Từ mục tiêu cao đến nhịp điều hành cụ thể
Tăng trưởng hai con số là mục tiêu đòi hỏi địa phương chuyển định hướng phát triển thành nhiệm vụ có thể theo dõi, đo lường và điều chỉnh thường xuyên, thay vì chỉ dựa vào chỉ tiêu tổng kết cuối năm. Sáng 28/10, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc làm việc trực tuyến với 9 tỉnh trung du và miền núi phía Bắc về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng cao. Chỉ đạo đáng chú ý không chỉ là phải giữ quyết tâm, mà còn là cập nhật kịch bản tăng trưởng đến từng tháng, từng tuần, từng khu vực, lĩnh vực, địa bàn, dự án và công việc. Cách tiếp cận này phản ánh một thực tế: khi thời gian còn lại của năm thu hẹp, mục tiêu lớn chỉ có ý nghĩa nếu được chia thành các mốc đủ cụ thể để nhận ra chậm trễ và xử lý kịp lúc.
Áp lực là có thật, dù kết quả toàn vùng đang nhỉnh hơn mặt bằng chung. Trong 9 tháng năm 2026, GRDP của vùng tăng 9,43%, so với mức 9,01% của cả nước; quy mô vùng chiếm khoảng 8,5% nền kinh tế. Phó Thủ tướng nhấn mạnh tăng trưởng hai con số là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị quan trọng, dù thách thức và áp lực lớn. Khoảng cách giữa kết quả hiện tại và đích đến vì thế không thể được lấp bằng khẩu hiệu. Cần biết ngành nào, dự án nào và địa bàn nào đang hụt tiến độ, rồi gắn trách nhiệm điều hành với từng điểm nghẽn.
Đầu tư công: điểm nghẽn cần được xử lý, không chỉ nhắc tiến độ
Đầu tư công miền Bắc có thể tạo lực kéo cho hạ tầng và hoạt động kinh tế, nhưng tiến độ giải ngân cho thấy dư địa cải thiện còn lớn. Toàn vùng đã giải ngân gần 55.000 tỷ đồng, đạt 63,7% kế hoạch vốn Thủ tướng giao; yêu cầu đặt ra là kiên định mục tiêu giải ngân 100%. Muốn đạt đích, địa phương phải xử lý những vướng mắc cụ thể về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư và nhân công, đồng thời tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài để khơi thông nguồn lực. Nếu chỉ thúc giải ngân trên giấy mà không tháo gỡ các khâu này, công trình chậm vẫn chậm và hiệu quả kích thích kinh tế sẽ đến muộn.
Thái Nguyên và Phú Thọ cho thấy tăng trưởng địa phương có thể bứt lên, song cũng phơi bày những giới hạn phải xử lý. Trong 9 tháng, GRDP Thái Nguyên tăng 11,24%, cao nhất trong 9 tỉnh của vùng; Phú Thọ tăng 10,01%. Thái Nguyên vẫn đối mặt với khó khăn về mặt bằng, hạ tầng giao thông và logistics, còn Phú Thọ ghi nhận tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chưa cao. Những trường hợp này nhấn mạnh rằng kết quả tăng trưởng tốt không thay thế được việc nâng năng lực triển khai dự án. Chính quyền cần phối hợp sát hơn giữa chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công, thay vì để các khâu nối tiếp nhau trong trạng thái chờ đợi.
Tăng trưởng phải đi cùng chất lượng và an sinh
Yêu cầu điều hành sát tiến độ xuất phát từ những điểm yếu không thể khắc phục bằng một chỉ tiêu chung. Theo đánh giá tại cuộc làm việc, tăng trưởng của vùng chưa đạt kịch bản đề ra, chênh lệch giữa các địa phương còn rõ; các động lực truyền thống chưa được tái cấu trúc mạnh, trong khi chuyển sang động lực mới còn chậm. Bởi vậy, kịch bản tăng trưởng cần không chỉ cập nhật con số mà còn chỉ ra nguồn lực nào sẽ tạo thêm sản lượng và việc làm, nhất là tại các tỉnh khó khăn hơn. Phó Thủ tướng cũng lưu ý phải kiểm soát lạm phát đồng thời thúc đẩy tăng trưởng; chỉ số giá tiêu dùng tại một số địa phương ở mức cao cần được theo dõi để không gây sức ép lên an sinh và đời sống người dân.
Đây là điểm quan trọng để tránh biến mục tiêu hai con số thành cuộc chạy đua chỉ theo tốc độ. Công nghiệp và xây dựng đang đóng góp khoảng 57% vào GRDP toàn vùng, trong khi các tỉnh có mức phát triển và lợi thế khác nhau. Điều hành theo tuần có thể giúp nhận diện sớm nơi tăng trưởng phụ thuộc quá mức vào một động lực, hoặc nơi dự án và thủ tục đang làm nghẽn cơ hội. Nhưng hiệu quả của cách làm này sẽ tùy thuộc vào chất lượng dữ liệu, phân công trách nhiệm và khả năng xử lý ngay sau khi phát hiện vấn đề. Rà soát dày hơn mà không có quyết định kịp thời chỉ làm tăng thêm báo cáo.
Từ rà soát hiện tại đến chuẩn bị cho giai đoạn kế tiếp
Chính phủ cũng yêu cầu các tỉnh khẩn trương xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, gắn với kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2027-2030; kế hoạch cần xác định sản phẩm cụ thể và sẵn sàng triển khai ngay từ đầu năm. Đây là bước đi cần thiết để tránh tình trạng dồn việc vào cuối năm rồi khởi động chậm ở năm kế tiếp. Các địa phương nên dùng những lần rà soát tháng, tuần hiện nay để nhận diện dự án có thể triển khai, vướng mắc cần cấp trên tháo gỡ và nhiệm vụ có thể chuyển thành kết quả đo đếm được.
Thông điệp cốt lõi là mục tiêu tăng trưởng cao chỉ khả thi khi được quản trị như một chuỗi công việc có thời hạn và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Đẩy nhanh đầu tư công, xử lý dự án kéo dài và cập nhật kịch bản thường xuyên là những công cụ cần thiết; nhưng các tỉnh cũng phải theo dõi chất lượng tăng trưởng và tác động lên đời sống dân cư. Rà soát từng tuần không nên trở thành một thủ tục hành chính khác, mà phải giúp chính quyền phát hiện điểm nghẽn sớm hơn và quyết định nhanh hơn. Nếu thiếu bước chuyển từ theo dõi sang hành động, mục tiêu hai con số sẽ khó vượt khỏi kỳ vọng.
