Đưa dịch vụ đến gần là bước đầu của phòng bệnh
Khám sức khỏe cộng đồng là cách tổ chức dịch vụ y tế tại những điểm người dân dễ tiếp cận, kết hợp kiểm tra, tư vấn và sàng lọc để phát hiện nguy cơ trước khi bệnh trở nặng. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở lượt khám miễn phí: nó giúp thu hẹp khoảng cách đi lại, đưa kiến thức phòng bệnh đến tận thôn bon và khuyến khích người dân chủ động theo dõi sức khỏe. Ba cách làm tại Khánh Hòa và Lâm Đồng cho thấy chăm sóc sức khỏe địa phương hiệu quả hơn khi có cả đội ngũ chuyên môn, chính quyền và sự tham gia của cộng đồng. Tuy vậy, một đợt khám chỉ tạo ra lợi ích lâu dài nếu kết quả bất thường được hướng dẫn theo dõi, chuyển tuyến hoặc tái khám. Tiếp cận thuận tiện cần đi cùng một con đường chăm sóc tiếp nối.
Khánh Sơn: khám, cấp thuốc và hỗ trợ nhóm dễ bị bỏ sót
Ngày 2/11, Hội Đông y tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Hội Đông y phường Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh, tổ chức khám bệnh, cấp thuốc miễn phí và tặng quà cho 500 người tại xã Tây Khánh Sơn. Người được phục vụ gồm gia đình chính sách, hộ nghèo và cận nghèo, người cao tuổi cùng đồng bào dân tộc thiểu số. Lương y, y sĩ và bác sĩ bắt mạch, chẩn bệnh, tư vấn các vấn đề thường gặp như viêm hô hấp, đau khớp, thoái hóa đốt sống, mất ngủ; đồng thời hướng dẫn vệ sinh phòng bệnh và chăm sóc người cao tuổi khi trời nắng nóng. Thuốc đông y và 500 phần quà được huy động từ doanh nghiệp, nhà hảo tâm và tổ chức thiện nguyện, với tổng trị giá hơn 585 triệu đồng. Đây là hoạt động trong chương trình “Đông y hướng về cộng đồng” năm 2026; trước đó, hai đơn vị đã khám và tặng quà cho 500 người ở Tây Khánh Vĩnh trong tháng 6. Mô hình này đáng chú ý vì gắn hỗ trợ trước mắt với tư vấn phòng bệnh.
Cam Ly đặt mục tiêu biến khám định kỳ thành thói quen
Tại phường Cam Ly, thành phố Đà Lạt, chương trình do chính quyền phối hợp với Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng và Trung tâm Y khoa Phương Nam triển khai từ ngày 1 đến 28/11/2026, gồm khám sức khỏe định kỳ và tầm soát miễn phí. Người dân được khám nội khoa, ngoại khoa, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, sản phụ khoa và thực hiện xét nghiệm, thăm dò cận lâm sàng theo chỉ định. Việc tổ chức tại cơ sở y tế giúp người dân tiếp cận nhiều chuyên khoa, nhận tư vấn và hiểu rõ hơn tình trạng của mình. Phường đặt mục tiêu để 100% cư dân được khám ít nhất một lần mỗi năm. Đây là định hướng đúng: khám bệnh định kỳ chỉ phát huy tác dụng khi không bị xem là hoạt động một lần, mà trở thành lịch chăm sóc có thể tiếp cận và duy trì. Mục tiêu bao phủ rộng cũng cần đi cùng nhắc lịch và hướng dẫn người có dấu hiệu bất thường tiếp tục khám.
Lâm Đồng đưa sàng lọc về thôn, bon và nhấn mạnh phòng bệnh
Chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ, tầm soát miễn phí của Lâm Đồng được phát động ngày 30/9, với mục tiêu hoàn thành khám và sàng lọc cho toàn bộ người dân trước ngày 30/11/2026. Tại thôn Đắk Snao, xã Quảng Sơn, người dân được lấy máu xét nghiệm, đo huyết áp, kiểm tra nhịp tim, khám tổng quát và tư vấn dinh dưỡng, sinh hoạt, phòng bệnh mạn tính. Gần như toàn bộ người có mặt tại địa phương tham gia trong hai ngày; việc bác sĩ về tận thôn đặc biệt thiết thực với người cao tuổi và những người khó đi lại. Ở các thôn, bon thuộc xã Tuy Đức, hoạt động tương tự cũng thu hút đông đảo người dân. Chiến dịch không nên dừng ở phát hiện dấu hiệu bất thường: tuyên truyền và tư vấn tại chỗ mới giúp hình thành thói quen tự bảo vệ sức khỏe. Đưa dịch vụ đến gần là cách tháo gỡ rào cản cho hộ ở xa trung tâm hoặc hạn chế điều kiện đi lại.
Hiệu quả nằm ở bước theo dõi sau buổi khám
Ba mô hình cùng cho thấy một nguyên tắc: người dân dễ tham gia hơn khi dịch vụ đến gần, miễn phí và có tư vấn dễ hiểu. Quà tặng có thể khuyến khích người dân đến khám, nhưng lợi ích sức khỏe lâu dài phụ thuộc vào việc họ biết cần làm gì tiếp theo. Vì vậy, chương trình khám sức khỏe cộng đồng nên đi kèm thông báo kết quả rõ ràng, hướng dẫn nơi tái khám và nhắc kiểm tra định kỳ, nhất là với người cao tuổi, hộ khó khăn và đồng bào dân tộc thiểu số. Khánh Sơn cho thấy giá trị của phối hợp và huy động nguồn lực; Cam Ly nêu mục tiêu bao phủ hằng năm; chiến dịch Lâm Đồng nhấn mạnh tiếp cận tận thôn cùng nâng cao ý thức phòng bệnh. Kết luận cần rõ: tầm soát miễn phí là điểm khởi đầu quan trọng, còn chăm sóc liên tục mới biến một buổi khám thành sức khỏe được bảo vệ.
