Chùm ca bệnh đã được kiểm soát, nhưng không thể chủ quan
Bệnh não mô cầu là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn; bệnh có thể dẫn đến viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết và diễn tiến nhanh nếu chậm phát hiện. Tính đến sáng 19/10, TP.HCM ghi nhận 4 ca mắc nhóm B: một ca tử vong ngày 14/10, ba ca đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới với sức khỏe ổn định. Một tin khác cho biết trong hơn một tuần, thành phố ghi nhận 5 ca, trong đó một trường hợp không qua khỏi. Các thông tin được ghi nhận ở những thời điểm khác nhau, vì vậy không nên gộp thành một con số tại cùng thời điểm. Chùm ca tại Trường THCS Hai Bà Trưng được chuyên gia đánh giá đã kiểm soát tốt; môi trường trường học đủ điều kiện duy trì dạy học bình thường. Đó là lý do để bình tĩnh, không phải để lơi cảnh giác.
Bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng và tỷ lệ đe dọa tính mạng được nêu trong nguồn dao động 4-20%, tùy quốc gia và khả năng điều trị. Vì vậy, mọi biện pháp phòng bệnh học đường cần đi cùng phát hiện sớm và xử trí y tế kịp thời.
Khử khuẩn và kiểm tra đầu giờ là lớp bảo vệ thiết thực
Tại Trường Tiểu học Đặng Trần Côn, giáo viên chủ nhiệm phối hợp nhân viên y tế điểm danh và quan sát tình trạng từng em ngay từ tiết đầu; học sinh có dấu hiệu bất thường được kiểm tra ban đầu, phụ huynh được liên hệ để đưa trẻ đi khám. Cách làm này đáng duy trì vì giúp nhà trường nhận ra thay đổi sức khỏe sớm, thay vì chờ triệu chứng nặng mới hành động.
Ngay khi có thông tin ca bệnh, trường tổng vệ sinh và dùng dung dịch sát khuẩn lau bàn ghế, tay nắm cửa cùng vật dụng thường xuyên tiếp xúc; lớp học được mở cửa để thông thoáng, đón ánh sáng và gió tự nhiên. Khử khuẩn trường học cần được thực hiện có trọng điểm, gắn với vệ sinh cá nhân và thông khí, không thay thế việc theo dõi triệu chứng. Nhà trường cũng phối hợp trạm y tế để cập nhật hướng dẫn chuyên môn, thông tin về vaccine và việc dùng kháng sinh dự phòng đúng chỉ định. Kháng sinh dự phòng không phải lựa chọn tự ý của gia đình.
Dạy cách phòng bệnh để học sinh biết tự bảo vệ
Thông tin phòng bệnh được truyền đạt qua sinh hoạt dưới cờ, phát thanh học đường, bảng tin y tế và các nhóm liên lạc với phụ huynh. Học sinh được nhắc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung ly, bình nước hay đồ cá nhân và cân nhắc đeo khẩu trang ở nơi đông người. Đây là những thói quen đơn giản nhưng phải được nhắc lại thường xuyên mới thành phản xạ.
Trạm Y tế phường Bình Đông tổ chức truyền thông phòng bệnh não mô cầu và tay chân miệng cho hơn 7.200 học sinh, giáo viên tại 5 trường tiểu học: An Phong, Nguyễn Trung Ngạn, Bùi Minh Trực, Hoàng Minh Đạo và Bông Sao vào sáng 26/10. Tại phường Chợ Lớn, trạm y tế phối hợp với 7 trường, từ tiểu học đến trung học phổ thông, hướng dẫn vệ sinh, che mũi miệng khi ho hoặc hắt hơi và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp. Việc đưa thông tin đến phụ huynh qua nhóm lớp và kênh trực tuyến giúp gia đình cùng nhà trường theo dõi sức khỏe học sinh.
Nhận biết dấu hiệu và báo ngay, đừng tự chẩn đoán
Sốt, đau đầu dữ dội, cứng gáy, buồn nôn, nôn ói hoặc ban xuất huyết là những dấu hiệu cần được lưu ý; khi nghi ngờ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để thăm khám và xử trí. Học sinh nên báo ngay với giáo viên hoặc người thân khi thấy mệt bất thường, còn phụ huynh cần thông tin cho nhà trường và nhân viên y tế nếu con có triệu chứng đáng ngờ. Người đã uống kháng sinh dự phòng vẫn phải tiếp tục theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ.
Kết luận cần nhớ rất rõ: chùm ca được đánh giá đã kiểm soát tốt, nhưng điều đó không khiến nguy cơ của từng cá nhân biến mất. Nhà trường phải duy trì khử khuẩn, quan sát sức khỏe và truyền thông; gia đình cần cập nhật thông tin chính thống, phối hợp với trường và không tự dùng thuốc. Sự bình tĩnh chỉ có ý nghĩa khi đi cùng hành động đúng lúc.
