Mục tiêu lớn, phép thử nằm ở giá trị mỗi chuyến đi
Du lịch Bắc Ninh là định hướng phát triển kinh tế dựa trên di sản, văn hóa Kinh Bắc và dịch vụ nghỉ dưỡng, nhằm đưa địa phương thành điểm đến văn hóa – di sản của vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng. Theo Kế hoạch 403/KH-UBND ngày 5/11/2026, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đón hơn 10 triệu lượt khách mỗi năm, trong đó khách quốc tế vượt 1 triệu; doanh thu du lịch vượt 10.000 tỷ đồng và thời gian lưu trú bình quân đạt 1,5–2 ngày. Đây không chỉ là bài toán kéo thêm người đến. So với mức dự kiến 6,3 triệu lượt khách và 5.500 tỷ đồng doanh thu năm 2025, đích đến năm 2030 cao hơn lần lượt trên 58% và 81%—mức tăng giữa hai mốc, không phải tốc độ tăng hằng năm. Vì vậy, mục tiêu du lịch chỉ khả thi nếu khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và tìm được lý do để quay lại.
Áp lực ấy càng rõ khi Bắc Ninh đã đón khoảng 5,8 triệu lượt khách trong chín tháng đầu năm 2026. Lượng khách tạo nền tảng, nhưng tự nó chưa bảo đảm doanh thu du lịch tăng tương xứng. Chặng đường tiếp theo cần chuyển lợi thế quan họ, tranh Đông Hồ và hệ thống di tích thành trải nghiệm có thể đặt mua, kết nối thành tuyến và hoạt động quanh năm. Nếu sản phẩm vẫn dừng ở tham quan ngắn ngày, mục tiêu hơn 10 triệu lượt có thể đạt về số lượng mà chưa tạo đủ giá trị cho doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.
Di sản phải thành sản phẩm, không chỉ là điểm check-in
Kế hoạch chia sản phẩm thành bốn hướng: văn hóa, di sản và lễ hội; trải nghiệm nông nghiệp, cộng đồng và làng nghề; nghỉ dưỡng, vui chơi, mua sắm và kinh tế ban đêm; cùng du lịch công nghiệp, thương mại và MICE. Đây là lựa chọn hợp lý, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc kết nối các mảnh ghép thành hành trình trọn vẹn. Những tuyến dự kiến nối Đền Đô, chùa Phật Tích, chùa Dâu, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà, suối Mỡ và Tây Yên Tử có thể giúp khách ở lại lâu hơn thay vì chỉ ghé một điểm. Bắc Ninh cũng hướng tới thương hiệu “Bắc Ninh – Miền đất di sản” và đặt mục tiêu đăng cai Năm Du lịch quốc gia năm 2029. Sự kiện có thể tạo lực hút, nhưng giá trị bền vững phải nằm ở trải nghiệm được duy trì sau khi sự kiện kết thúc.
Để biến tuyến điểm thành lựa chọn dễ tiếp cận, tỉnh dự kiến phát triển dịch vụ dọc các trục giao thông, gồm điểm dừng nghỉ, ăn uống, thương mại và giải trí; đồng thời nghiên cứu phố đi bộ, chợ đêm văn hóa và hoạt động kinh tế ban đêm ở nơi phù hợp. Chuyển đổi số cũng cần phục vụ trực tiếp chuyến đi: mở rộng thanh toán điện tử, hướng dẫn đa ngôn ngữ và trải nghiệm số tại điểm đến. Với khách du lịch Bắc Ninh, những cải thiện này có thể biến một chuyến tham quan ban ngày thành kỳ nghỉ đủ tiện nghi để lưu trú qua đêm. Nhưng đêm hội hay ứng dụng số sẽ không thay thế được chất lượng dịch vụ, vệ sinh, chỉ dẫn và khả năng kết nối giữa các điểm.
Đầu tư và năng lực đón khách phải đi cùng nhau
Bắc Ninh dự kiến thu hút ít nhất hai nhà đầu tư chiến lược để phát triển tổ hợp du lịch, vui chơi và mua sắm chất lượng cao; đồng thời đặt mục tiêu có thêm 2–3 khách sạn, khu nghỉ dưỡng 4–5 sao, chuẩn bị điều kiện hình thành một khu du lịch cấp quốc gia, hai khu cấp địa phương và công nhận thêm khoảng 10 điểm du lịch. Đây là phần hạ tầng cần thiết nếu địa phương muốn đón lượng khách lớn hơn, nhưng thu hút vốn không đồng nghĩa dự án đã được phê duyệt hay nhà đầu tư đã được lựa chọn. Hiệu quả còn tùy thuộc quy hoạch, thủ tục đất đai, nguồn vốn và giao thông kết nối. Khu vực quanh sân bay quốc tế Gia Bình cùng một số địa bàn được nêu trong kế hoạch là hướng thu hút đầu tư, chứ chưa phải danh sách dự án chắc chắn triển khai.
Bài toán năng lực đón khách vì thế cần được nhìn rộng hơn số phòng lưu trú. Khách sạn, khu vui chơi và điểm tham quan phải liên kết với giao thông, dịch vụ ăn uống, nhân lực và lịch trình đủ hấp dẫn để khách không rời đi sau vài giờ. Kế hoạch còn đặt yêu cầu kết nối Gia Bình với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các trung tâm du lịch khác. Cơ quan văn hóa, thể thao và du lịch cùng các sở, ngành và chính quyền cơ sở sẽ phối hợp triển khai, đồng thời chủ động tham mưu tổ chức Năm Du lịch quốc gia tại Bắc Ninh năm 2029. Kết luận, con số hơn 10 triệu lượt là khả năng có thể theo đuổi, nhưng thước đo thành công phải là thời gian lưu trú, mức chi tiêu và chất lượng trải nghiệm—những yếu tố mới quyết định doanh thu du lịch có vượt 10.000 tỷ đồng hay không.
