Tăng trưởng có, nhưng chưa theo kịp dư địa
Thị trường Australia là điểm đến nhập khẩu lâm sản và gỗ quy mô lớn, nơi doanh nghiệp Việt có thể mở rộng xuất khẩu bằng sản phẩm phù hợp nhu cầu và tiêu chuẩn sở tại. Trong chín tháng năm 2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam sang đây đạt 125,4 triệu USD, tăng hơn 7% so với cùng kỳ, giúp Việt Nam giữ vị trí nhà cung cấp lớn thứ bảy. Nhưng mức tăng ấy chưa tương xứng với quy mô và đà mở rộng của thị trường. Australia nhập khẩu khoảng 5 tỷ USD lâm sản và gỗ mỗi năm, trong khi nhu cầu gỗ phục vụ xây dựng được dự báo tăng khoảng 50% đến năm 2050. Khoảng cách giữa năng lực thị trường và doanh số hiện tại không chỉ là cơ hội; đó còn là lời nhắc rằng vị trí hiện có chưa đảm bảo thị phần sẽ tự tăng.
Đây cũng là thời điểm thích hợp để nhìn lại cách ngành gỗ tìm tăng trưởng. Kim ngạch xuất khẩu gỗ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 17,2 tỷ USD, nhưng hơn một nửa phụ thuộc vào thị trường Hoa Kỳ, khiến ngành dễ tổn thương trước biến động chính sách và chuỗi cung ứng. Australia có thể góp phần phân tán rủi ro, song chỉ khi doanh nghiệp xem đây là chiến lược dài hạn thay vì nơi nhận đơn hàng bổ sung. Thị trường này đang mở rộng, nhưng sức mua ngắn hạn vẫn chịu sức ép từ lãi suất, chi phí sinh hoạt và sự chững lại của nhà ở. Vì vậy, cơ hội lớn không đồng nghĩa với đơn hàng dễ dàng.
Nội thất và vật liệu xây dựng đòi hỏi lựa chọn rõ ràng
Nội thất là hướng tiếp cận gần với thế mạnh chế biến sâu của Việt Nam. Australia có nhu cầu nhập bàn, ghế, tủ, giường và đồ nội thất phòng khách, phòng ngủ; người mua thường tìm thiết kế hiện đại, tối giản, màu sắc tự nhiên và độ bền cao. Sản phẩm gỗ có khả năng chịu thời tiết, linh hoạt trong sử dụng hoặc làm từ vật liệu tái chế, có chứng nhận quản lý rừng bền vững cũng có thể tạo khác biệt. Với người tiêu dùng, lựa chọn phù hợp không chỉ nằm ở kiểu dáng: độ bền và công năng ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị sử dụng lâu dài. Doanh nghiệp Việt nên cạnh tranh bằng thiết kế và chất lượng thay vì trông chờ vào giá thấp.
Ở nhóm vật liệu xây dựng, cơ hội nằm trong các dự án nhà ở và công trình thương mại, nhất là phân khúc giá trung bình. Nhưng đây là cuộc chơi đòi hỏi chất lượng đồng đều, nguồn cung ổn định và giao hàng đúng tiến độ. Nhà cung cấp Việt phải cạnh tranh với doanh nghiệp Trung Quốc, Malaysia và Indonesia về giá, mẫu mã lẫn tốc độ giao hàng. Trong bối cảnh người mua thận trọng hơn, một lô hàng trễ hoặc chất lượng thiếu nhất quán có thể làm mất khách hàng, dù sản phẩm ban đầu có lợi thế. Bước đi khôn ngoan là chọn phân khúc doanh nghiệp có thể phục vụ tốt, rồi xây dựng uy tín qua từng đơn hàng.
Muốn giành thị phần, phải đầu tư vào năng lực tiếp cận
Rào cản không chỉ nằm ở cạnh tranh. Doanh nghiệp cần tìm hiểu quy định nhập khẩu và yêu cầu liên quan đến nguồn gốc, chất lượng trước khi chào hàng; nếu không đáp ứng, hàng có thể bị giữ lại, buộc tái xuất hoặc phát sinh chi phí, ảnh hưởng tiến độ và uy tín. Năng lực thiết kế, phát triển thương hiệu và hiểu thị hiếu địa phương vì vậy quan trọng không kém năng lực sản xuất. Tham gia các triển lãm chuyên ngành về xây dựng, nội thất và vật liệu tại Australia, như Sydney Expo, Melbourne Build Expo và Design Show Australia, có thể giúp doanh nghiệp tiếp xúc trực tiếp với đối tác và kiểm chứng nhu cầu. Đây là khoản đầu tư cho quan hệ thị trường, không phải lối tắt đảm bảo đơn hàng.
Đa dạng hóa còn có nghĩa là không đặt mọi kỳ vọng vào một thị trường mới. Bên cạnh các điểm đến truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và EU, UAE và Ấn Độ cũng mở ra hướng đi đáng cân nhắc. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – UAE có hiệu lực từ tháng 2/2026, tạo thêm cơ hội tiếp cận nhờ ưu đãi thuế quan; hàng gỗ Việt tại UAE hiện mới chiếm một phần nhỏ thị trường nhập khẩu. Với Ấn Độ, ưu đãi thuế theo Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Ấn Độ cũng là lợi thế. Những thị trường này không thay thế Australia, nhưng có thể giảm lệ thuộc và giúp doanh nghiệp phân bổ rủi ro tốt hơn.
Tăng trưởng bền vững cần bắt đầu từ lựa chọn đúng
Australia đáng để doanh nghiệp gỗ Việt theo đuổi, nhưng không nên nhầm quy mô nhập khẩu với thị phần sẵn có. Tăng trưởng xuất khẩu hiện tại là tín hiệu tích cực, song để bứt lên, doanh nghiệp cần ghép đúng sản phẩm với nhu cầu, giữ chất lượng ổn định và giao hàng đáng tin cậy. Triển vọng xây dựng dài hạn tạo cơ sở để đầu tư, còn sức mua thận trọng hiện nay buộc nhà cung cấp phải chứng minh giá trị sử dụng thay vì chỉ chào hàng. Song song, mở rộng sang UAE, Ấn Độ và những thị trường phù hợp khác sẽ giúp ngành bớt phụ thuộc vào một vài điểm đến. Cơ hội đã hiện rõ; phần việc quyết định là biến năng lực sản xuất thành năng lực cạnh tranh và hiện diện lâu dài.
