STEM bắt đầu từ những vấn đề quanh ta
Samsung Solve for Tomorrow là cuộc thi STEM thường niên dành cho học sinh, khuyến khích các em vận dụng kiến thức khoa học và công nghệ để đề xuất giải pháp cho những vấn đề thiết thực của cộng đồng. Giá trị đáng chú ý của sân chơi này không chỉ nằm ở việc tìm ra người chiến thắng, mà còn ở cách biến bài học trên lớp thành ý tưởng có thể phục vụ đời sống. Vòng chung kết và lễ trao giải diễn ra chiều 31/10 tại Hà Nội, do Samsung Việt Nam phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia tổ chức. Cuộc thi thu hút hơn 1.800 trường THCS và THPT, với hơn 2.900 bài dự thi. Quy mô ấy cho thấy học sinh có nhiều cơ hội hơn để thử sức với STEM, đồng thời đặt ra một chuẩn mực đáng khích lệ: sáng tạo cần bắt đầu từ việc hiểu rõ ai đang cần giải pháp.
Cần Thơ có hai dự án nổi bật
Điểm nhấn của mùa giải là thành tích của học sinh Cần Thơ: đội CDTD, thuộc Trường THPT FPT Cần Thơ, giành giải Nhất Bảng B với dự án CDGuard. Hệ thống AI-IoT này hướng đến cảnh báo sớm nguy cơ cadimi khả dụng và hỗ trợ quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đề tài cho thấy công nghệ không nhất thiết phải xa vời; khi được đặt vào một vấn đề cụ thể của sản xuất nông nghiệp, kiến thức STEM có thể hướng tới lợi ích thiết thực cho người trồng trọt và cộng đồng địa phương. Trường THCS&THPT Trường Long Tây cũng giành giải Nhì với SMARTMOVE EDU, hệ thống trò chơi vận động thông minh kết hợp thiết bị tương tác và số hóa kiến thức, kỹ năng sống. Hai kết quả khác nhau về hướng tiếp cận, nhưng cùng chứng minh rằng học sinh có thể tạo ra dự án gắn với những nhu cầu gần gũi.
Tôn vinh ý tưởng có ích, không chỉ sản phẩm
Tại vòng chung kết, 17 đội xuất sắc trình bày các giải pháp ứng dụng công nghệ vào những lĩnh vực như môi trường bền vững, giáo dục, thể thao và phát triển xã hội. Các dự án hướng đến những nhóm cụ thể, trong đó có học sinh, nông dân và cộng đồng địa phương. Vì thế, giải thưởng học sinh ở đây có ý nghĩa vượt ra ngoài thành tích: đó còn là sự ghi nhận cho quá trình nhận diện vấn đề, thử nghiệm ý tưởng và tạo sản phẩm có mục tiêu rõ ràng. Bên cạnh hai giải Nhất và hai giải Nhì, ban tổ chức còn trao bốn giải Ba và chín giải Triển vọng. Nhiều hạng mục giúp ghi nhận thêm các hướng sáng tạo khác nhau, thay vì giới hạn sự chú ý vào một vài đội dẫn đầu. Đây là cách vinh danh tài năng trẻ phù hợp với tinh thần STEM: khuyến khích học sinh học qua làm và giải quyết những bài toán đời sống.
Một sân chơi đáng tiếp tục mở rộng
Samsung Solve for Tomorrow kết nối kiến thức STEM với những vấn đề thực tiễn, và kết quả của học sinh Cần Thơ là minh họa thuyết phục cho cách kết nối ấy. Một dự án tập trung vào nguy cơ ô nhiễm đất nông nghiệp; dự án còn lại đưa vận động và kỹ năng sống vào trải nghiệm tương tác. Cả hai đều bắt đầu từ nhu cầu cụ thể thay vì chỉ chạy theo công nghệ mới. Điều đáng kỳ vọng ở cuộc thi không chỉ là số lượng đội tham gia, mà là việc ngày càng nhiều ý tưởng được kiểm chứng bằng hiểu biết về người dùng và bối cảnh địa phương. Khi học sinh được khuyến khích nhìn quanh mình, đặt câu hỏi và thiết kế giải pháp, STEM trở thành năng lực hành động chứ không còn là kiến thức trừu tượng. Thành tích của Cần Thơ vì vậy vừa đáng tự hào, vừa nhắc rằng một sân chơi tốt là nơi giải thưởng ghi nhận kết quả và quá trình sáng tạo có ích cho cộng đồng.
