Chiến dịch cao điểm là lời cảnh báo không thể xem nhẹ
Chiến dịch phòng, chống sốt xuất huyết và tay chân miệng là đợt phối hợp giữa chính quyền, ngành y tế và cộng đồng nhằm kiểm soát nơi có nguy cơ lây bệnh, phát hiện ca mắc sớm và ngăn bệnh chuyển nặng. Đây không chỉ là hoạt động của cơ quan chức năng: hiệu quả phụ thuộc vào việc mỗi gia đình chủ động giữ vệ sinh và theo dõi sức khỏe người thân.
Sáng 31/10/2026, Sở Y tế TP.HCM phối hợp với UBND phường Dĩ An phát động chiến dịch cao điểm, dự kiến triển khai đến hết năm. Trong tháng 10 và 11, địa phương phải rà soát, phân loại, giám sát toàn bộ điểm nguy cơ sốt xuất huyết; các cơ sở y tế được yêu cầu nhận diện sớm ca chuyển nặng để hội chẩn, chuyển tuyến kịp thời.
Lý do cần hành động ngay rất rõ: đến tuần 43, thành phố ghi nhận hơn 42.500 ca sốt xuất huyết, trong đó có 11 trường hợp tử vong; tay chân miệng vượt 44.000 ca, tăng hơn 65% so với cùng kỳ, với 5 trường hợp tử vong và hơn 1.600 ổ dịch. Ca sốt xuất huyết đang tăng trở lại trong mùa mưa, còn vi-rút EV71 có thể gây biến chứng nặng.
Tay chân miệng tăng: nhận diện nguy cơ trước khi trẻ trở nặng
Một con số cần được phụ huynh lưu tâm: trong tuần từ ngày 12 đến 18/10, TP.HCM ghi nhận hơn 1.800 ca tay chân miệng, tăng 7,9% so với trung bình bốn tuần trước. Mức tăng trong một tuần không đồng nghĩa mọi trẻ mắc bệnh sẽ trở nặng, nhưng đủ để nhắc người chăm sóc không chủ quan, nhất là khi trẻ đi nhà trẻ hoặc học mầm non.
Bệnh thường gây sốt, loét miệng và nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc những vùng khác. Điều đáng lo là một số trẻ có thể gặp biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Những dấu hiệu bệnh nặng gồm giật mình bất thường, đặc biệt lặp lại khi trẻ chơi hoặc vừa ngủ; sốt từ 38,5°C trở lên kéo dài trên 48 giờ; ngủ li bì, lơ mơ, run tay chân, đi đứng bất thường, thở nhanh hoặc khó thở.
Nếu trẻ khó thở, lơ mơ, co giật, yếu liệt hoặc diễn biến xấu nhanh, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay, không chờ bệnh tự qua. Trẻ sốt cao kéo dài, nôn nhiều, bú kém hoặc có biểu hiện khác thường cũng cần được đưa đi khám sớm. Khi bác sĩ cho phép chăm sóc tại nhà, hãy theo dõi sát, cho trẻ uống đủ nước, ăn thức ăn mềm và dùng thuốc theo hướng dẫn.
Việc nhỏ mỗi tuần giúp giảm nguy cơ cho cả khu dân cư
Để phòng sốt xuất huyết, gia đình nên dành ít nhất một lần mỗi tuần kiểm tra nơi ở: súc rửa và đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ vật phế thải có thể đọng nước, diệt lăng quăng và phòng tránh muỗi đốt. Đây là việc cần làm đều đặn, không nên chỉ chờ đến khi khu phố có ca bệnh mới bắt đầu dọn dẹp. Phun hóa chất phải theo chỉ định chuyên môn, không thay thế cho việc diệt lăng quăng.
Phòng tay chân miệng cũng cần thành thói quen: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt trẻ hay chạm vào, bảo đảm ăn uống hợp vệ sinh, đồng thời theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày. Trường mầm non và nhóm trẻ cần làm sạch, khử khuẩn lớp học, phối hợp với phụ huynh để phát hiện sớm trường hợp nghi mắc. Những bước này thiết thực hơn việc chỉ trông chờ vào chiến dịch.
Chiến dịch phòng dịch sẽ có ý nghĩa khi việc giám sát tại địa phương đi cùng hành động thường nhật trong từng hộ gia đình. Người dân nên báo và đưa người bệnh đi khám khi có dấu hiệu cảnh báo, thay vì tự chẩn đoán hoặc trì hoãn. Chủ động mỗi tuần và xử trí sớm khi có triệu chứng là cách thiết thực nhất để giảm lây lan, hạn chế ca bệnh nặng và bảo vệ trẻ.
