Giá dầu giảm dù rủi ro nguồn cung chưa hạ nhiệt
Giá dầu là mức giá thị trường của dầu thô, chịu tác động đồng thời từ nguồn cung, nhu cầu tiêu thụ và những rủi ro địa chính trị có thể làm gián đoạn hoạt động khai thác, lọc dầu hoặc vận chuyển. Trong phiên 26/10, dầu Mỹ giảm hơn 2% dù các cơ sở năng lượng Saudi Arabia vẫn đối mặt nguy cơ bị tấn công. Diễn biến này không có nghĩa giới giao dịch đã hết lo về nguồn cung; nó cho thấy nỗi lo giá cao kéo dài và làm yếu nhu cầu đang được tính đến mạnh hơn trong phiên. Trước đó, dầu tăng mạnh hôm 23/10 sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen nhằm vào Saudi Arabia, làm dấy lên cảnh báo về nguồn cung toàn cầu. Nhưng khi căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang cuối tuần, thị trường vẫn đảo chiều giảm: nhà đầu tư đang cân cả nguy cơ thiếu dầu lẫn cái giá kinh tế của dầu đắt đỏ.
Hai lực kéo trái chiều: gián đoạn và suy yếu nhu cầu
Rủi ro nguồn cung không phải giả thuyết xa vời. Houthi tuyên bố nhắm mục tiêu vào sân bay chính ở Riyadh và các cơ sở dầu mỏ Saudi Arabia ngày 24/10; hôm sau, giới chức nước này cho biết đã đánh chặn thêm tên lửa và máy bay không người lái. Những diễn biến đó khiến giới giao dịch chú ý tới khả năng hoạt động khai thác, lọc dầu hoặc xuất khẩu bị gián đoạn nghiêm trọng. Tuy nhiên, giá cao kéo dài có thể tự bào mòn nhu cầu: hộ gia đình phải hạn chế đi lại, còn doanh nghiệp có thể giảm tiêu thụ nhiên liệu, thay đổi sản xuất hoặc chuyển sang nguồn năng lượng khác. Đây là cơ chế “phá hủy nhu cầu”, và nó giải thích vì sao căng thẳng chưa chắc khiến giá chỉ đi lên. Thị trường đang đặt câu hỏi liệu nguồn cung có bị thắt chặt nhanh hơn tốc độ người mua có thể cắt giảm tiêu thụ hay không.
Đà giảm ở châu Á phản ánh thế giằng co
Khi mở cửa tại châu Á ngày 26/10, dầu WTI kỳ hạn giảm 0,96%, còn Brent mất 0,8%, rời vùng giá cao ghi nhận sau phiên tăng cuối tuần trước. Đà lùi đầu phiên cho thấy thị trường chưa sẵn sàng trả thêm chỉ vì rủi ro địa chính trị: nhà đầu tư còn cân nhắc tác động của giá nhiên liệu cao lên sức mua và hoạt động kinh doanh. Ngoài căng thẳng Trung Đông, diễn biến Nga–Ukraine cũng góp phần làm giá biến động; hy vọng về đàm phán hòa bình từng kéo dầu xuống, nhưng nhanh chóng bị lu mờ bởi các hoạt động quân sự tiếp diễn. Chính phủ các nước đã can thiệp để ứng phó tình trạng nguồn cung nhiên liệu thắt chặt, trong đó Mỹ cho phép xuất dầu từ kho dự trữ chiến lược và Đức mở thầu dầu cùng nhiên liệu dự trữ. Các biện pháp này có thể hỗ trợ ngắn hạn, nhưng không xóa được rủi ro nếu hạ tầng năng lượng bị đánh trúng.
Nguồn cung tương lai vẫn là dấu hỏi
Thị trường chưa có lý do để xem đợt giảm là dấu hiệu rủi ro đã qua. Một cuộc tấn công lớn nhằm vào đường ống dẫn dầu Đông–Tây hoặc các nhà máy lọc dầu Saudi Arabia có thể đẩy giá bật tăng; thiệt hại ở khâu lọc dầu còn có khả năng để lại hệ quả lâu hơn, vượt khỏi cú sốc nguồn cung tức thời. Trong khi đó, các nhà sản xuất Mỹ vẫn thận trọng với những khoản đầu tư lớn để tăng sản lượng, khiến nguồn cung bổ sung chưa chắc xuất hiện nhanh. Saudi Arabia dự kiến bắt đầu lưu trữ dầu thô tại Singapore từ nửa cuối năm 2027, một bước nhằm tăng sức chống chịu của chuỗi cung ứng dầu mỏ tại châu Á. Với người tiêu dùng, điều đáng theo dõi không chỉ là giá dầu mỗi phiên, mà còn là liệu nguồn cung có ổn định và giá nhiên liệu có buộc họ cắt giảm sử dụng hay không.
Kết luận, giá dầu giảm trong lúc căng thẳng Trung Đông leo thang vì thị trường không chỉ định giá nguy cơ thiếu dầu mà còn phản ứng với khả năng giá cao làm nhu cầu suy yếu. Chừng nào cả hai lực kéo ấy còn đối đầu, biến động sẽ tiếp tục là câu chuyện chính.
