Điện về đến từng nhà là thay đổi hạ tầng thiết yếu
Điện vùng sâu là việc mở rộng lưới điện đến những cộng đồng xa trung tâm, nơi thiếu hạ tầng khiến sinh hoạt, học tập và sản xuất phụ thuộc vào nguồn năng lượng hạn chế. Giá trị của công trình vì thế không chỉ nằm ở ánh sáng, mà ở khả năng giúp người dân chủ động hơn trong đời sống thường ngày. Tại bản Lòm – K. Chăm, xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị, điện lưới quốc gia đã đến toàn bộ 108 hộ dân, nơi sinh sống của đồng bào Mày thuộc dân tộc Chứt. Trước đó, điện đã cấp cho 66 hộ ở vùng Sy; 42 hộ tại vùng Lòm và K. Chăm vẫn chưa được kết nối. Công trình đóng điện ngày 26/10 đã khép lại khoảng trống ấy. Đây là bước tiến đáng kể ở địa bàn miền núi, biên giới còn thiếu thốn giao thông và hạ tầng thiết yếu.
Một trạm biến áp giải quyết khoảng trống của 42 hộ
Để kết nối các hộ còn lại, Điện lực Minh Hóa hoàn thành công trình sau gần một tháng thi công, kéo dây và lắp công tơ cho 42 gia đình: 18 hộ ở Lòm, 24 hộ ở K. Chăm. Hạng mục gồm một trạm biến áp công suất 50 kVA, đường dây hạ thế và 798 m cáp; tổng kinh phí gần 660 triệu đồng. Những con số này cho thấy việc đưa điện đến nơi thưa dân, địa hình khó khăn đòi hỏi đầu tư cụ thể chứ không thể chỉ dựa vào mở rộng lưới một cách hình thức. Với người dân, kết quả dễ nhận thấy nhất là từng nhà có thể sử dụng điện lưới ổn định hơn, thay vì tiếp tục nằm ngoài mạng phân phối. Hoàn thành kết nối cho 42 hộ cũng có ý nghĩa vượt khỏi phạm vi một công trình: đó là đưa dịch vụ cơ bản đến nhóm dân cư cuối cùng còn bị bỏ lại.
Từ ánh sáng buổi tối đến cơ hội làm ăn
Điện ổn định cải thiện đời sống theo những cách rất cụ thể: gia đình có ánh sáng và thiết bị điện thiết yếu, trẻ em thuận lợi học bài vào buổi tối, người dân có thêm điều kiện tiếp cận thông tin. Trưởng bản Lòm – K. Chăm, ông Hồ Biên, cho biết bà con vui mừng vì các cháu nhỏ từ nay thuận tiện hơn trong học tập. Tác động dài hạn có thể quan trọng hơn: khi nguồn điện đủ tin cậy, máy xay xát, máy nghiền thức ăn gia súc và thiết bị cơ giới có thể hỗ trợ sản xuất, giảm sức lao động thủ công và nâng năng suất. Điện không tự tạo ra thu nhập, nhưng giúp các hộ có thêm công cụ để cải thiện hiệu quả làm ăn. Vì vậy, cần nhìn công trình cấp điện như một phần của nền tảng phát triển, song hành với giao thông, giáo dục và các chương trình hỗ trợ sinh kế.
Mười hai trạm biến áp mở rộng lưới điện nông thôn
Ở Điện Biên, Điện lực Na Sang phối hợp với các ban quản lý dự án chuyên ngành của tỉnh triển khai Chương trình “Bừng sáng Điện Biên”, đưa 12 công trình vào vận hành trong năm 2026, cấp điện cho gần 700 hộ dân. Các hạng mục gồm những trạm biến áp Nậm Piền, Nậm Cang 2, Nậm Cang 3, Huổi Xuân; gần đây, trạm Ma Lù Thàng tại xã Mường Tùng đóng điện ngày 21/10, phục vụ 30 hộ. Kết quả này cho thấy việc cấp điện vùng sâu cần phối hợp đồng bộ giữa ngành điện, đơn vị dự án và chính quyền cơ sở để công trình được đưa vào sử dụng an toàn, đúng tiến độ. Bước tiếp theo không chỉ là kéo thêm đường dây, mà còn phải duy trì chất lượng cấp điện và gắn hạ tầng với nhu cầu sản xuất tại từng địa bàn. Khi điện trở thành dịch vụ ổn định, cơ hội tiếp cận các tiện ích và phát triển kinh tế gia đình mới có thể bền vững hơn.
Từ bản Lòm – K. Chăm đến các công trình của Điện lực Na Sang, mở rộng điện lưới quốc gia đang thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ cơ bản giữa vùng sâu và khu vực thuận lợi hơn. Ánh sáng trong nhà giúp sinh hoạt và học tập tốt hơn; nguồn điện cho thiết bị sản xuất mở thêm lựa chọn tăng năng suất. Nhưng thành công sau ngày đóng điện cần được củng cố bằng vận hành an toàn, bảo dưỡng thường xuyên và những hỗ trợ để người dân sử dụng điện hiệu quả. Đó mới là cách biến trạm biến áp và đường dây thành nền tảng cải thiện cuộc sống lâu dài, thay vì chỉ là công trình đã hoàn thành trên giấy.
