Từ buổi tuyên truyền đến thông tin luôn sẵn trên điện thoại
Tuyên truyền pháp luật số là cách đưa quy định, hướng dẫn và kênh hỗ trợ đến người dân qua công cụ trực tuyến, để họ có thể tiếp cận thông tin khi cần thay vì chỉ nghe phổ biến trong một buổi gặp mặt. Tại cảng cá Cửa Nhượng, xã Thiên Cầm, Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh phối hợp với Viettel hướng dẫn ngư dân quét mã QR để mở Sổ tay điện tử IUU.
Sự thay đổi này đáng chú ý vì nghề biển khiến việc gặp trực tiếp không phải lúc nào cũng thuận tiện. Với một lần quét mã trên điện thoại, ngư dân có thể tra cứu quy định khai thác thủy sản, nội dung chống khai thác IUU, thông tin thời tiết, ngư trường và khuyến nghị trước chuyến biển. Mã QR tàu cá vì vậy không chỉ là một lối tắt đến tài liệu: nó biến thông tin cần thiết thành thứ có thể mở lại trước mỗi chuyến đi. Đây là ưu thế thiết thực hơn việc phát tài liệu rồi trông chờ người dân nhớ hết nội dung.

Zalo và trợ lý AI mở rộng kênh hỏi, đáp
Ở các đồn biên phòng ven biển, nhóm Zalo phổ biến pháp luật có hơn 1.000 thành viên; hàng trăm thông tin về pháp luật, thời tiết, ngư trường, cảnh báo rủi ro và quy định chống khai thác IUU đã được cập nhật, chia sẻ. Con số này cho thấy kênh số có thể mở rộng độ phủ vượt khỏi phạm vi một cuộc họp tại địa phương. Với ngư dân thường đi biển dài ngày, nhóm còn tạo lối liên lạc trực tiếp để trao đổi khi phát sinh vấn đề.
Tại Đồn Biên phòng Cửa Sót, mô hình kết hợp nhóm Zalo, mã QR và trợ lý ảo AI để chuyển tải quy định khai thác thủy sản, nội dung chống IUU. Tuy vậy, trợ lý ảo không nên được xem là phương án thay thế hoàn toàn cán bộ: giá trị của công cụ nằm ở khả năng giúp tra cứu thuận tiện hơn, còn việc hướng dẫn và giải đáp tình huống cụ thể vẫn cần người thật. Công nghệ số cộng đồng hiệu quả khi tạo được cả đường dẫn đến thông tin lẫn kênh đối thoại.

Công an xã đưa tiện ích số đến nơi người dân làm thủ tục
Ở xã Nam Thụy Anh, công an xã đặt mã QR tại khu vực tiếp công dân, liên kết với Hòm thư tố giác tội phạm và Tủ sách pháp luật điện tử. Người dân có thể dùng điện thoại để tra cứu quy định, xem tài liệu tuyên truyền và tìm hiểu các kênh cung cấp thông tin về an ninh, trật tự. Cách bố trí này có điểm mạnh riêng: thay vì phải tìm một nền tảng xa lạ, người dân được giới thiệu tiện ích ngay tại nơi họ đến giải quyết công việc.
Cán bộ, chiến sĩ còn hướng dẫn cách quét mã, thực hiện thủ tục hành chính, dùng ứng dụng VNeID và tài khoản định danh điện tử trong các giao dịch theo quy định. Đây là phần không thể thiếu của tuyên truyền trực tiếp: mã QR mở ra nguồn thông tin, nhưng người chưa quen điện thoại thông minh vẫn có thể cần người chỉ dẫn để bắt đầu. Kết hợp hai cách làm vừa giúp người dân chủ động tra cứu, vừa hạn chế nguy cơ các tiện ích số chỉ đến được với nhóm vốn đã thành thạo công nghệ.

Công nghệ hữu ích khi đi cùng sự kiên nhẫn
Bài toán ở cảng cá và tại bộ phận tiếp công dân có điểm chung: thông tin chỉ hữu ích nếu người dân tìm được, hiểu được và biết cách hành động. Bộ đội biên phòng cho biết cần kiên nhẫn hướng dẫn, nhất là với chủ tàu lớn tuổi chưa thành thạo điện thoại thông minh. Vì vậy, đối chiếu giữa tuyên truyền trực tiếp và tra cứu số không nên biến thành lựa chọn một trong hai. Gặp mặt giúp giải thích và tạo niềm tin; QR, Zalo và trợ lý AI giúp thông tin sẵn có, dễ cập nhật và có thể xem lại.
Nam Thụy Anh dự kiến tiếp tục ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thường xuyên rà soát nội dung qua mã QR, đồng thời tăng hướng dẫn người dân dùng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và tiện ích VNeID. Hướng đi đáng ủng hộ, nhưng thước đo không nên dừng ở số mã được gắn hay nhóm được lập. Điều quan trọng là người dân có tra cứu đúng thông tin, phản ánh được vấn đề và nhận được hỗ trợ khi gặp vướng mắc hay không.







