Độ bao phủ chỉ có ý nghĩa khi không bỏ sót người dân
Khám sức khỏe toàn dân là hoạt động tổ chức kiểm tra sức khỏe định kỳ trên diện rộng, nhằm giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và tạo cơ sở quản lý sức khỏe lâu dài. Việc Trà Lĩnh và Quảng Hàn hoàn thành kế hoạch theo Nghị quyết 72-NQ/TW cho thấy mục tiêu bao phủ có thể đạt được khi chính quyền đưa dịch vụ đến nơi người dân sinh sống, thay vì chỉ chờ họ đến cơ sở y tế. Đến 12 giờ ngày 31/10/2026, Trà Lĩnh đã khám cho 10.424 người, đạt 100% dân số; đến ngày 2/11, Quảng Hàn hoàn thành khám cho 6.631 người, cũng đạt 100%. Đây là kết quả đáng ghi nhận, nhưng tỷ lệ hoàn thành chỉ thực sự thuyết phục khi đi cùng cách tổ chức phù hợp và dữ liệu được dùng tiếp sau đợt khám.
Phối hợp và đưa điểm khám về tận xóm
Cách làm ở Trà Lĩnh cho thấy độ phủ không tự đến từ một chiến dịch truyền thông. Sau sáp nhập, xã có 16 xóm, hơn 10.400 dân, địa bàn rộng, dân cư phân tán và giao thông ở nhiều nơi còn khó khăn; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 98%. Chính quyền xã phối hợp với Bệnh viện Trà Lĩnh và trạm y tế huy động nhân lực, thiết bị, tổ chức khám tại nhà văn hóa xóm và trạm y tế. Ngành y tế hỗ trợ chuyên môn, còn chính quyền địa phương vận động người dân qua họp xóm, loa truyền thanh và tiếp cận từng hộ. Mô hình này đáng nhân rộng vì chia rõ phần việc, đồng thời đưa dịch vụ đến gần người dân. Người cao tuổi, người khuyết tật, người sức khỏe yếu hoặc đi lại khó khăn được khám tại nhà, thay vì phải tự vượt quãng đường xa.
19 địa phương hoàn thành, nhưng chặng đường chưa kết thúc
Tính đến ngày 3/11, Cao Bằng có 19 trong 56 xã, phường hoàn thành 100% kế hoạch; tổng cộng 416.537 người đã được khám. Các địa phương gồm phường Nùng Trí Cao và 18 xã, trong đó có Trà Lĩnh, Quảng Hàn, Lũng Nặm, Hà Quảng và Trường Hà. Con số này cho thấy tiến độ đáng kể, nhưng cũng đặt ra yêu cầu duy trì nguồn lực cho những địa bàn còn lại: toàn tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành chương trình tại 56 xã, phường trước ngày 30/11/2026. Địa hình đồi núi, nơi ở phân tán, giao thông khó khăn và điều kiện sống còn hạn chế tại một số khu vực vẫn là rào cản, nhất là khi cần tiếp cận đủ từng nhóm dân cư. Vì vậy, không nên đánh đồng hoàn thành danh sách với hoàn thành chăm sóc.
Từ một đợt khám đến chăm sóc liên tục
Giá trị lâu dài của khám sức khỏe cộng đồng phụ thuộc vào điều xảy ra sau khi người dân rời điểm khám. Kết quả cần được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử để y tế cơ sở theo dõi người mắc bệnh mạn tính, tổ chức cấp thuốc định kỳ và tư vấn dinh dưỡng, chăm sóc thường xuyên. Trạm y tế có vai trò rà soát danh sách, phối hợp khám và theo dõi sau khám; các cơ sở tuyến trên hỗ trợ nhân lực, thiết bị và chuyên môn khi năng lực tại chỗ chưa đáp ứng. Đây là phần quyết định để phát hiện bệnh sớm chuyển thành chăm sóc thực tế. Sau khi hoàn tất chỉ tiêu, địa phương cần tiếp tục vận động người dân khám định kỳ, quản lý và cập nhật kết quả, đồng thời cải thiện chất lượng phục vụ và tư vấn. Nghị quyết 72 chỉ tạo chuyển biến bền vững khi y tế cơ sở có thể duy trì mối liên hệ với từng người dân.
