Thêm lối tuyển dụng khi thi tuyển không đủ người
Cơ chế tuyển dụng linh hoạt cho lĩnh vực khó tuyển là cách cho phép cơ quan công quyền dùng xét tuyển có điều kiện khi thi tuyển công khai không có người đăng ký hoặc không tuyển đủ chỉ tiêu, thay vì bỏ trống vị trí thiết yếu. Sáng 29/10, UBND TP.HCM trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết về tuyển dụng công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý của thành phố. Đề xuất có lý do thực tế: sau sắp xếp đơn vị hành chính, TP.HCM rộng 6.772,59 km², có hơn 14 triệu dân và cần nâng chất lượng nhân lực khu vực công. Đặc khu Côn Đảo và xã đảo Thạnh An cách trở, đi lại và sinh hoạt khó khăn nên thường không tuyển đủ người, thậm chí có đợt không có hồ sơ đăng ký. Mở thêm cửa tuyển là cần thiết, nhưng chỉ nên là phương án xử lý khoảng trống, không phải con đường thay thế thi tuyển.
Theo đề xuất, xét tuyển công chức áp dụng tại Côn Đảo, Thạnh An và Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo. Với viên chức, phạm vi gồm các vị trí chuyên môn trong y tế, khoa học công nghệ, văn hóa, thể thao, du lịch và đơn vị sự nghiệp công lập tại hai địa bàn đảo; tuyển giáo viên thực hiện theo quy định riêng. Các vị trí được nêu là khó tuyển có bác sĩ chuyên khoa, huấn luyện viên, đạo diễn và nhân sự công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Điều kiện then chốt là vị trí đã được thông báo thi tuyển công khai nhưng không có người đăng ký hoặc thi tuyển không đủ chỉ tiêu. Nghị quyết dự kiến có hiệu lực từ ngày 8/11. Giới hạn về địa bàn, ngành nghề và điều kiện kích hoạt giúp cơ chế này có mục tiêu rõ hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu minh bạch trong từng đợt tuyển.
Đãi ngộ lớn nhắm vào chuyên gia và kỹ sư tài năng
Sáng 30/10, HĐND TP.HCM thông qua nghị quyết về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân lực chất lượng cao, với ba hướng: ký hợp đồng với chuyên gia, tuyển công chức, viên chức trình độ cao và công nhận người đang công tác có thành tích đặc biệt xuất sắc. Với nhóm hợp đồng, khoản hỗ trợ một lần khi ký hợp đồng đầu tiên lên đến 531 triệu đồng dành cho tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, nhà khoa học trẻ, kỹ sư trẻ tài năng và chuyên gia khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; các nhóm còn lại nhận 424,8 triệu đồng. Thu nhập hằng tháng được quy định trong khoảng 106,2-265,5 triệu đồng, tùy nhiệm vụ và kết quả thẩm định, không phải mức cao nhất mặc định cho mọi người. Đây là tín hiệu mạnh cho thị trường việc làm TP.HCM, nhưng sức hút dài hạn vẫn phải dựa vào nhiệm vụ đủ tầm và môi trường để chuyên gia tạo ra kết quả.
Chính sách đãi ngộ còn gắn thu nhập với sản phẩm: mức thưởng tối đa là 1,593 tỷ đồng cho công trình do một cá nhân thực hiện và 3,186 tỷ đồng cho công trình của nhóm chuyên gia sau nghiệm thu hoặc công nhận. Thành phố cũng có thể bố trí nhà ở công vụ hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà tối đa 21,24 triệu đồng mỗi tháng; hỗ trợ thuê nhà thực tế đòi hỏi người được thu hút chưa thuộc diện bố trí nhà, chưa nhận hỗ trợ tương tự và có hợp đồng cùng chứng từ hợp lệ. Các lĩnh vực ưu tiên trải từ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng mới đến tài chính quốc tế, logistics, quy hoạch đô thị, y tế và hoạch định chính sách công. Giai đoạn 2018-2023, thành phố thu hút 10 chuyên gia, nhà khoa học, trong khi nhu cầu năm 2026 là 43 nhân sự. Khoảng cách ấy cho thấy đãi ngộ mới cần đi kèm quy trình tìm người chủ động và tiêu chí đánh giá kết quả.
Hỗ trợ cả người trình độ cao vào làm công chức, viên chức
Điểm đáng chú ý là chính sách không chỉ dành cho chuyên gia ký hợp đồng. Người có chuyên môn, trình độ cao được tuyển vào làm công chức, viên chức trong hệ thống chính trị TP.HCM cũng có thể nhận khoản hỗ trợ thu nhập ngoài lương từ 10,62 đến 26,55 triệu đồng mỗi tháng, tùy trình độ. Mức cao nhất dành cho giáo sư, phó giáo sư và người đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng; người có bằng tiến sĩ được hỗ trợ 21,24 triệu đồng, còn thạc sĩ hoặc người tốt nghiệp đại học loại xuất sắc nhận 15,93 triệu đồng. Khoản hỗ trợ dựa trên đánh giá hàng quý, áp dụng lần đầu trong 5 năm và có thể gia hạn, nhưng tổng thời gian không quá 10 năm. Cách làm này thừa nhận rằng tuyển công chức chất lượng cao phải cạnh tranh với khu vực tư, song đánh giá định kỳ cần thực chất để tiền hỗ trợ gắn với đóng góp.
Quy mô ngân sách cho thấy đây là lựa chọn chính sách có trọng lượng: dự toán cho 130 trường hợp mỗi năm, gồm 50 chuyên gia hợp đồng và 80 công chức, viên chức, khoảng 379,6 tỷ đồng nếu tính theo mức hỗ trợ cao nhất. Vì vậy, hiệu quả không thể chỉ đo bằng số người được tuyển; thành phố cần chứng minh các vị trí khó tuyển được lấp đầy, chuyên gia tạo ra sản phẩm có giá trị và người nhận hỗ trợ đáp ứng yêu cầu công việc. Nghị quyết tuyển dụng dự kiến có hiệu lực từ ngày 8/11, còn hỗ trợ cho công chức, viên chức được xem xét theo kết quả đánh giá hàng quý. TP.HCM đang mở rộng cả cách vào khu vực công lẫn cách trả công cho năng lực khan hiếm. Đây là hướng đi hợp lý, nhưng chỉ thành công nếu xét tuyển minh bạch, đãi ngộ đi cùng trách nhiệm và kết quả được công khai.
