Từ “The Sound of Vietnam” đến tấm vé Eurovision Asia
Hành trình của Tóc Tiên tại Eurovision Asia là câu chuyện một nghệ sĩ đã có danh tiếng lâu năm vẫn chấp nhận bước vào vòng tuyển chọn khắc nghiệt, để tìm ra ca khúc phù hợp nhất và cùng khán giả quyết định con đường mình mang ra đấu trường khu vực, thay vì dựa vào hào quang sẵn có. Eurovison Song Contest Asia là sân chơi mới của thương hiệu Eurovision tại châu Á, nơi các nghệ sĩ từ nhiều quốc gia tranh tài và Việt Nam lần đầu góp mặt với Tóc Tiên trên sân khấu Bangkok ngày 14/11. Trong nước, hành trình này bắt đầu bằng chương trình Thanh Âm Việt Nam – The Sound of Vietnam, nơi Tóc Tiên kết hợp với 5 ê-kíp sáng tạo để tạo nên 5 màu sắc âm nhạc khác nhau.
Đêm chung kết tối 3/10 khép lại với chiến thắng thuộc về Em Tiên của đội S•HUBE, chính thức trở thành ca khúc Tóc Tiên mang đi thi. Điều đáng nói là kết quả không được ấn định bởi bất kỳ hội đồng kín nào, mà đến từ một cấu trúc chấm điểm cho thấy nỗ lực cân bằng chuyên môn và thị hiếu: 40% từ hội đồng giám khảo, 40% từ khán giả tại Việt Nam và 20% từ khán giả quốc tế. Việc một ca khúc mang màu sắc Việt, lại do chính khán giả đồng thuận lựa chọn, khiến câu chuyện “Tóc Tiên Eurovision Asia” mang tính đại diện cao hơn chứ không chỉ là một quyết định nội bộ.
“Em Tiên” – lựa chọn không an toàn nhưng có chiến lược
Em Tiên bài hát được sáng tác bởi ê-kíp S•HUBE, gồm nhà sản xuất DUONGK và nhạc sĩ HAROSE, kết hợp âm thanh dân gian, nhạc cụ truyền thống với chất liệu điện tử hiện đại. Trong bối cảnh Eurovision Asia đề cao bản sắc vùng miền, đây là lựa chọn thông minh: không chạy theo công thức EDM hay ballad dễ nghe, mà cố gắng đóng gói một phiên bản hiện đại của âm nhạc Việt. Tuy nhiên, lựa chọn chiến lược hiếm khi là lựa chọn “dễ ăn”. Ngay sau đêm tuyển chọn The Sound of Vietnam, Tóc Tiên nhận về nhiều ý kiến trái chiều, có người cho rằng Em Tiên không phải ca khúc mạnh nhất khi so với a to A hay Khó Gì?.
Chính những tranh luận đó cho thấy Tóc Tiên không đi theo đường tắt an toàn của danh tiếng: nếu mục tiêu chỉ là làm hài lòng fan sẵn có, một bản pop “bắt tai” là đủ. Thay vào đó, cô và ê-kíp chấp nhận một ca khúc cần thời gian để ngấm, nhưng có bản sắc rõ ràng khi bước vào bảng xếp hạng khu vực. Choreographer Vitden thậm chí tiết lộ Em Tiên sẽ được phối lại khi thi tại Thái Lan, thừa nhận đêm tuyển chọn buộc ê-kíp “giảm hiệu ứng” vì giới hạn chỉ 6 người trên sân khấu và phải đặt ca khúc có tiết tấu nhanh giữa hai tiết mục nhảy mạnh khác. Đây là dấu hiệu của một chiến lược đường dài, không xem quốc gia tuyển chọn là đích đến, mà là bản nháp cho sân khấu lớn hơn.
Tóc Tiên – từ ngôi sao trong nước đến “người mới” quốc tế
Sau hơn hai thập niên hoạt động, Tóc Tiên là gương mặt không xa lạ với khán giả Việt: từ âm nhạc, diễn xuất đến vai trò dẫn dắt các chương trình truyền hình thực tế. Kinh nghiệm đó giúp cô có khả năng làm chủ sân khấu – yếu tố sống còn trong một cuộc thi mà phần trình diễn quan trọng không kém giai điệu. Nhưng trên sân khấu Eurovision Asia, mọi thứ gần như trở về vạch xuất phát: Tóc Tiên trở thành “người mới”, phải cạnh tranh trực tiếp với đại diện từ 10 quốc gia khác gồm Campuchia, Lào, Thái Lan, Philippines, Hàn Quốc, Malaysia, Nepal, Bangladesh, Bhutan và Mông Cổ.
Ở đây, vùng an toàn danh tiếng trong nước không còn tác dụng. Cách chấm điểm tại Eurovision Asia – 50% hội đồng giám khảo và 50% khán giả, kèm quy định khán giả không được bình chọn cho nước mình – buộc đại diện Việt Nam quốc tế phải chinh phục người nghe hoàn toàn xa lạ. Đây là bài kiểm tra khắt khe cho mọi ca sĩ đã quen với vị thế “vedette” trong nước: liệu bản lĩnh sân khấu và tư duy âm nhạc có đủ sức khiến một khán giả Mông Cổ hay Bhutan bỏ phiếu cho cái tên mà họ chưa từng biết tới trước đó?
Tín hiệu từ khán giả quốc tế: bước đệm cho hành trình Bangkok
Dù còn tranh cãi trong nước, hiệu ứng quốc tế dành cho Tóc Tiên lại đang đi theo hướng ngược lại. Sau đêm tuyển chọn, những đoạn clip ngắn từ phần trình diễn được chia sẻ dày đặc trên nền tảng X, nhiều video đạt đến hàng triệu lượt xem và nhận mưa lời khen dành cho đại diện Việt Nam. Khán giả quốc tế đánh giá cao giọng hát, năng lượng sân khấu lẫn khả năng vũ đạo, liên tục xếp hạng Tóc Tiên trong nhóm thí sinh yêu thích. Đây không phải là lời khen xã giao; trong một cuộc thi phụ thuộc 50% vào bình chọn, mọi lượt chia sẻ và “buzz” sớm đều có giá trị chiến lược.
Thú vị hơn, yếu tố ngoài âm nhạc như ngoại hình, phong thái cũng trở thành tài sản mềm. Nhiều khán giả bất ngờ khi biết Tóc Tiên là thí sinh lớn tuổi nhất cuộc thi, nhưng lại nhận xét cô “trông không hơn 25 tuổi”. Trong bối cảnh khán giả Âu – Á luôn bị thu hút bởi những câu chuyện “bẻ gãy định kiến”, hình ảnh một nữ nghệ sĩ 8x vẫn tràn đầy năng lượng, dẫn đầu đoàn Việt Nam lần đầu bước vào Eurovision Asia, có thể trở thành narrative mạnh, giúp Tóc Tiên Eurovision Asia tạo dấu ấn khác biệt giữa một rừng gương mặt trẻ.
Ý nghĩa của “Em Tiên” cho tham vọng bước ra quốc tế
Trong bức tranh rộng hơn của nhạc pop Việt, việc Tóc Tiên đại diện Việt Nam quốc tế với Em Tiên là cột mốc vượt khỏi phạm vi một cuộc thi. Lần đầu tiên, Việt Nam hiện diện tại một sân chơi gắn mác Eurovision Asia, với một ca khúc được chọn bằng cơ chế đồng thuận giữa chuyên môn và cộng đồng. Điều đó gửi đi thông điệp: nếu muốn hiện diện trên bản đồ âm nhạc khu vực, nghệ sĩ Việt không thể chỉ “xuất khẩu” những bản hit trong nước, mà cần những sản phẩm được thiết kế để đối thoại với cả khán giả quốc tế.
Với Tóc Tiên, rời vùng an toàn không chỉ là lên một sân khấu mới, mà là chấp nhận để khán giả toàn châu lục đánh giá lại mình từ đầu. Rủi ro là rõ ràng: nếu thất bại, danh tiếng trong nước sẽ bị soi lại; nếu thành công, cô mở ra một đường đi mới cho thế hệ sau. Trong bối cảnh Em Tiên sẽ tiếp tục được chỉnh sửa, dàn dựng lại cho đêm thi tại Bangkok, hành trình này giống một bản thử nghiệm tập thể giữa nghệ sĩ, ê-kíp và khán giả Việt. Kết quả ra sao còn phải chờ, nhưng việc dám bước ra khỏi vùng an toàn ngay từ khâu tuyển chọn đã là chiến thắng đầu tiên của Tóc Tiên và “Em Tiên”.
