Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 là gì và vì sao đáng chú ý?
Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 là dự án mở rộng khu công nghiệp tại thành phố Đồng Nai với diện tích khoảng 316,77 ha, hướng tới mô hình khu công nghiệp thế hệ mới tập trung vào hạ tầng xanh, sản xuất thông minh, năng lượng sạch và công nghiệp tuần hoàn, nhằm bổ sung quỹ đất công nghiệp và thu hút đầu tư có chọn lọc cho sản xuất xanh.
Sáng 22.10, Công ty cổ phần Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú đã khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 tại thành phố Đồng Nai, với tổng vốn đầu tư khoảng 1.360 tỉ đồng. Đây không chỉ là thêm một khu công nghiệp Đồng Nai, mà là tuyên bố chiến lược: địa phương muốn tăng năng lực cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng và tiêu chuẩn môi trường, thay vì chỉ mở rộng diện tích. Lễ khởi công diễn ra đúng dịp kỷ niệm 97 năm Ngày truyền thống ngành Cao su Việt Nam và 20 năm thành lập Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, cho thấy dự án được đặt trong tầm nhìn dài hạn của ngành công nghiệp địa phương.
Mở rộng quỹ đất công nghiệp: Lấp khoảng trống cho làn sóng đầu tư mới
Điểm mấu chốt của Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 là bổ sung gần 317 ha quỹ đất công nghiệp trong bối cảnh hai khu Bắc Đồng Phú và Nam Đồng Phú hiện hữu đã cơ bản lấp đầy với hơn 117 dự án, trong đó có 60 dự án vốn đầu tư nước ngoài. Khi giai đoạn 2 kết hợp với giai đoạn 1 (189 ha) và Nam Đồng Phú (69,4 ha), khu vực này hình thành cụm khu công nghiệp hơn 575 ha – một “hạt nhân” công nghiệp mới của Đồng Nai. Đây là bước đi bắt buộc nếu địa phương không muốn bị tụt lại trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư công nghiệp với các tỉnh lân cận.
Theo quy hoạch, dự án được chia thành hai phân khu: khu A rộng 132,75 ha, liền kề khu công nghiệp hiện hữu; khu B rộng 184,02 ha, nằm dọc trục giao thông chính. Hơn 70,9% diện tích dành cho nhà máy, kho tàng, đồng thời dành riêng 15,2 ha hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các ngành công nghiệp hỗ trợ. Việc thiết kế như vậy cho thấy định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc: không chỉ “trải thảm” cho các tập đoàn lớn, mà còn tạo không gian cho hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ – yếu tố sống còn để nâng cấp chuỗi giá trị công nghiệp.
Sản xuất xanh: Lợi thế cạnh tranh mới của khu công nghiệp Đồng Nai
Nếu trước đây nhiều khu công nghiệp Đồng Nai được đánh giá chủ yếu ở diện tích và giá thuê, thì Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 đặt cược vào sản xuất xanh như lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Dự án được định hướng theo mô hình khu công nghiệp thế hệ mới với 5 tiêu chí: hạ tầng xanh, quản lý và sản xuất thông minh, năng lượng sạch, công nghiệp tuần hoàn và quản trị theo tiêu chuẩn ESG. Chủ đầu tư khẳng định sẽ ưu tiên các ngành công nghiệp sạch, công nghệ cao, thân thiện với môi trường, thay vì chấp nhận mọi dự án bằng mọi giá.
Đây không chỉ là khẩu hiệu. Quy hoạch dành 15,05% diện tích cho cây xanh, kết hợp hồ điều hòa và hành lang sinh thái; hạ tầng kỹ thuật gồm mạng lưới điện 22kV, trạm biến áp 110kV nội khu, hệ thống thu gom nước mưa và nước thải riêng biệt, cùng trạm xử lý nước thải công suất 2.500 m3/ngày đêm. Một phát biểu đáng chú ý là yêu cầu trạm xử lý nước thải phải hoàn thành và vận hành trước khi tiếp nhận nhà đầu tư thứ cấp đầu tiên, có quan trắc tự động, liên tục. Đây là “bài test” thực tế cho cam kết sản xuất xanh, và nếu làm được, Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 sẽ trở thành hình mẫu cho các khu công nghiệp mới.
Tác động tới việc làm và đời sống: Cơ hội đi kèm áp lực hạ tầng xã hội
Khi hoàn thành, Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 dự kiến tạo việc làm cho khoảng 9.500–10.000 lao động. Cộng với gần 20.800 lao động đang làm việc tại hai khu công nghiệp hiện hữu, khu vực này sẽ trở thành một trong những điểm tập trung công nhân lớn của Đồng Nai. Điều này mở ra cơ hội tăng thu nhập, chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp, nhưng cũng kéo theo áp lực lớn lên nhà ở công nhân, dịch vụ y tế, giáo dục và hạ tầng giao thông.
Theo phương án điều chỉnh quy hoạch, Đồng Nai đặt mục tiêu phát triển 89 khu công nghiệp đến năm 2030, trong khi hiện đã có 44 khu công nghiệp và 12 cụm công nghiệp đi vào hoạt động, thu hút hơn 700.000 lao động. Việc mở rộng mạng lưới khu công nghiệp, cụm công nghiệp không chỉ bổ sung quỹ đất phục vụ sản xuất mà còn kéo theo nhu cầu phát triển nhà ở công nhân, nhà ở xã hội, dịch vụ logistics và hệ thống hạ tầng xã hội. Nếu Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 không gắn phát triển hạ tầng kỹ thuật với đời sống người lao động như yêu cầu của lãnh đạo địa phương, lợi thế sản xuất xanh sẽ bị bào mòn bởi chi phí xã hội gia tăng.
Tiến độ, kết nối và bài toán cạnh tranh dài hạn
Một dự án khu công nghiệp chỉ thực sự có ý nghĩa khi hạ tầng sẵn sàng cho nhà đầu tư. Với Bắc Đồng Phú giai đoạn 2, mục tiêu được đặt khá rõ: hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng và hạ tầng thiết yếu khu A trong năm 2027 để bàn giao đất cho nhà đầu tư thứ cấp; khu B triển khai từ năm 2028 và phấn đấu hoàn thành toàn bộ hạ tầng kỹ thuật trước năm 2030. Như lãnh đạo thành phố Đồng Nai nhấn mạnh, khởi công chỉ là dấu mốc ban đầu, “thành công thực sự phải được thể hiện bằng tiến độ, chất lượng công trình và hiệu quả khi đi vào hoạt động”.
Về kết nối, khu công nghiệp tiếp giáp đường ĐT.741, đường ĐH.507 rộng 100 m và gắn với tuyến cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành theo quy hoạch, giúp kết nối các trung tâm sản xuất, logistics và vận chuyển hàng hóa trong khu vực. Đây là lợi thế không nhỏ trong cuộc đua thu hút đầu tư công nghiệp giữa các địa phương. Tuy nhiên, để biến lợi thế hạ tầng thành năng lực cạnh tranh bền vững, Bắc Đồng Phú giai đoạn 2 phải giữ vững kỷ luật môi trường, thu hút đúng đối tượng sản xuất xanh và đảm bảo đời sống người lao động. Nếu làm được, dự án sẽ chứng minh rằng tăng trưởng công nghiệp và mục tiêu phát thải thấp hoàn toàn có thể đi cùng nhau tại Đồng Nai.
