Không gian mới đòi hỏi tư duy phát triển mới
Không gian kinh tế mới của Sóc Trăng là dư địa phát triển được mở rộng sau sáp nhập, nơi lợi thế địa phương về nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển và năng lượng tái tạo kết nối với hạ tầng và thị trường liên vùng. Đây không chỉ là thay đổi về quy mô địa lý; nó làm tăng cơ hội lẫn sức ép cạnh tranh đối với doanh nghiệp Sóc Trăng.
Nếu Cần Thơ giữ vai trò trung tâm dịch vụ, thương mại và giáo dục, Sóc Trăng bổ sung thế mạnh nông nghiệp công nghệ cao, xuất khẩu thủy sản, du lịch văn hóa và nguồn lao động tại chỗ. Khu vực này chiếm gần 38% dân số không gian mới, với hơn 629.000 lao động, và được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng quan trọng. Các tuyến cao tốc kết nối liên vùng cùng quy hoạch Cảng biển quốc tế Trần Đề có thể mở rộng dòng chảy thương mại, logistics và đầu tư. Nhưng hạ tầng chỉ mở cửa; doanh nghiệp phải đủ năng lực bước qua.
Cơ hội doanh nghiệp đi cùng sức ép cạnh tranh
Câu hỏi không còn là Sóc Trăng có tiềm năng gì, mà là doanh nghiệp địa phương cần chuẩn bị ra sao để biến tiềm năng thành đơn hàng, năng suất và vị thế trên thị trường. Hạ tầng tốt hơn giúp rút ngắn khoảng cách, nhưng cũng khiến đối thủ và chuẩn mực kinh doanh từ nơi khác đến gần hơn. Vì vậy, cơ hội doanh nghiệp không tự động thuộc về những đơn vị có mặt lâu năm.
Nhiều cơ sở tư nhân và hộ kinh doanh lâu năm đã đi lên nhờ kinh nghiệm thực chiến, sự nhạy bén và quyết định nhanh của người chủ. Những phẩm chất đó vẫn có giá trị, nhưng mô hình phụ thuộc vào một người dễ thành nút thắt khi quy mô tăng, chuỗi cung ứng mở rộng và khách hàng đòi hỏi ổn định hơn. Doanh nghiệp cần nhìn lại khả năng kiểm soát dòng tiền, tồn kho, chi phí vận tải và chất lượng dịch vụ. Nếu mọi việc vẫn chờ chủ doanh nghiệp xử lý, cơ hội mở rộng rất dễ biến thành áp lực vận hành.
Đổi mới điều hành là việc phải làm, không phải khẩu hiệu
Thực trạng lao động càng cho thấy bài toán quản trị không thể trì hoãn. Theo báo cáo của Cục Thống kê tỉnh Sóc Trăng năm 2025, tỷ lệ việc làm phi chính thức là 83,76%; tỷ trọng lao động trong các ngành dịch vụ hiện đại đòi hỏi kỹ năng cao còn thấp. Trong nhiều doanh nghiệp, sổ sách thủ công và dữ liệu rời rạc khiến việc tính giá thành, kiểm soát tồn kho hay dự báo nhu cầu thiếu chắc chắn.
Đổi mới điều hành không đồng nghĩa mua phần mềm đắt tiền hoặc chạy theo mọi công nghệ mới. Điều cần làm trước là chuẩn hóa quy trình, xác định dữ liệu nào giúp ra quyết định và giao trách nhiệm rõ ràng. Khi thông tin tài chính, nhân sự, bán hàng và chăm sóc khách hàng được liên kết, người quản lý có thể phát hiện vấn đề sớm thay vì đợi đến khi chi phí đội lên. AI có thể hỗ trợ phân tích và xử lý dữ liệu, nhưng không thay thế tư duy lãnh đạo: nhà quản lý vẫn phải đặt đúng câu hỏi, kiểm chứng kết quả và chịu trách nhiệm cho quyết định.
Học để đưa thay đổi vào công việc hằng ngày
Nâng cấp năng lực quản lý cần gắn với bài toán thật của doanh nghiệp, chứ không dừng ở việc sưu tầm công cụ số. Viện Quản trị và Công nghệ FSB, thuộc Trường Đại học FPT, đã triển khai chương trình Thạc sĩ Quản trị kinh doanh định hướng AI, gọi là SEMBA in AI, dành cho nhà quản lý muốn kết hợp kiến thức quản trị với ứng dụng công nghệ. Chương trình hướng đến cách đặt bài toán, chọn công cụ, kiểm tra đầu ra và đưa AI vào những mảng như tài chính, marketing, phân tích dữ liệu và ra quyết định.
Giá trị thiết thực của đào tạo nằm ở khả năng áp dụng vào việc quản lý dòng tiền, phân công nhân sự, phân tích thị trường và chăm sóc khách hàng bằng tư duy hệ thống. Các lớp học được triển khai tại FPT School Sóc Trăng, giúp lãnh đạo địa phương tiếp cận kiến thức mà không phải đi xa hay bỏ bê công việc điều hành. Đây là một lựa chọn để cân nhắc, không phải lời giải thay thế cho mọi doanh nghiệp. Kết quả vẫn tùy thuộc vào việc người học có đưa kiến thức về thành quy trình cụ thể hay không.
Sóc Trăng đang có vị thế chiến lược mới trong không gian phát triển mở rộng, nhưng lợi thế ấy sẽ không tự chuyển thành tăng trưởng. Doanh nghiệp địa phương cần giữ sự linh hoạt đã làm nên sức sống của mình, đồng thời bỏ cách quản lý dựa hoàn toàn vào trí nhớ và sự có mặt thường trực của người chủ. Hạ tầng có thể mở đường; chỉ năng lực điều hành tốt mới giúp doanh nghiệp đi xa và đứng vững.
