Đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ bài toán của Cà Mau
Đổi mới sáng tạo Cà Mau là quá trình dùng tri thức, công nghệ và cách tổ chức mới để biến tài nguyên, bản sắc cùng những vấn đề thực tế của địa phương thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị và thị trường tiêu thụ. Đây không nên chỉ là khẩu hiệu về tương lai, mà phải là con đường giúp người dân tạo thêm thu nhập từ những gì vùng đất phương Nam vốn có. Ngày 30/10, tỉnh tổ chức Ngày hội khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo năm 2026, chủ đề “Con nước mới”; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Luân tại lễ khai mạc kỳ vọng kết nối nguồn lực bản địa với tri thức và thị trường sẽ mở ra hướng phát triển mới. Thông điệp ấy đáng chú ý vì chuyển trọng tâm từ thích ứng với tự nhiên sang chủ động tạo giá trị bằng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Với Cà Mau, đổi mới chỉ có ý nghĩa khi giải quyết được việc cụ thể của người nuôi tôm, người làm nông, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng ven biển.
Nguồn lực địa phương cần đi xa hơn khai thác thô
Tôm, cua, rừng ngập mặn, biển, năng lượng tái tạo và chiều sâu văn hóa là nền móng đáng kể, nhưng tài nguyên không tự chuyển thành năng suất hay thu nhập. Giá trị tăng thêm đến từ năng lực giải quyết từng mắt xích: con tôm cần giống tốt, kiểm soát dịch bệnh, dữ liệu nuôi, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc; rừng cần được gìn giữ đồng thời tạo ra sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm có giá trị. Đó là lý do định hướng tăng trưởng Cà Mau cần đặt tri thức và thị trường cạnh nguồn lực địa phương, thay vì chỉ dừng ở việc liệt kê tiềm năng. Ngày hội được thiết kế như không gian kết nối, thúc đẩy thương mại hóa ý tưởng và chuyển tài nguyên, bản sắc, vấn đề thực tiễn thành sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh có giá trị gia tăng cao hơn. Nếu không có khách hàng và kênh đưa hàng ra thị trường, sáng kiến dù phù hợp vẫn khó tạo sinh kế bền vững.
Khởi nghiệp Cà Mau cần được đo bằng sản phẩm có khách hàng
Quy mô ý tưởng cho thấy cộng đồng không thiếu sáng kiến: từ khi cuộc thi khởi nghiệp bắt đầu năm 2019, Cà Mau ghi nhận gần 800 lượt ý tưởng, dự án; riêng cuộc thi năm 2026 có 132 đề xuất. Nhưng số lượng dự án tham gia chưa phải thước đo thành công cuối cùng. Câu hỏi quan trọng hơn là có bao nhiêu ý tưởng trở thành sản phẩm được khách hàng lựa chọn, bao nhiêu dự án phát triển thành doanh nghiệp có khả năng mở rộng. Muốn trả lời, hệ sinh thái khởi nghiệp Cà Mau cần nối liền các khâu xác định bài toán, nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm rồi tìm nhà đầu tư và người mua đầu tiên. Tỉnh cũng nêu nhu cầu về cơ chế khuyến khích, hạ tầng, dịch vụ, cơ hội thử nghiệm và chia sẻ dữ liệu. Đây là điều kiện để giảm rủi ro cho người khởi nghiệp, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phải thể hiện ở sản phẩm hữu ích, doanh nghiệp đứng vững và thu nhập người dân được cải thiện.
Từ “Con nước mới” đến sức bật kinh tế
Ngày hội diễn ra đến hết ngày 31/10 tại phường Bạc Liêu, với các hoạt động về đổi mới, công nghệ và chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp tỉnh Cà Mau năm 2026. Đây là điểm khởi đầu cho một công việc dài hơn: lựa chọn những bài toán có khả năng tạo chuyển biến trong thủy sản, nông nghiệp, kinh tế biển, năng lượng, du lịch và công nghiệp văn hóa, rồi kiên trì đưa giải pháp ra thị trường. Thước đo của tăng trưởng Cà Mau vì thế không nằm ở số diễn đàn hay ý tưởng được trình bày, mà ở năng suất, chất lượng, quy mô kinh tế và thu nhập của người dân. Tỉnh kỳ vọng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực để “Mũi tàu Cà Mau” thành cực tăng trưởng năng động, tin cậy và hiệu quả. Kỳ vọng ấy có cơ sở, nhưng chỉ thành hiện thực khi nguồn lực bản địa gặp đúng tri thức, doanh nghiệp và nhu cầu thị trường. Kết nối được những mắt xích đó mới là con nước mới đáng theo đuổi.
