Bỏ việc theo đuổi đam mê: khi sự ổn định không còn là ưu tiên số một
Hiện tượng những nữ sinh bỏ việc ổn định để thi lại đại học, theo đuổi nghệ thuật chèo và sân khấu kịch hát, phản ánh một lựa chọn đầy rủi ro nhưng giàu ý nghĩa: họ chấp nhận đánh đổi thu nhập và sự an toàn nghề nghiệp để được học bài bản, sống với đam mê và góp phần gìn giữ nghệ thuật truyền thống đang dần bị lấn át bởi các loại hình giải trí hiện đại. Câu chuyện của Nguyễn Thị Hà, sinh năm 2002, là minh chứng rõ ràng cho lựa chọn ấy: sau khi làm việc hai năm tại Trung tâm văn hóa tỉnh với công việc khá ổn định và gần gia đình, cô quyết định dừng lại để thi lại đại học, bước vào ngành Diễn viên sân khấu kịch hát – một con đường ít người trẻ dám chọn. Trong mắt nhiều phụ huynh, đó là quyết định “liều lĩnh”, nhưng với những người yêu nghệ thuật, đó là hành động có trách nhiệm với chính đam mê và di sản văn hóa dân tộc.
Nguyễn Thị Hà: từ cô gái quê Bắc Ninh đến thủ khoa đầu ra
Điều khiến hành trình bỏ việc theo đuổi đam mê của Hà thuyết phục không phải là những lời lãng mạn, mà là kết quả cụ thể: cô tốt nghiệp ngành Diễn viên sân khấu kịch hát của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội với GPA 8,57/10, trở thành thủ khoa toàn trường. Trong một môi trường nghệ thuật vốn bị xem là “bấp bênh”, thành tích thủ khoa đầu ra là câu trả lời mạnh mẽ cho những hoài nghi về lựa chọn thi lại đại học của cô. Sinh ra ở Bắc Ninh, Hà được bà và mẹ dạy những câu hát chèo đầu tiên, từ “Con nhện giăng mùng”, “Đào liễu” đến “Sử rầu - Ba than” trong vở Quan Âm Thị Kính – những làn điệu đã nuôi dưỡng tình yêu bền bỉ với nghệ thuật chèo. Việc cô không chọn con đường “an toàn” mà quay lại ghế nhà trường cho thấy: khi đam mê đủ lớn, bằng cấp không chỉ là tấm vé nghề nghiệp, mà là cách người trẻ khẳng định sự nghiêm túc với lựa chọn của mình.
Vừa học vừa chạy sô đám cưới: cái giá thực tế của giấc mơ nghệ thuật
Đằng sau danh hiệu thủ khoa đầu ra là những năm tháng mà Hà phải chấp nhận một thực tế ít lãng mạn hơn: nghệ thuật không nuôi mình nếu mình không tự xoay xở. Là con út trong gia đình thuần nông, bốn năm ăn học ở Hà Nội là khoản chi phí không nhỏ, nên ngay từ năm nhất, khi chưa có học bổng, Hà phải tranh thủ cuối tuần bắt xe về quê hát tại các đám cưới để trang trải chi phí học tập và sinh hoạt. Việc vừa học vừa chạy sô đám cưới không phải là câu chuyện “cho vui”, mà là minh họa rõ ràng cho cái giá phải trả khi bỏ việc theo đuổi đam mê. Thay vì nhận lương đều từ công việc ổn định, Hà chấp nhận lịch trình thất thường, di chuyển liên tục, đổi lại là cơ hội được đứng trên sân khấu, rèn nghề và giữ cho mình không bị gánh nặng tài chính kéo lùi. Đó là mặt ít được nói đến của những câu chuyện truyền cảm hứng: đam mê không miễn trừ ai khỏi áp lực cơm áo.
Học chèo bài bản: khi đam mê phải đi cùng kỷ luật và đau đớn thể xác
Không ít người lầm tưởng rằng yêu nghệ thuật chèo là chỉ cần giọng hát hay và cảm xúc. Trải nghiệm của Hà cho thấy điều ngược lại: dù có nền tảng âm nhạc dân gian, bốn năm học diễn viên chèo với cô “không hề dễ dàng” khi phải học lại từ đầu nhiều kỹ năng chuyên ngành. Để đứng vững trên sân khấu kịch hát, cô phải đồng thời rèn hát, diễn xuất, múa và nắm vững những quy tắc biểu đạt đặc trưng của sân khấu truyền thống. Hà thừa nhận thời gian đầu mình không giỏi về nhịp, học hát chèo rất vất vả, có những làn điệu phải tập đi tập lại nhiều lần. Thử thách lớn là múa chèo với kỹ thuật cuộn ngón tay tạo hình bàn tay đúng chuẩn; các khớp tay chưa đủ dẻo khiến những buổi tập đầu tiên đau nhức. Cô tận dụng mọi lúc rảnh để luyện, “kể cả khi ngồi sau xe của bạn”, bởi chỉ có luyện tập hằng ngày thì tay mới dẻo. Đam mê ở đây không phải cảm xúc bốc đồng, mà là sự kiên trì chịu đau, chịu khó để đạt tới chuẩn mực nghề nghiệp.
Từ câu chuyện cá nhân đến trách nhiệm với di sản nghệ thuật dân tộc
Điểm đáng quý nhất trong lựa chọn thi lại đại học của Hà không chỉ là thành tích cá nhân, mà là ý thức về vai trò của mình với nghệ thuật dân tộc. Cô nói rõ mong muốn “được hát, được biểu diễn và góp một phần nhỏ vào việc gìn giữ những giá trị nghệ thuật dân tộc” – một tuyên bố cho thấy người trẻ không xem chèo, quan họ hay dân ca chỉ là chất liệu hoài niệm, mà là di sản cần được bảo vệ bằng lao động chuyên nghiệp. Con đường của một diễn viên nghệ thuật truyền thống còn nhiều khó khăn, nhất là với người trẻ, nhưng chính những lựa chọn bỏ việc theo đuổi đam mê như của Hà đã tạo ra hy vọng: nếu mỗi thế hệ có thêm vài người dám thi lại đại học, chấp nhận học bài bản, chạy sô để tồn tại, rồi trở thành thủ khoa đầu ra, thì sân khấu kịch hát và nghệ thuật chèo sẽ không chỉ sống nhờ ký ức, mà còn sống bằng mồ hôi, nỗ lực và niềm tin của những người trẻ. Đó là lý do những câu chuyện như Hà xứng đáng được kể đi kể lại – không phải để cổ vũ ai bỏ việc bốc đồng, mà để nhắc rằng đôi khi, sự ổn định lớn nhất là được sống đúng với giá trị mình tin.
