Đường bộ là lựa chọn chủ đạo lúc sân bay mở cửa
Kết nối Long Thành với TP.HCM trong giai đoạn đầu là mạng lưới đường bộ gồm cao tốc, cầu và các tuyến dẫn vào sân bay, phục vụ hành khách khi đường sắt chưa vận hành. Đây không chỉ là chuyện chọn một phương tiện: năng lực và cách tổ chức các tuyến đường sẽ định hình việc đi sân bay Long Thành có thuận tiện, đúng giờ hay không. Tối 27-10, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thông tin về công tác chuẩn bị khai thác; sân bay dự kiến khai thác thương mại vào tháng 12-2026.
ACV dự kiến phần lớn khách sử dụng các chuyến bay quốc tế tại Long Thành sẽ đi từ TP.HCM hoặc khu vực lân cận. Trong khi các tuyến đường sắt kết nối còn chưa vận hành, giao thông đường bộ vì thế phải đảm đương vai trò chính. Quy mô khai thác ban đầu dự kiến tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Nhu cầu di chuyển sẽ không nhỏ, nên tính dễ dự đoán của hành trình quan trọng không kém số lượng phương tiện.
Hai hướng đường bộ, nhưng thời gian đi chưa thể mặc định
Hành khách có thể tiếp cận sân bay theo hai hành lang đang được nghiên cứu. Hướng thứ nhất đi cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, kết hợp cầu Nhơn Trạch, đường Vành đai 3 và quốc lộ 25C. Hướng thứ hai nối cao tốc này với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và nút giao dẫn vào sân bay. Có thêm lựa chọn tuyến là cần thiết, nhưng không đồng nghĩa hành khách đã có thể mặc định thời gian đến nơi: điều tiết lưu lượng, tình trạng thi công và kết nối giữa các tuyến sẽ tác động trực tiếp đến chuyến đi.
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành được khởi công ngày 19-8-2025; đến cuối tháng 10, khối lượng thi công đạt khoảng 80%, với mục tiêu hoàn thành trong tháng 12-2026. Đây là tín hiệu tiến độ đáng chú ý, nhưng mốc hoàn thành dự kiến sát thời điểm sân bay mở cửa khiến việc theo dõi tiến độ thực tế đặc biệt quan trọng. Cầu Long Thành dự kiến hoàn thành vào tháng 2-2027. Vì vậy, khả năng đi lại thời gian đầu còn phụ thuộc vào việc những hạng mục kết nối nào sẵn sàng đúng lúc và cách tổ chức giao thông trên các hành lang.
Xe buýt và xe trung chuyển cần chạy theo nhịp chuyến bay
Khi chưa có đường sắt, xe buýt và xe trung chuyển là những lựa chọn công cộng thiết thực để đến sân bay; giá trị của chúng sẽ phụ thuộc vào lịch chạy ổn định, tần suất phù hợp và khả năng phục vụ cả giờ bay sớm lẫn muộn. ACV phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu mạng lưới vận tải, hướng tới hoạt động liên tục và đáp ứng nhu cầu hành khách, tổ bay cùng người lao động.
Đáng chú ý, ACV đề xuất xe trung chuyển Long Thành chạy thẳng giữa sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất cho khách nối chuyến. Tần suất dự kiến linh hoạt theo lịch bay, nhất là vào giờ cao điểm. Đây là phương án hợp lý trong thời gian hai sân bay cùng phục vụ hành khách, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào điều phối chuyến xe và điều kiện lưu thông trên cao tốc. Khách nối chuyến nên chừa đủ thời gian cho hành trình đường bộ, thay vì xem chuyến xe liên sân bay như một chặng cố định, không bị ảnh hưởng bởi ùn tắc.
Đón trả khách: trật tự trong sân bay cũng quan trọng
Với taxi, xe công nghệ và xe hợp đồng, bài toán không dừng ở việc có xe hay không; điểm đón, luồng xe và cách điều phối mới quyết định hành khách có rời nhà ga thuận tiện. ACV đang xây dựng phương án phân khu cho các loại phương tiện. Xe buýt công cộng dự kiến đón trả tại khu vực sát nhà ga; xe hợp đồng, xe du lịch và đoàn khách được bố trí khu vực riêng; taxi và xe công nghệ dự kiến chờ tại bãi điều phối rồi vào làn đón khách chuyên biệt theo nhu cầu.
Cách bố trí này có thể giảm cảnh nhiều dòng xe cùng tập trung trước nhà ga, nhưng còn cần phối hợp tốt giữa luồng khách đi và đến, bãi chờ và điều tiết phương tiện từ xa. ACV cho biết các thủ tục về môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực dự kiến hoàn tất đầu tháng 12-2026; thông tin hàng không phục vụ khai thác chính thức dự kiến hoàn thành trong tháng 12-2026. Kết luận thực tế là kết nối Long Thành TP.HCM chưa thể chỉ đánh giá qua một tuyến cao tốc: xe công cộng, luồng đón trả và tiến độ hạ tầng phải cùng sẵn sàng để hành khách có hành trình đáng tin cậy.
