thưởng nữ sinh: ghi nhận quá trình học và làm nghiên cứu, chứ không chỉ trao danh hiệu cho thành tích cuối kỳ. Nhiều người còn tham gia hoạt động Đoàn, Hội và tình nguyện. Mỗi người được nhận bằng khen, biểu trưng và tiền thưởng 5 triệu đồng. Sự ghi nhận này có ý nghĩa nhất khi trở thành động lực để các nữ sinh tiếp tục thử sức trong những đề tài khó, đồng thời giúp cộng đồng nhìn thấy rõ hơn năng lực và đóng góp của họ.

Nguyễn Phương Anh: từ quản lý xây dựng đến ứng dụng dữ liệu
Nguyễn Phương Anh, sinh viên ngành Quản lý xây dựng tại Đại học Giao thông Vận tải, được vinh danh ở nhóm Công nghệ kỹ thuật kiến trúc và công trình xây dựng. Hành trình của cô bắt đầu từ sự tò mò với chuyên ngành và câu hỏi làm thế nào để kiến thức quản lý giải quyết được vấn đề ngoài thực tế. Theo Phương Anh, quản lý xây dựng không chỉ là chi phí, khối lượng hay tiến độ; công việc còn đòi hỏi phân tích dữ liệu, dự báo và hỗ trợ ra quyết định.
Từ đó, cô tìm hiểu cách kết hợp công nghệ với dữ liệu trong xây dựng và giao thông, quan tâm đến BIM, GIS, trí tuệ nhân tạo cùng các phương pháp phân tích dữ liệu. Phương Anh còn chủ động học Python, lập trình, xử lý dữ liệu và đọc tài liệu khoa học bằng tiếng Anh. Cô xem nghiên cứu là quá trình liên tục kiểm tra, điều chỉnh để tìm lời giải có căn cứ. Câu chuyện này đáng chú ý vì cho thấy nghiên cứu không nhất thiết bắt đầu bằng một ý tưởng lớn: đôi khi điểm khởi đầu là một vấn đề cụ thể mà người học đủ tò mò và kiên trì để theo đuổi.

Sự hiện diện của nữ sinh cần trở thành điều bình thường
Phương Anh không chỉ theo đuổi chuyên môn mà còn là Đội trưởng Đội Truyền thông của trường. Vai trò này giúp cô rèn khả năng tổ chức, phối hợp và lắng nghe; để cân bằng học tập, nghiên cứu với hoạt động ngoại khóa, cô lập kế hoạch và xác định ưu tiên. Những trải nghiệm ấy gợi một điều thiết thực: môi trường khoa học cần cả kiến thức chuyên sâu lẫn kỹ năng cộng tác, và nữ sinh có thể đóng góp ở cả hai mặt.
Giải thưởng năm 2026 do Trung ương Đoàn chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, nhằm phát hiện và tôn vinh nữ sinh xuất sắc trong học tập, nghiên cứu. Với Phương Anh, giải thưởng là động lực chứ không phải đích đến; trước mắt, cô muốn hoàn thành chương trình học và trau dồi lập trình, xử lý dữ liệu, phương pháp nghiên cứu. Về lâu dài, cô hướng đến ứng dụng công nghệ trong xây dựng, giao thông, tập trung vào BIM, GIS, chuyển đổi số và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý. Thông điệp của cô dành cho các bạn nữ rất rõ: sự tò mò, tinh thần học hỏi và quyết tâm mới là điểm xuất phát. Muốn mở rộng sự tham gia của nữ sinh trong khoa học, công nghệ, cần nhiều con đường như vậy được nhìn thấy và tiếp nối.







