Tập huấn biến lực lượng tại chỗ thành tuyến ứng phó đầu tiên
Lực lượng dân phòng là lực lượng tại cộng đồng được trang bị kiến thức và kỹ năng để phòng ngừa, phát hiện, xử lý ban đầu sự cố cháy nổ, đồng thời hỗ trợ thoát nạn và cứu người trước khi tình huống vượt quá khả năng tại chỗ. Hai đợt tập huấn PCCC và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) tại phường Hoài Nhơn Tây và xã Bình An cho thấy chính quyền cơ sở đang phối hợp với lực lượng công an chuyên môn để củng cố vai trò đó. Đây là hướng đi thiết thực: khi sự cố xảy ra trong khu dân cư, phản ứng ban đầu thường quyết định đám cháy có lan rộng hay không và người gặp nạn có được hỗ trợ kịp thời không. Huấn luyện thường xuyên vì thế không nên được xem là hoạt động hình thức, mà là một phần của năng lực an toàn ở mỗi địa bàn.
Nội dung từ kiến thức pháp luật đến kỹ năng xử lý
Tại Hoài Nhơn Tây, 108 thành viên đội dân phòng được phổ biến kiến thức cơ bản về PCCC và CNCH, trách nhiệm theo quy định pháp luật, cùng cách phòng ngừa, phát hiện và xử lý cháy, nổ, sự cố, tai nạn trong khu dân cư. Chương trình còn hướng dẫn kỹ năng chữa cháy ban đầu, sử dụng và bảo quản phương tiện, thoát nạn, cứu người và triển khai biện pháp cứu nạn. Ở Bình An, cán bộ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH truyền đạt nguyên nhân thường gây cháy nổ, cách phòng ngừa và trách nhiệm của dân phòng tại cơ sở; phần thực hành giúp học viên làm quen trực tiếp với phương tiện chữa cháy chuyên dụng. Sự kết hợp giữa hiểu quy định, biết dùng thiết bị và luyện xử lý tình huống đáng giá hơn việc chỉ nghe phổ biến lý thuyết.
Phối hợp tại chỗ giúp giảm thiệt hại cho người dân
Hai chương trình cho thấy mô hình phối hợp rõ ràng: công an địa phương tổ chức, kết nối với cán bộ chuyên môn và lực lượng cảnh sát PCCC để bồi dưỡng cho dân phòng. Đây là cách đưa kiến thức nghiệp vụ đến gần khu dân cư, nơi các thành viên có thể phát hiện dấu hiệu nguy hiểm và tiếp cận sự cố sớm. Tại Bình An, phần thực hành còn hướng đến khả năng bình tĩnh, chủ động và phối hợp khi chữa cháy hoặc cứu nạn. Vai trò của lực lượng dân phòng không thay thế lực lượng chuyên nghiệp; giá trị của họ nằm ở việc xử lý ban đầu, hỗ trợ người gặp nạn và hạn chế đám cháy lan rộng trong thời gian chờ chi viện. Với hộ gia đình, điều đó có thể góp phần giảm nguy cơ thiệt hại về người và tài sản.
Huấn luyện thường xuyên mới tạo nên năng lực ứng phó
Các đợt tập huấn nhấn mạnh một nguyên tắc cần được duy trì: ứng phó hiệu quả bắt đầu từ phòng ngừa và chuẩn bị trước, không phải đợi đến khi có cháy mới tìm cách xử lý. Việc củng cố nghiệp vụ cứu nạn, rèn kỹ năng chữa cháy và thực hành sử dụng thiết bị giúp dân phòng sẵn sàng hơn với những tình huống cụ thể tại địa bàn. Cách làm này cũng phù hợp với phương châm “4 tại chỗ”, phát huy nguồn lực và khả năng phối hợp ngay ở cơ sở. Tuy nhiên, kỹ năng chỉ có ý nghĩa nếu được luyện tập thường xuyên và đi cùng ý thức phòng cháy trong từng hộ gia đình. Hai chương trình tại Hoài Nhơn Tây và Bình An vì thế là lời nhắc rằng an toàn cộng đồng cần cả lực lượng được huấn luyện lẫn người dân chủ động loại trừ nguy cơ.
