Mở thêm đường bay phải bắt đầu từ nhu cầu thực
Đường bay nội địa là tuyến vận chuyển hàng không nối các cảng hàng không trong cùng một quốc gia, giúp hành khách và hàng hóa di chuyển giữa các vùng mà không phải đi qua điểm trung chuyển quốc tế. Ngày 24/10/2026, Cục Hàng không Việt Nam ban hành văn bản số 6234/CHK-VTHK, đề nghị sáu hãng nghiên cứu triển khai, khôi phục và tăng cường khai thác các tuyến đến sân bay trên cả nước. Danh sách gồm Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo Airways, Pacific Airlines, Vietravel Airlines và Sun PhuQuoc Airways. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng yêu cầu lập phương án không đồng nghĩa mọi tuyến được đề xuất sẽ cất cánh. Mở rộng mạng bay chỉ có ý nghĩa khi lịch bay phù hợp với nhu cầu đi lại, giao thương và du lịch, đồng thời hãng có đủ tàu bay và điều kiện khai thác. Nếu thiếu những yếu tố đó, thêm tuyến có thể tạo kết nối trên bản đồ nhưng khó duy trì lâu dài.
Rà soát tuyến cũ, chọn tuyến mới có triển vọng
Cục Hàng không yêu cầu các hãng đánh giá toàn diện những đường bay đang khai thác và các tuyến đã tạm dừng, sau đó cân nhắc khôi phục những tuyến có tiềm năng thị trường. Song song với việc khôi phục đường bay, hãng được đề nghị tăng tần suất trên các tuyến hiện hữu và nghiên cứu đường bay mới. Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc chạy theo số lượng: tuyến cũ có dữ liệu khai thác để đánh giá, còn tuyến mới cần chứng minh được nhu cầu và khả năng phục vụ. Các hãng phải gửi kế hoạch trước ngày 10/11/2026; báo cáo cần nêu tuyến dự kiến khôi phục, mở mới hoặc tăng chuyến, cùng lộ trình triển khai cho giai đoạn cuối năm 2026 và năm 2027. Mốc thời gian này biến lời kêu gọi thành yêu cầu có bước tiếp theo, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào mức độ cụ thể và khả thi của từng phương án.
Quy mô tiềm năng cho thấy dư địa khảo sát đáng kể, nhưng không nên hiểu mọi tuyến được nhận diện đều sẵn sàng khai thác: nghiên cứu chung của ATR và TEDI xác định 149 đường bay nội địa dưới 555 km, trong đó 87 tuyến ngắn được đánh giá khả thi nhưng chưa khai thác.
Kết nối thẳng có thể thay đổi cách đi lại giữa các vùng
Định hướng trọng tâm là mở các chuyến bay trực tiếp giữa địa phương, nhất là những tuyến nối trung tâm kinh tế, điểm đến du lịch và vùng kinh tế trọng điểm. Với hành khách, lợi ích dễ nhận thấy là rút ngắn thời gian, có thêm lựa chọn và bớt phụ thuộc vào việc nối chuyến qua sân bay đầu mối. Với doanh nghiệp, kết nối thẳng có thể giúp việc đi lại phục vụ giao thương thuận tiện hơn, đồng thời tạo điều kiện để du lịch liên vùng phát triển. Tuy nhiên, một đường bay chỉ thực sự hữu ích nếu lịch khởi hành, tần suất và nhu cầu hai chiều đủ phù hợp; kết nối một chiều hoặc quá thưa khó tạo thói quen đi lại ổn định. Vì vậy, ưu tiên không nên chỉ là nối thêm nhiều địa phương, mà là chọn những cặp điểm đến có luồng khách, hoạt động kinh tế và sản phẩm du lịch bổ trợ cho nhau.
Cơ quan quản lý đề nghị hãng phối hợp với doanh nghiệp cảng hàng không, đơn vị cung ứng dịch vụ và các bên liên quan để chuẩn bị điều kiện khai thác; sự tham gia của chính quyền địa phương và doanh nghiệp du lịch cũng cần thiết khi đánh giá nhu cầu và xây dựng phương án. Việc phối hợp này quan trọng: hãng khó duy trì tuyến nếu lượng khách không ổn định, còn địa phương khó hưởng lợi nếu kết nối mới không gắn với dịch vụ và hoạt động giao thương cụ thể.
Hạ tầng đang mở rộng, nhưng hiệu quả phải được kiểm chứng
Đề nghị được đưa ra khi nhiều cảng hàng không đang được đầu tư, nâng cấp, cải tạo và mở rộng, từng bước tăng năng lực phục vụ. Trong chín tháng đầu năm 2026, các sân bay Việt Nam phục vụ 101,8 triệu lượt hành khách, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Con số này phản ánh hoạt động đi lại tăng, nhưng tự nó chưa chứng minh nhu cầu trên từng tuyến địa phương. Hạ tầng tốt hơn tạo điều kiện cho mở rộng mạng bay; bước quyết định vẫn là hãng và địa phương xác định được thị trường đủ bền vững, thống nhất lịch khai thác và chuẩn bị dịch vụ mặt đất. Nếu làm được, các chuyến bay thẳng có thể biến đầu tư sân bay thành kết nối thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Nếu không, mở tuyến sẽ khó vượt khỏi giai đoạn thử nghiệm.
Kết luận, yêu cầu của Cục Hàng không đặt đúng trọng tâm: rà soát tuyến đang bay và đã dừng, chọn tuyến tiềm năng để khôi phục, tăng chuyến nơi có nhu cầu và mở kết nối trực tiếp giữa các địa phương. Đây là hướng đi đáng ủng hộ vì có thể tiết kiệm thời gian đi lại, hỗ trợ giao thương và đưa khách đến các vùng du lịch thuận tiện hơn. Nhưng thành công không nằm ở số đường bay được công bố; nó nằm ở khả năng duy trì lịch bay đáp ứng nhu cầu thực. Báo cáo trước ngày 10/11/2026 sẽ là bước đầu để thấy những đề xuất nào có cơ sở tiến tới khai thác.
