Hỗ trợ đồng bộ mới tạo lực đẩy cho hợp tác xã
Kinh tế tập thể là mô hình tổ chức sản xuất, kinh doanh dựa trên sự hợp tác và góp sức của các thành viên, trong đó hợp tác xã kết nối nguồn lực để cùng tạo ra giá trị và cải thiện sinh kế. Với mô hình này, hỗ trợ hiệu quả không thể dừng ở một khoản vay hay một lớp tập huấn riêng lẻ: cần nối năng lực quản trị với đầu vào, vốn và đầu ra thị trường.
Đó là hướng Liên minh Hợp tác xã thành phố Bắc Ninh đang theo đuổi. Theo Chủ tịch Phạm Minh Hiền, đơn vị xác định đồng hành, hỗ trợ thành viên là nhiệm vụ trọng tâm và phối hợp với các cơ quan, tổ chức để kết nối nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm. Cách làm này phù hợp với sức ép cạnh tranh hiện nay: hợp tác xã muốn đứng vững cần vừa nâng chất lượng vận hành, vừa tìm được khách hàng và nguồn lực để mở rộng.
Quy mô thành viên cũng đang tăng. Từ đầu năm đến nay, thành phố có 65 hợp tác xã thành lập mới, gồm 41 đơn vị nông nghiệp và 24 đơn vị phi nông nghiệp; Liên minh kết nạp thêm 18 thành viên, nâng tổng số lên 849. Mạng lưới rộng hơn có ý nghĩa thiết thực nếu giúp Liên minh nhận diện đúng nhu cầu và thiết kế hỗ trợ sát với từng đơn vị.
Liên kết thị trường phải đi cùng đào tạo nhân lực
Mở rộng liên kết là một phần quan trọng trong chương trình hỗ trợ hợp tác xã Bắc Ninh. Liên minh ký kết kết nối tiêu thụ sản phẩm với Liên minh Hợp tác xã thành phố Đồng Nai, phối hợp với Liên minh Hợp tác xã thành phố Hà Nội giai đoạn 2026–2030 và cùng Hội Chữ thập đỏ thành phố triển khai chương trình sinh kế bền vững gắn với kinh tế tập thể giai đoạn 2026–2031. Các thỏa thuận chỉ phát huy giá trị khi đưa sản phẩm đến đúng doanh nghiệp, nhà phân phối và đơn vị thu mua.
Xúc tiến thương mại vì vậy không chỉ là góp mặt tại hội chợ. Sản phẩm hợp tác xã được giới thiệu tại các sự kiện ở nhiều địa phương; Liên minh còn duy trì khu trưng bày tập trung và quảng bá qua website, mạng xã hội để tăng cơ hội tiếp cận khách hàng. Trong tháng 11, đơn vị dự kiến tổ chức phiên chợ giới thiệu sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng, đồng thời tham mưu buổi đối thoại với lãnh đạo UBND thành phố nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các hợp tác xã.
Cùng với thị trường là đào tạo nhân lực. Các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho lĩnh vực phi nông nghiệp, phổ biến pháp luật và tập huấn nghiệp vụ thuế giúp thành viên cải thiện kê khai, quản lý tài chính. Đây là phần hỗ trợ dễ bị xem nhẹ, nhưng nếu thiếu kỹ năng, cơ hội bán hàng mới cũng khó chuyển thành hoạt động ổn định.
Vốn có trọng tâm, hướng đến năng lực phát triển
Vốn là mắt xích giúp ý tưởng sản xuất thành năng lực thực tế. Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã thành phố duy trì tổng nguồn vốn 100 tỷ đồng, đang cho vay 71 dự án với dư nợ 78,934 tỷ đồng. Quỹ ưu tiên phương án có tính khả thi và hiệu quả, giúp hợp tác xã bổ sung nguồn lực đầu tư, mở rộng quy mô. Nguyên tắc chọn dự án là cần thiết: vốn hỗ trợ chỉ tạo tác động lâu dài khi gắn với kế hoạch sản xuất và thị trường có cơ sở.
Tuy nhiên, vốn, đào tạo và xúc tiến không nên vận hành thành những chương trình rời nhau. Một hợp tác xã có thể cần năng lực quản lý trước khi vay, rồi cần kênh bán hàng sau khi tăng sản lượng. Vì thế, việc phân loại thành viên theo lĩnh vực, quy mô và mức độ phát triển để xây dựng hỗ trợ phù hợp có ý nghĩa hơn cách phân bổ đồng loạt. Định hướng tiếp theo của Liên minh là lồng ghép chương trình, dự án, ưu tiên các nhóm chính sách theo Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2022 và Luật Hợp tác xã năm 2023.
Kết quả cuối cùng không chỉ nằm ở số lớp học hay số lần tham gia hội chợ, mà ở khả năng hợp tác xã duy trì sản xuất, tìm được khách hàng và tạo sinh kế cho thành viên. Khi kết nối nguồn lực đi cùng nâng năng lực và tiếp cận vốn có trọng tâm, kinh tế tập thể có nền tảng vững hơn để đóng góp cho địa phương. Thách thức của giai đoạn tới là biến các hoạt động đồng hành thành hỗ trợ liên tục, đo được bằng hiệu quả thực tế của từng đơn vị.
