185 triệu lít xăng dầu không có chứng từ nguồn gốc
Thanh tra Petimex là cuộc kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp, doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm 98,63%. Thanh tra Chính phủ tiến hành cuộc thanh tra từ ngày 23/4 đến ngày 1/6/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Kết luận số 709/KL-TTCP công bố ngày 2/10 nêu Petimex đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 2.841,8 tỷ đồng, nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Đây không phải thiếu sót giấy tờ có thể xem nhẹ: khi hồ sơ nguồn gốc hàng hóa không được chứng minh, việc kiểm soát dòng hàng và nghĩa vụ thuế trở thành trọng tâm cần làm rõ. Thanh tra nhận định vụ việc có dấu hiệu trốn thuế, buôn lậu và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, cụm từ Petimex thiếu chứng từ mô tả một phát hiện thanh tra nghiêm trọng, nhưng chưa phải kết luận có tội.
Giao dịch giá thấp và trách nhiệm quản lý tài sản
Vấn đề không dừng ở chứng từ. Theo kết luận, trong tháng 3/2026 Petimex bán 16,268 triệu lít xăng dầu cho 14 khách hàng trước các kỳ điều hành giá, với mức giá thấp hơn giá thành; thiệt hại đối với doanh nghiệp được ước tính khoảng 58,433 tỷ đồng. Riêng giao dịch bán 5,9 triệu lít dầu diesel cho Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm ngày 6/3 bị đánh giá trái quy định và trái thỏa thuận giữa hai bên, với thiệt hại ước tính khoảng 41,59 tỷ đồng. Những con số này khiến các quyết định điều hành kinh doanh cần được giải trình rõ, nhất là tại doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm tỷ lệ lớn. Thanh tra đánh giá các giao dịch có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Đây là một phần đáng kể trong bức tranh vi phạm kinh doanh xăng dầu mà kết luận yêu cầu cơ quan chức năng xem xét.
Quỹ bình ổn, dự trữ và bước tiếp theo
Kết luận còn chỉ ra vấn đề trong quản lý quỹ bình ổn xăng dầu và dự trữ bắt buộc. Trong tháng 3/2026, Petimex sử dụng 4,279 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn giá đối với 958.624 lít xăng, dầu mua từ các thương nhân đầu mối trong những kỳ điều hành có chi quỹ; Thanh tra Chính phủ xác định việc sử dụng này không đúng quy định. Từ ngày 1/1 đến 31/3/2026, doanh nghiệp có 28 ngày lượng xăng RON 95 tồn kho thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc tối thiểu. Các phát hiện cho thấy thanh tra không chỉ đặt câu hỏi về nguồn gốc hàng hóa, mà còn về việc tuân thủ những nghĩa vụ quản lý chuyên ngành. Hồ sơ có dấu hiệu tội phạm đã được chuyển đến cơ quan công an để xem xét, xử lý; đó là kiến nghị và kết luận thanh tra, không phải kết quả điều tra hay phán quyết kết tội. Petimex và UBND tỉnh Đồng Tháp phải báo cáo kết quả thực hiện, kèm tài liệu chứng minh, trước ngày 20/11/2026.
