Từ di sản trà đến một ngành kinh tế có sức cạnh tranh
Diễn đàn Kinh tế Trà là không gian kết nối nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, người sản xuất và đối tác quốc tế nhằm chuyển giá trị văn hóa, sản xuất trà thành một ngành kinh tế có khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Ngày 31/10, Diễn đàn Kinh tế Trà Quốc tế 2026 – Thái Nguyên, Việt Nam diễn ra trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác trong, ngoài nước. Việc đặt diễn đàn giữa một lễ hội trà có ý nghĩa hơn quảng bá: đây là dịp thử xem di sản có thể trở thành nền tảng cho hợp tác, đầu tư và sản phẩm phù hợp thị trường hay không. Thái Nguyên muốn được nhìn nhận không chỉ là vùng trồng chè nổi tiếng, mà còn là trung tâm sản xuất, chế biến, văn hóa và kinh tế trà. Muốn đạt mục tiêu ấy, danh tiếng phải được củng cố bằng năng lực kinh doanh và liên kết thực chất.
Hợp tác và đầu tư cần đi vào chuỗi giá trị
Diễn đàn hướng tới bốn mục tiêu: quảng bá thương hiệu trà Thái Nguyên và chè Việt, kết nối các bên trong ngành, xúc tiến thương mại và xuất khẩu, đồng thời hình thành các quan hệ hợp tác thực chất. Trọng tâm đầu tư được nêu gồm chế biến sâu, logistics, thương mại điện tử và du lịch trà. Đây là hướng đi hợp lý: nếu chỉ bán nguyên liệu hoặc trà thành phẩm theo cách quen thuộc, ngành khó giữ thêm giá trị ở địa phương. Tỉnh cam kết cải thiện chính sách, môi trường đầu tư và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời mở cơ hội để nhà đầu tư và doanh nghiệp quốc tế chia sẻ tri thức, cùng phát triển. Tuy nhiên, lời mời gọi vốn chỉ có ý nghĩa khi dự án gắn được vùng nguyên liệu với sản xuất, chế biến và đầu ra. Thái Nguyên kỳ vọng mở rộng quan hệ hợp tác, kết nối thêm đối tác và thị trường trà quốc tế, trong đó có các thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Bắc Mỹ.
Đổi mới công nghệ mà không đánh mất bản sắc
Bài toán của kinh tế trà Việt không phải chọn giữa truyền thống và hiện đại, mà là dùng đổi mới để giúp sản phẩm giữ được bản sắc trong khi đáp ứng yêu cầu thị trường. Tại diễn đàn, nghệ nhân Tetsuo Ohashi, đời thứ 16 của một doanh nghiệp Nhật Bản có truyền thống hơn 500 năm trong lĩnh vực trà, chia sẻ kinh nghiệm về hành trình đổi mới và tương lai trà Việt. Ông nhấn mạnh con đường đưa trà Thái Nguyên ra thế giới cần dựa trên giá trị truyền thống, đồng thời chú trọng khả năng đổi mới, thích ứng và kết nối thị trường. Chuyển giao tri thức và công nghệ có thể giúp cải thiện chế biến, chất lượng và cách tiếp cận khách hàng; nhưng công nghệ không nên là mục tiêu tự thân. Giá trị nằm ở khả năng tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định, kể được câu chuyện nguồn gốc và đáp ứng đúng nhu cầu của từng thị trường.
Đa dạng sản phẩm, để người trồng chè cùng hưởng lợi
Mở rộng danh mục sản phẩm từ trà và dịch vụ liên quan là cách thiết thực để ngành giảm phụ thuộc vào một vài dạng hàng hóa quen thuộc. Diễn đàn đặt kỳ vọng thúc đẩy đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ từ trà, qua đó mở rộng cơ hội trong chế biến, du lịch và ẩm thực. Nhưng tăng giá trị chỉ đáng kể nếu lợi ích không dừng ở doanh nghiệp đầu chuỗi. Giá trị ngành trà cần chuyển thành sinh kế ổn định, thu nhập tốt hơn cho người trồng chè, cơ hội phát triển cho doanh nghiệp và lợi ích thiết thực cho cộng đồng địa phương. Vì vậy, các thỏa thuận hợp tác cần đi kèm liên kết từ vùng nguyên liệu đến sản xuất, chế biến và tiêu thụ, bảo đảm người trồng chè và hợp tác xã có vị trí cũng như được hưởng lợi khi chất lượng và thị trường được nâng lên. Kết luận, diễn đàn mở ra hướng đi đáng tin cậy cho Festival Trà Thái Nguyên: biến kết nối quốc tế, đổi mới công nghệ và sản phẩm từ trà thành kết quả cụ thể cho cả chuỗi giá trị.
