Từ camera ghi hình đến công cụ điều hành
Camera AI trong quản lý đô thị là hệ thống phân tích hình ảnh từ camera và kết hợp dữ liệu cảm biến để hỗ trợ phát hiện sự việc, truy xuất thông tin và điều hành các dịch vụ công. Đây là thay đổi đáng kể so với cách giám sát thụ động, nhưng giá trị của công nghệ chỉ được chứng minh khi giúp xử lý vấn đề nhanh hơn. Tại phiên tọa đàm về hạ tầng AI trong khuôn khổ Ngày Đổi mới sáng tạo mở, diễn ra sáng 26/10/2026, ông Nguyễn Tuấn Huy, Phó Ban Công nghệ của MobiFone, chia sẻ những ứng dụng AI trong quản lý đô thị tại Hà Nội. Điểm đáng chú ý không phải là thêm thật nhiều camera, mà là biến hình ảnh thành dữ liệu có thể hành động. Vì vậy, camera AI Hà Nội nên được nhìn như một phần của chuyển đổi số đô thị, không chỉ là thiết bị ghi hình.
Ba giờ thay cho nhiều ngày truy xuất
Tác động dễ thấy nhất nằm ở tốc độ điều tra. Theo ông Huy, trước đây việc rà soát hình ảnh từ camera của người dân để tìm đối tượng nghi vấn có thể mất khoảng năm ngày; với camera AI, thời gian có thể giảm còn khoảng ba giờ, kể cả khi người đó che mặt hoặc che biển số. Rút ngắn khoảng cách từ vài ngày xuống vài giờ có thể giúp lực lượng chức năng sớm lần theo manh mối, thay vì phải sàng lọc thủ công lượng hình ảnh lớn. Tuy nhiên, tốc độ không nên là thước đo duy nhất: kết quả nhận diện vẫn cần được kiểm tra và xử lý đúng quy trình. MobiFone cũng đã thử nghiệm drone tại Hồ Tây để phát hiện đỗ xe sai quy định, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; thiết bị có thể phát loa nhắc nhở và hỗ trợ công an xử lý vi phạm. Đó là hình dung cụ thể về giám sát thông minh đô thị gắn với đời sống hằng ngày.
AI không chỉ nhìn đường phố
Giá trị của AI còn nằm ở những việc ít gây chú ý nhưng liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Ông Huy nêu ví dụ tại quận Long Cương, Thâm Quyến: camera kết hợp AI có thể phát hiện chuột chết trong khu vực bếp ăn, giúp cơ quan quản lý nhận ra dấu hiệu bất thường về vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là ví dụ từ Trung Quốc, không phải kết quả đã được xác nhận tại Hà Nội; điều đáng học hỏi là cách dùng phân tích hình ảnh để phát hiện sự cố sớm. Cùng hướng đó, một hệ thống đô thị số song sinh tại Long Cương tích hợp khoảng 310 lớp dữ liệu và mô phỏng khoảng 13.000 tòa nhà cùng hạ tầng kỹ thuật. Khi có mưa lớn, mô phỏng có thể hỗ trợ tính phương án điều tiết van và máy bơm chống ngập. An ninh đô thị vì thế không chỉ là truy bắt nghi phạm, mà còn là nhận biết rủi ro trước khi chúng ảnh hưởng đến người dân.
Nền tảng dữ liệu quyết định hiệu quả
Muốn camera thông minh hoạt động hữu ích, thành phố cần nhiều hơn thuật toán: dữ liệu từ camera, cảm biến và hạ tầng phải được kết nối để phân tích, phục vụ điều hành. Bản đồ số và hệ thống thông tin địa lý (GIS) cũng là nền móng, vừa giúp quản lý chính xác hơn vừa góp phần bảo đảm an ninh, chủ quyền dữ liệu và giảm phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài. Nhưng đưa giải pháp ra khỏi phòng thử nghiệm vẫn là một thách thức được nêu tại tọa đàm. Hạ tầng tính toán, đường truyền, cảm biến và chất lượng dữ liệu đều cần được đầu tư đồng bộ; nếu thiếu phối hợp, camera có thể tạo thêm dữ liệu mà không cải thiện quyết định. Ông Huy đề xuất mở rộng hợp tác công - tư để huy động nguồn lực. Với Hà Nội, phép thử thực sự là xây được hệ thống có thể hỗ trợ quản lý an ninh thành phố mà vẫn đáng tin cậy, có trách nhiệm và phục vụ rõ ràng các nhu cầu công cộng.
