Thu nhập bị treo, người lao động lên tiếng
Nợ lương huấn luyện viên là tình trạng doanh nghiệp chậm thanh toán khoản thu nhập đã thỏa thuận, khiến người lao động thiếu nguồn tiền cho sinh hoạt dù vẫn hoàn thành công việc. Tại California Fitness & Yoga, phản ánh của các HLV cho thấy vấn đề này đã kéo dài nhiều tháng và không còn là sự cố cá biệt. Bùi Văn Khoẻ, HLV cá nhân tại chi nhánh Thảo Điền Pearl, đăng tâm thư cầu cứu về lương và hoa hồng bị chậm trả; anh cho biết nhiều đồng nghiệp cũng đang chờ thanh toán. Một HLV khác phản ánh lương và hoa hồng bị chậm từ tháng 7. Điều đáng lo không chỉ là lời hứa thanh toán chưa thành hiện thực, mà là việc người lao động vẫn phải duy trì trách nhiệm với hội viên trong khi thu nhập của chính họ bị gián đoạn.
Mức nợ được các nhân viên nêu ra cho thấy sức ép cụ thể. Dương Hoàng Vũ cho biết còn bị nợ hơn 70 triệu đồng tiền lương của các tháng 7, 8 và 9; Lương Thanh Minh phản ánh khoản chưa thanh toán khoảng 50 triệu đồng, bắt đầu từ tháng 6. Với HLV, hoa hồng PT thường gắn trực tiếp với công việc và lượng khách hàng phục vụ, nên chậm trả đồng nghĩa kế hoạch tài chính cá nhân cũng bị đảo lộn. Đây là vấn đề cần được giải quyết bằng lịch thanh toán rõ ràng, thay vì những cam kết lặp lại mà người lao động không thể dựa vào để trả các hóa đơn đến hạn.
Hệ quả tài chính không dừng ở tiền lương
Khi thu nhập đứt quãng, áp lực lập tức chuyển sang tiền tiết kiệm, khoản vay và chi phí thiết yếu. Vũ cho biết anh đã dùng hết tiền dành dụm, phải vay mượn để trang trải sinh hoạt và trả tín dụng; Minh cũng dựa vào thẻ tín dụng và vay mượn để duy trì cuộc sống. Thuý Hoài, giám sát tại chi nhánh Thảo Điền, cho biết lương cơ bản tháng 7 chưa được trả đủ, còn hoa hồng tháng 7 cùng lương và hoa hồng những tháng sau tiếp tục tồn đọng. Cô phải xoay xở nợ thẻ tín dụng, chi phí học tập và sinh hoạt trong lúc mẹ nằm viện. Những phản ánh ấy cho thấy nợ lương huấn luyện viên không phải một khoản ghi sổ xa vời: nó khiến người lao động phải tự gánh rủi ro dòng tiền của doanh nghiệp.
Quy mô nghĩa vụ với nhân viên cũng đáng chú ý: danh sách công bố ngày 9/10 ghi nhận doanh nghiệp chậm đóng hơn 9 tỷ đồng bảo hiểm xã hội, y tế và thất nghiệp, liên quan 416 người lao động. Đây là dấu hiệu cho thấy bất ổn không chỉ ảnh hưởng vài cá nhân có bài đăng công khai. Khi lương, hoa hồng và bảo hiểm cùng bị chậm, người lao động khó an tâm tiếp tục gắn bó, còn khách hàng có thể tiếp tục tìm đến HLV và nhân viên để hỏi về dịch vụ. Không thể đòi hỏi nhân viên giữ sự ổn định cho hội viên nếu chính quyền lợi cơ bản của họ chưa được bảo đảm.
Phòng tập đóng cửa khiến bất an lan rộng
Tình hình càng căng thẳng khi nhiều chi nhánh tạm dừng hoạt động. Ngày 24/10, hội viên nhận thông báo Cali Thảo Điền, Cali Landmark, Cali Tower và Gigamall tạm ngưng mở cửa đến ngày 30/10; ngày 25/10, Cali 3/2 và Cali Thủ Đức cũng thông báo dừng hoạt động. Nhiều cơ sở ở Hà Nội, Nha Trang, Biên Hòa và Đà Nẵng cũng được ghi nhận tạm ngừng. Vì vậy, phòng gym đóng cửa không chỉ làm gián đoạn lịch tập mà còn đẩy HLV vào thế khó: chi nhánh thu hẹp, công việc và cơ hội tạo thu nhập trở nên bất định, trong khi tiền còn thiếu chưa được thanh toán. Với nhân viên đang nhận khiếu nại từ hội viên, sự bất ổn vận hành còn làm tăng áp lực nghề nghiệp.
Hội viên cũng phải chịu hậu quả trực tiếp khi cơ sở gần nhà hoặc nơi làm việc ngừng hoạt động. Một người tập lâu năm cho biết không thể duy trì lịch tập, phải bỏ thẻ, bán lại 20 buổi PT chưa sử dụng và chuyển sang chuỗi khác. Tình cảnh ấy cho thấy đóng cửa đồng loạt tác động đồng thời đến khách hàng và nhân viên, chứ không thể được xem là chuyện riêng của một bộ phận vận hành. Khi chi nhánh đóng cửa, HLV có thể mất nơi làm việc và khách hàng quen; khi dịch vụ gián đoạn, hội viên lại tìm cách đòi quyền lợi. Nhân viên bị đặt giữa hai phía trong lúc chưa nhận đủ lương, hoa hồng.
Cam kết cần được thay bằng thời hạn và hành động
Ban quản trị từng thông báo sẽ thanh toán lương và hoa hồng tồn đọng chậm nhất ngày 25/10, nhưng sau đó cho biết chưa thể thực hiện vì thủ tục liên quan đến khoản đầu tư kéo dài hơn dự kiến. Doanh nghiệp nói phương án đầu tư và tái cấu trúc dòng tiền vẫn đang được triển khai để duy trì hoạt động, giải quyết nghĩa vụ còn tồn đọng, đồng thời khẳng định nhà đầu tư chưa rút lui. Tuy nhiên, với người đang phải vay mượn để sinh sống, thông tin về kế hoạch đầu tư không thể thay thế khoản lương đã đến hạn. Điều cần thiết là mốc thanh toán cụ thể, thông tin minh bạch về từng khoản còn nợ và cập nhật có thể kiểm chứng.
Gần 60 nhân viên dự kiến tập hợp chữ ký và gửi thư yêu cầu doanh nghiệp giải quyết trong ngày 28/10; nếu hòa giải không thành, người lao động có thể khởi kiện để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Lãnh đạo cũng xin thêm 30 ngày để tái cấu trúc và dự kiến công bố phương án xử lý thẻ hội viên dài hạn vào ngày 9/11. Dù các bước tiếp theo còn chờ kết quả, trách nhiệm trước mắt không thể bị trì hoãn vô thời hạn. Đánh giá công bằng nhất về cam kết của doanh nghiệp sẽ nằm ở việc tiền lương, hoa hồng và quyền lợi liên quan có được giải quyết đúng hẹn hay không. Khi hoạt động thu hẹp, sự minh bạch và thanh toán đúng nghĩa vụ là điều kiện tối thiểu để khôi phục niềm tin.
